Vodosnabdevanje, kanalizacija i otpad – problemi koji prate stanovnike Novog Brda

FOTO: Kallxo

Izvor: Kallxo (Tekst je izvorno preveden sa albanskog jezika)

Pišu: Ivan Miljković i Valjon (Valon) Fana

Iako se prostire na teritoriji bogatoj rudnicima i pored potencijala za rad u rudnicima, Opština Novo Brdo nije zabeležila značajan ekonomski razvoj.

Stanovnici ove opštine i dalje imaju problema sa dobijanjem javnih usluga, regulisanjem kanalizacione mreže i snabdevanjem vodom.

Smeće i nedostatak asfaltiranih puteva su dodatni problemi u Novom Brdu, dok se, sa druge strane, opština pravda nedostatkom budžeta i govori o planovima za razvoj turizma.

Jedno od najvećih sela ove opštine je Labljane. Ovo selo nema vodovod dok investicija za saniranje kanalizacije nije rešila problem sa otpadnim vodama.

Već pet godina se u reku u Labljanu odlivaju otpadne vode. Ova reka se uliva u Badovačko jezero odakle se snabdeva vodom nekoliko naselja.

Stanovnici Labljana kažu da osim nesnosnog smrada, ne mogu da uzgajaju ni pčele, dok krave piju zagađenu vodu.

Emin Gaši smatra da je ovo stanje jako opasno zbog toga što se voda iz Badovačkog jezera koristi za piće.

„Naš problem je što je kanalizacija sprovedena do sredine sela, dok mi nemamo kanalizaciju. Sledeći problem je što se teško živi od smrada iz kanalizacije, i drugo, ostali meštani ovde dovode kanalizacije jer nemaju kuda drugo. Treći problem je što je ovo glavni tok za Badovačko jezero, i ovaj otpad ide tamo odakle se ljudi snabdevaju vodom, ne verujem da toga ima negde u Evropi”, rekao je on.

Gaši ima jedan zahtev za Opštinu Novo Brdo i govori da bi sami meštani rešili problem da su znali da opština neće preduzeti ništa.

„Život je ovde postao težak. Za vodovod nismo uopšte podneli zahtev jer nam je pamet pomutio smrad. Ovo je hitnije, da se otkloni ovaj smrad jer predstavlja veliki problem. Potreban nam je i vodovod, nije u redu da u 21 veku na Kosovu koje je veličine kao dva grada u Nemačkoj, i dalje postoji problem sa kanalizacijom. Kada već imamo tu mogućnost da po 2 miliona evra držimo u džepovima, ovo ne košta ni milion. Da smo znali da nam opština neće pomoći, sami bismo sakupili novac”, kaže on.

I meštani sela Vlasaljiu takođe imaju problema sa pijaćom vodom. Zapravo, tamošnji stanovnici bili su primorani da sami poprave kvar na uređaju koji služi za dovod vode do kuća.

„Opština nam je obećala da će popraviti kvar, hidrofor i ostalo, bili smo jedno 2-3 puta, ali ništa. Ostali smo bez pijaće vode, celo selo je ostalo bez vode leti”, rekao je Nuredin Vlasaljiu.

Vlasaljiu ima 42 krave i preko 250 ovaca. Područje takođe nudi uslove za proizvodnju meda.

Međutim, nedostatak vode, poljoprivredniku stvara mnogo problema.

„Zahtev je da se zainteresuju za rešavanje problema vode. Selu je potrebna, jer bez vode ništa ne može da funkcioniše, ni veš mašina, sve radi na vodu”, kazao je on.

Vlasaljiu kaže da Opština Novo Brdo ne pomaže poljoprivrednicima tog područja iako im je iz opštine rečeno da su izdvojene subvencije za poljoprivrednike.

„Da nam pomažu kao što pomažu druge opštine, to bi nama, zemljoradnicima, bilo od velike pomoći. Ljudi bi se više zainteresovali za razvoj poljoprivrede, ali mi samo od ministarstva dobijamo subvencije, ništa drugo nismo nikada dobili”, rekao je Vlasaljiu.

U opštini Novo Brdo ne postoji javni prevoz. Na ovom području čak nema ni privatnih autobusa za prevoz građana.

Milivoje Pavić, stanovnik Novog Brda kaže da svakoga dana prepešači više kilometara pošto nema prevoza.

Stanovnici Novog Brda imaju problema i sa smećem. Jedna velika divlja deponija se nalazi između sela Jabuka i Pasjak.

Stanovnicima tog područja je iz Opštine obećano da će taj predeo biti očišćen, međutim, ništa se nije promenilo.

„Više od 10 kuća ovde ima bunare odakle dobijamo pijaću vodu. Ovde su bacali i kosti, ali su sada prestali. Gradonačelnik je sa inspektorima bio na licu mesta, obećali su mi da ih više neće bacati i nisu bacali kosti. Ali što se tiče ostalog smeća, nisu prestali”, priča Etem Miftari iz sela Pasjak.

Problema imaju i stanovnici romske zajednice u Novom Brdu. Oni govore da su više puta podnosili zahteve Opštini za asfaltiranje jednog puta, ali i da zahtevi nikada nisu uzeti u obzir. Osim puta, stanovnici sela Bostane se žale i na ostale probleme.

„Mi imamo problem sa socijalom, imamo problem sa vodom, jednom nedeljno imamo vodu. Imamo problem sa putem, ali smo to mi sami regulisali”, kaže Ramiz Jašari iz sela Bostane.

Potencijal u turizmu i poljoprivredi i male investicije

Osim što je poznato po rudnicima i podzemnim resursima, Novo Brdo takođe ima potencijal za unapređenje i promociju seoskog turizma, a potencijal leži i u posetama tvrđavi Novo Brdo kao turističkoj atrakciji.

U lokalnoj samoupravi ističu da su angažovali određeni broj porodica koje su zainteresovane za seoski turizam, te da su počeli da ih obučavaju.

Podeljeni su grantovi u tu svrhu kako bi se investiralo u smeštajne, proizvodne, uslužne i rekreativne kapacitete.

Izrađena je strategija za razvoj seoskog turizma u opštini. Sada se čeka završetak radova na restauraciji tvrđave kako bi se prešlo na podizanje smeštajnih kapaciteta i unapređenja ove oblasti. Cilj je, kako su naglasili u opštini, da se turisti zadrže, a ne da im ovo bude samo prolazna ruta.

Predstoji još dosta posla na tom planu. Turistička organizacija nije formirana, ne postoje turistički vodiči, smeštajni kapaciteti su nedovoljni, a neophodna su i veća ulaganja na poboljšanju infrastrukture.

FOTO: Kallxo

Osim za turizam, Opština kaže da je obezbedila subvencije i za poljoprivredu.

„Proporcionalno, 70% sredstava opština izdvaja za pomoć poljoprivrednim proizvođačima, a sa ostalih 30% učestvuju sami građani. Nabavka se vrši na osnovu potraživanja poljoprivrednika. Svi poljoprivrednici sa teritorije opštine Novo Brdo imaju pravo da konkurišu za subvencije. Svake godine se raspisuje konkurs za nabavku motokultivatora i priključnih mašina. Onih 30% sredstava sa kojima građani učestvuju u subvencionisanju preusmerava se za nove nabavke“, potvrdio je zamenik gradonačelnika opštine Novo Brdo, Siniša Dimić.

U opštini Novo Brdo pod šumom se nalazi 600-700 hektara zemljišta koje čuvaju četiri čuvara koje plaća lokalna samouprava.

Iz opštine poručuju da je budžet ograničen te da je to razlog što ne mogu da zaposle veći broj šumara i tako spreče krađu šume.

FOTO: Kallxo

U cilju ublažavanja posledica ilegalne seče šume opštinske vlasti su pribegle pošumljavanju, a od Ministarstva za poljoprivredu i šumarstvo dobili su zimzeleno rastinje.

Ova lokalna samouprava prostire se na površini od 204 kvadratna kilometra i obuhvata 33 sela, odnosno 34 katastarske zone. Održavati javni red na tolikoj površini sa svega dva policijska vozila nemoguća je misija, zato je, kako nam je potvrđeno, opština pozajmila dva vozila policijskoj stanici i na taj način ovoj službi, donekle, olakšala rad.

Pri ovoj lokalnoj samoupravi formirana je i vatrogasna jedinica koja raspolaže sa dva vozila što je, kako nam je rečeno, dovoljno da u letnjem periodu pokriju čitavu teritoriju.

U zimskom periodu vatrogasci su uključeni u posao raščišćavanja puteva, kada je to neophodno.

Infrastrukturni izazovi
FOTO: Kallxo

Opštinski budžet za 2020. godinu iznosi 3.075.633 evra, od čega je za kapitalne investicije – puteve, vodovod, rasvetu, izdvojeno 347.721 evra.

Najviše novca iz opštinske kase namenjeno je za isplatu plata u javnoj upravi, prosveti, zdravstvu, a ostalo ide u budžet za razvoj opštine.

Asfaltirani su putevi u selima Stanišor, Gornji Makreš, Straža i u zaseocima sela Izvor.

„Ove godine, kako je i planirano, asfaltirali smo oko četiri kilometra puta na četiri različite lokacije”, kaže opštinski službenik za informisanje, Siniša Marković.

S obzirom na to da je Novo Brdo siromašna opština potrebne su joj kapitalne investicije.

Osim puteva ulagalo se i z renoviranje i opremanje objekata koji su od značaja za građane. Dom kulture u Koretištu opremljen je potrebnim nameštajem, najavljena je rekonstrukcija puta između sela Gornje Kusce i Stanišor, kao i izgradnja mosta na toj deonici.

Goran Stojanović iz sela Bostane tvrdi da je nepropisno urađena atmosferska kanalizacija i da je cev prečnika FI – 1000 prilikom radova zamenjena onom manjeg prečnika, zbog čega prilikom veće kiše voda izliva u njegovo dvorište i ugrožava njegovu kuću.

Iz opštine Novo Brdo kažu da su njihove ekipe evidentirale problem te da je trenutno rešenje samo privremeno.

„Pošto je prethodna cev oštećena, zamenili smo je. Cev koja je trenutno postavljena je privremeno i nužno rešenje kako voda ne bi oštetila asfaltni put. Problematična cev će biti zamenjena u narednim mesecima”, potvrdio je službenik za informisanje Siniša Marković.

Na još jedan problem u selu upozorava Sabri Jašari, Rom iz sela Bostane. Ulica koja vodi prema školi je neosvetljena što predstavlja problem za decu koja se iz popodnevne smene vraćaju iz škole. Dodatnu opasnost za sve koji ovuda prolaze, naročito noću, predstavljaju kablovi koji vise sa bandere.

FOTO: Kallxo/Sabri Jašari pokazuje kablove koji su opasnost za meštane sela Bostane

„Ulična rasveta kod škole postoji ali je došlo do oštećenja prilikom saobraćajne nezgode, kada je kamion oštetio dva stuba. Opština Novo Brdo ima ugovor sa kompanijom koja je u obavezi da u skorije vreme izvrši zamenu dva oštećena stuba i očekuje se da će to biti urađeno narednih dana”, odgovorila je opština.

Stanovnici romske mahale u selu Bostane tvrde da im je obećano asfaltiranje ulice i postavljanje rasvete. Put nije asfaltiran, a rasveta je postavljena na svega nekoliko bandera pa je ulica neosvetljena čitavom dužinom, potvrdili su meštani ovog dela sela.

Iz opštine potvrđuju da je u planu postavljanje ulične rasvete u ovoj ulici.

„Prema proceni naše službe u ovoj ulici fale tri električna stuba. Takođe je potrebno asfaltiranje u dužini od 20 metara. Svi ovi radovi predviđeni su za narednu godinu”, rekao je Marković.

Milivoje Pavić ima više od 80 godina, a da bi stigao do lekara u Pasjanu ili Gračanici mora da prepešači desetak kilometara i u Labljanu sačeka autobus, jer drugog prevoza nema.

Opštinski službenik za informisanje Siniša Marković kaže da se privatnim prevoznicima ne isplati da saobraćaju u ovom delu opštine Novo Brdo i održavaju liniju jer nemaju dovoljan broj putnika, te da opštinske vlasti nastoje da reše problem.

„U saradnji sa Ministarstvom za Infrastrukturu opština Novo Brdo je u prethodnom periodu obezbeđivala humanitarni prevoz stanovnika. To će se nastaviti i u narednom periodu”, rekao je Marković.

Albanci iz sela Pasjak žalili su se zbog divlje deponije koja je napravljena u blizini njihovih oranica. Oni zahtevaju da opština reaguje i reši ovaj problem.

„Direkcija inspektorata je nedavno postavila znakove koji ukazuju da je zabranjeno bacanje smeća, a takođe je predat i zahtev nadležnoj kompaniji da se u što kraćem roku ukloni pomenuta deponija”, rečeno je iz opštine Novo Brdo.

Povezani članci:

Zvečan: Građani od opštine očekuju redovno vodosnabdevanje i prohodne puteve

Pored jezera, a bez vode – izazovi svakodnevnog života u Zubinom Potoku

Problemi koji godinama otežavaju život građana Leposavića 

Stanovnici Parteša sa zahtevima za posao, obrazovanje i razvoj

Obećanja i stvarnost u Opštini Gračanica

Severna Mitrovica: Građane muči smeće, nedostatak vode i parking mesta

Klokot, očekivanja građana naspram obećanja političara

Ranilug, čekaju na razvoj fabrika uz nezadovoljstvo sa infrastrukturom

Comments

comments



Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.