Obećanja i stvarnost u Opštini Gračanica

Foto: KALLXO

Izvor: Kallxo (Tekst je izvorno preveden sa albanskog jezika)

Piše: Ivan Miljković

Stalna izgradnja je tipičan prizor u naselju Gračanica koje se nalazi nekoliko kilometara od kosovske prestonice.

Međutim, 12 godina nakon formiranja opštine, stanovnici Gračanice se suočavaju sa problemima nedostatka infrastrukture i radnih mesta, ali i sa zagađenjem reke u ovom mestu.

Opština Gračanica od svog formiranja neprestano liči na gradilište. Građeno je i nadograđivano, počevši od infrastrukturnih objekata, puteva, trotoara, kanalizacija, vodovodnih i električnih mreža, sistema za hidrante i ulepšavanja, do opremanja obrazovnih i zdravstvenih institucija.

Međutim, počevši od prvog gradonačelnika opštine (koji više nije živ) pa sve do trenutnog gradonačelnika, Srđana Popovića, nijedno obećanje nije ispunjeno u toku njihovih mandata.

Iako su svi u izbornoj kampanji, kao glavnu kartu za dobijanje glasova, koristili obećanje da će otvoriti proizvodne pogone i dovesti investitore, što bi omogućilo otvaranje radnih mesta za veliki broj mladih, to se nije desilo i nakon toliko vremena.

Najavljeno je da će, u saradnji sa kompanijom „Metalka Major“ iz Jagodine, proizvodnja kablova početi u fabrici u Batusu, ali to se nije dogodilo.

Takođe je najavljeno otvaranje fabrike za proizvodnju brojila električne energije i led lampi u hali u Lapljem selu. Ovde je trebalo da se zaposli 40 radnika. Mini fabrika za proizvodnju lampica nikada nije počela sa radom. Niko iz lokalne samouprave nije odgovorio na pitanje zašto do toga nije došlo.

Omiljena rečenica svih gradonačelnika opštine tokom izbornih kampanji je da oni žele da od Gračanice naprave urbanu sredinu. Međutim, pre toga je potrebno usvojiti detaljan urbanistički plan.

Gračanica nema urbanistički plan, ali ima opštinsku mapu zoniranja koja je prethodnik ovog dokumenta. Urbanistički plan, prema najavama, se mora razviti u saradnji sa stručnjacima iz Slovenije i onima sa Arhitektonskog fakulteta u Mitrovici. Iako je konačna verzija ovog plana najavljivana nekoliko puta, čak i u 2018. godini, on ipak nije završen ni dve godine kasnije.

Opštinska direktorka za planiranje, urbanizam i zaštitu životne sredine, Mirjana Stanojević, kaže da je počeo postupak za izradu novog razvojnog plana i mape zoniranja koja će definisati prostorni plan razvoja opštine.

“Nacrt detaljnog urbanističkog plana koji je izrađen 2018. godine u saradnji sa studentima iz Kosovske Mitrovice i Ljubljane, će biti obuhvaćen pripremom ovih novih prostornih dokumenata“, rekla je Stanojević, izbegavajući tačan odgovor na pitanje zašto se i dalje čeka na urbanistički plan.

Srednjoškolski centar u Lapljem Selu, čije je otvaranje najavljeno za 2019. godinu, a za koji je rok produžen do novembra 2020. godine, i dalje nije otvoren.

Foto: KALLXO

Iz Odeljenja za urbanizam kažu da je otvaranje odloženo zbog pandemije.

“Otvaranje srednjoškolskog centra je planirano za kraj novembra ove godine. Zbog trenutne situacije u kojoj se nalazimo, a koju je uzrokovao virus SARS-CoV-2, rokovi se stalno menjaju, stoga se nadamo da će objekat biti završen početkom 2021. godine. Opština je u procesu nabavki za neophodan inventar za opremanje objekta“, rekla je Stanojević.

Problemi sa vodom i kanalizacijom

Potok, koji je nekada služio kao odvodni kanal za kanalizaciju iz srpskih domova na periferiji Gračanice u Ajvaliji, prema rečima stanovnika, presušio je i delimično je zatrpan zbog izgradnje nove kanalizacione mreže. Zbog toga se otpadne vode izlivaju u reku.

Boban Petrović, koji živi u ovom delu Gračanice, kaže da su od lokalne samouprave dobili samo obećanja da će se sve rešiti.

“Mnogo ljudi je u toku leta došlo i videlo da imamo velikih problema sa smradom zbog izliva fekalija. U toku leta je bilo katastrofalno. Moje pitanje je kada će se ovo rešiti jer je ovde oko 20 porodica već uništeno, a u donjem slivu reke Gračanke oko 50 porodica će ostati bez kanalizacione mreže. Ove otpadne vode se dolivaju iz pravca Ajvalije. Do sada se niko na konkretan način nije bavio ovim slučajem. Svi su obećavali ali nije pronađeno neko konkretno rešenje“, kaže Petrović.

Direktor Odeljenja za javne usluge Opštine Gračanica, Vladica Trajković, kaže da je opštinska inspekcija obustavila radove i zatražila je od Ministarstva za životnu sredinu da reši ovaj problem i da se pronađe neko rešenje kojim će svi biti zadovoljni. On priznaje da ovaj problem traje već duže vreme, ali takođe navodi da bi se neko konačno rešenje trebalo ubrzo pronaći.

Foto: KALLXO

“Nakon niza sastanaka koje su gradonačelnik opštine i predstavnici inspekcije imali sa Ministarstvom životne sredine i izvođačem, dogovoreno je da se problem reši što pre, tako da se radovi nastavljaju od magistralnog puta Priština-Gnjilane do rečnog korita u Gračanici, čime će se rešiti problem kanalizacije za sve pomenute porodice“.

Trajković navodi i da će se tehnički detalji rešiti do kraja nedelje, nakon čega će započeti radovi za izgradnji kanalizacije.

Novici Dimitrijeviću iz Gračanice smetaju česti kvarovi i restrikcije vode bez upozorenja, kao i iskopani trotoari.

“Često nam nestaje voda, cevi nisu kvalitetne, često pucaju i onda nemamo vode otprilike 30% od onoga što nam dnevno sleduje. Putevi, šta da vam kažem, nisu loši, ali ono što se radi sa ovim trotoarima – toga nema nigde, vidi se da je u pitanju pranje novca, uklanjaju ih pa ih postavljaju, a sve je isto. Ne znam, nisam nadležan da govorim ko daje taj novac i gde on ide“, kaže Dimitrijević.

Direktor Odeljenja za javne usluge, Vladica Trajković kaže da su radovi na popločavanju i uređivanju staza za pešake u jednom delu Gračanice potrajali mnogo duže zbog zimskih uslova u kojima se vrše radovi, ali i zbog velikog opterećenja saobraćaja.

“Ovo je razlog zbog kojeg je proces popločavanja potrajao i ja bih od stanovnika zatražio da se strpe još malo jer će se problem ubrzo rešiti,“ rekao je Trajković.

Sa druge strane, sa problemima se suočava i albanska zajednica koja živi u opštini sa srpskom većinom. Ruždi Krasnići (Ruzhdi Krasniqi), predstavnik iz Kišnice u Skupštini Opštine, kaže da naselju nedostaju putevi i trotoari, kao i stepenice koje vode do nove školske zgrade.

“Ja mislim da se opština Gračanica potrudila da investira u Kišnicu, ali bi trebala da ulaže još više. Za razliku od Gračanice koja je sedište opštine, kod nas je jako malo uloženo. Mora se ulagati mnogo više. Mi imamo jednu staru vodovodnu mrežu koja je izgrađena pre rata. Čak sam čuo da su tu i dalje cevi od azbesta koje su kancerogene i one se moraju promeniti pod hitno“, rekao je on.

Građanima Kišnice su neophodne i direktne autobuske linije sa Prištinom zbog velikog broja učenika, studenata i zaposlenih kojima je svakog dana potrebno da putuju u naselje i da se vrate.

U Opštini Gračanica kažu da su upoznati sa zahtevom stanovnika Kišnice ali da odluka ne zavisi od njih već, kako su nam rekli, od prevoznika i Ministarstva za transport.

Mirjana Stanojević, direktorka Odeljenja za urbanističko planiranje i zaštitu životne sredine kaže da Opština ima lokalni plan delovanja za životnu sredinu za period od 2012. do 2017. godine i da je trenutno u pripremi program za početak postupka za
izradu novog plana za zaštitu životne sredine.

Problemi sa zagađenjem reke ne potiču samo od kanalizacije.

U letnjim mesecima kada duva jak vetar iz smera odakle se bacaju otpaci se širi prašina koja ima veliki postotak metala i ostalih štetnih supstanci.

Usled erozije tla otpadne vode iz rudnika „Kišnica“ i „Novo Brdo“ ulivaju se u korito Gračanke i odatle odlaze u sliv Bistrice, Ibra i dalje do Crnog mora.

Foto: KALLXO

Još jedan problem je mulj i taloženje opasnih supstanci u reci, stoga je lokalna samouprava nekoliko puta očistila rečno korito.

Ovog puta su pristupili jednom dugoročnijem rešenju – izlivanje betona u rečno korito.

Međutim, građani koji žive u delu Gračanice u kojem rečno korito nije očišćeno su ogorčeni.

“Da li postoji neki plan za čišćenje ovog levog dela reke Gračanke? Levi deo reke Gračanka nije očišćen zadnjih četiri-pet godina. U letnjem periodu se od zmija i rečnih miševa ne može živeti. Vidite kako ovo izgleda, od komaraca koji se ne mogu prskati i svega ostalog“, kaže Saša Sekulić iz Gračanice.

U opštini navode da su ove godine predviđeni radovi betoniranja rečnog korita samo u delu blizu srenjoškolskog centra u Lapljem selu i u Gračanici, od glavnog mosta u ulici „Knez Lazar“ pa sve do mosta u ulici „Kosovke devojke“.

“U skladu sa fondovima koji su nam na raspolaganju, mi ćemo se potruditi da i iduće godine osiguramo regulisanje rečnog korita i u ostalim naseljima. Međutim, kao što i sami znate, naš budžet nije u skladu sa brojem stanovnika, umanjen je zbog toga što su Srbi bojkotovali popis 2011. godine. Ovo je razlog zbog kog su budžetska sredstva koja nam se dodeljuju mala. Međutim, mi smo upoznati sa tim problemom i pokušaćemo da radimo na čišćenju rečnog korita i sledeće godine“, rekao je Vladica Trajković.

Poljoprivreda i turizam su dva glavna razvojna stuba opštine i u te oblasti je i dosta investirano. Brojni poljoprivredni proizvođači su potpomognuti subvencijama, dok je najviše učinjeno u oblasti turizma. Gračanica je prepoznata kao poželjna destinacija na turističkoj mapi kada je reč o verskom i istorijskom turizmu.

U toku 2019. godine više od 110.000 turista je posetilo manastir u Gračanici, dok je približno 40.000 turista (uglavnom domaćih) posetilo arheološko nalazište Ulpijana.

Foto: Turistička organizacija Gračanice
Foto: KALLXO
Nalazi revizora za Opštinu Gračanica

Od 11 odeljenja koje postoje u Opštini Gračanica, samo jednom direkcijom rukovodi žena, a to je Odeljenje za obrazovanje i kulturu, što znači da se rodna ravnopravnost ne poštuje.

Osim toga, Nacionalna kancelarija za reviziju je pronašla nekoliko nedostataka u upravljanju u toku 2019. godine.

Jedan od nalaza je zaključak da je u ugovoru za „Snabdevanje sportskim rekvizitima i opremom“, u vrednosti od 25,909€, u dokumentaciji za tender u pred-merenjima/tehničkim specifikacijama navedena upravo ona proizvodna marka ili vrsta robe, koje je posedovao dobitnik ugovora.

Prema Zakonu o nabavkama je zabranjeno da se specifikacije prilagode samo jednoj određenoj marki ili da se unutar tendera navodi brend/marka.

Još jedan zaključak navodi da je bilo grešaka u proračunu poreza na imovinu.

Prema nalazu revizora, kao rezultat toga, osam računa za poreske obveznike bilo je uvećano, dok je u jednoj fakturi obračunat niži porez nego što je trebalo. Dakle, došlo je do prekomerne naplate od 6.475€ i sa umanjenem naplate poreza u iznosu od 743€.

Povezani članci:

Zvečan: Građani od opštine očekuju redovno vodosnabdevanje i prohodne puteve

Pored jezera, a bez vode – izazovi svakodnevnog života u Zubinom Potoku

Problemi koji godinama otežavaju život građana Leposavića 

Stanovnici Parteša sa zahtevima za posao, obrazovanje i razvoj

Vodosnabdevanje, kanalizacija i otpad – problemi koji prate stanovnike Novog Brda 

Severna Mitrovica: Građane muči smeće, nedostatak vode i parking mesta

Klokot, očekivanja građana naspram obećanja političara

Ranilug, čekaju na razvoj fabrika uz nezadovoljstvo sa infrastrukturom

Comments

comments



Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.