FHE predstavila Statut ZSO – sve nadležnosti u skladu sa kosovskim ustavom i zakonima

FOTO: KoSSev

Usklađenost sa kosovskim ustavom i zakonima kao i „pun pregled“ – ovako su dominantno opisivana zaduženja u Statutu „Asocijacije opština u Republici Kosovo u kojima je zajednica Srba sa Kosova većina“, dokumentu koji je izradila a danas i predstavila Fondacija Fridrih Ebert u Prištini, u saradnji sa Evropskim institutom za mir. I u ovom dokumentu, poput onog koji se u medijima pojavio u oktobru prošle godine, na više mesta podcrtano je da se sve u vezi sa Asocijacom/Zajednicom, kako se u samom dokumentu naziva, radi u skladu sa Ustavom Kosova i relevantnim zakonima.

Republika Srbija u ovom dokumentu pominje se više puta – u delu o razvoju ekonomije, gde se navodi da Asocijacija/Zajednica treba da pomogne poslovno povezivanje privrednika sa teritorija opština članica sa drugim privrednim subjektima „uključujući one na teritoriji Republike Srbije“.

U delu o obrazovanju Srbija se pominje takođe u smislu povezivanja sa drugim stranama. Međutim, u ovom dokumentu stoji i da su neke od funkcija Asocijacije/Zajednice – savetovanje centralnih i opštinskih vlasti u vezi sa obezbeđivanjem obrazovanja prema srpskom nastavnom planu i programu, ali koji reguliše kosovski zakon, te omogućavanje ili finansiranje distribucije udžbenika takođe prema srpskom nastavnom planu, a prema – takođe kosovskom zakonu.

I u delu o zdravstvu i socijalnoj zaštiti, Srbija se spominje u smislu povezivanja sa drugim stranama, premda se u ovom nacrtu kao jedan od zadataka pominje i olakšavanje isplate novčane pomoći koje isplaćuje Republika Srbija za korisnike koji žive u opštinama članicama Asocijacije/Zajednice.

U delu o budžetu za jednu od mogućnosti za finansiranje Asocijacije/Zajednice predviđaju se grantovi, donacije i finansijska podrška organizacija i udruženja, uključujući i Republiku Srbiju.

Statut sadrži i podtačku koja se tiče formiranja komisija, a na „izričit zahtev kosovske vlade ili drugog ovlašćenog centralnog organa“, a kako bi se olakšala administrativna rešenja neophodna za sprovođenje sporazuma o normalizaciji odnosa. Preziciraju da se ovaj član može odnositi i na otvorena pitanja između Kosova i Srbije.

Prema ovom nacrtu koji je podeljen u sedam celina, odnosno 18 članova, Asocijacija/Udruženje biće osnovana kao pravno lice, u skladu sa Ustavom i pravnim sistemom Kosova. Imaće svoje zvanične simbole, uključujući grb i zastavu koje će dizajnirati Upravni odbor Asocijacije/Udruženja, takođe u skladu sa Ustavom Kosova.

U statutu Zajednica ima tri zvanična naziva:

1. „Asocijacija/Zajednica opština u Republici Kosovo u kojima je zajednica kosovskih Srba u većini“;

2. „Zajednica opština u Republici Kosovo u kojima je zajednica kosovskih Srba u većini“ i

3. „Asocijacija opština u Republici Kosovo u kojima je zajednica kosovskih Srba u većini“.

Službeni organi Kosova i predstavnici Asocijacije/Zajednice, kako se navodi u statutu, imaju pravo da ovaj entitet oslovljavaju bilo kojim od tri zvanična naziva.

Zajednicu čini 10 opština i njihovo učešće je dobrovoljno, ali postoji mogućnost da ih ima više ili manje. Statut precizira i da se članice Zajednice slobodno mogu pridruživati drugim nacionalnim, regionalnim i međunarodnim udruženjima.

Zajednica/Asocijacija se može i napustiti, a njeni članovi mogu biti i druge opštine, pod uslovom da je većina delegata saglasna. Zajednica/Asocijacija se raspušta usvajanjem odluke sa 2/3 glasova.

Asocijacija/Zajednica će imati sledeće organe: Skupštinu, predsednika, potpredsednika, Savet (do 30 članova), Odbor (7 članova) i Žalbeno veće.

Njihov će zadatak biti da promovišu koegzistenciju i mir među građanima opština članica, te stvaranje adekvatnih uslova za omogućavanje svim zajednicama da izraze, sačuvaju i razviju svoje nacionalne, etničke, kulturološke, verske i jezičke identitete.

Statut usvaja konstitutivna skupština Asocijacije/Zajednice sastavljena od izglasanih članova skupština opština članica Zajednice, a u skladu sa Zakonom o ratifikaciji Prvog sporazuma i Ustava Kosova.

Kosovska vlada potom donosi pravni akt i Statut dobija ovlašćenje propisa vlade, nakon razmatranja od strane Ustavnog suda, navodi se u Statutu.

Za razliku od Beograda, Priština je tzv. Prvi sporazum ratifikovala u svojoj Skupštini, a takođe, Briselski sporazum, kao međunarodnu obavezu koja mora da se ispuni konstatovao je i Ustavni sud Kosova 2015.

Takođe, Zajednica ima pravo na sopstvene bankovne račune, vlasništvo, budžet, kao i to da mogu da imaju sopstvene finansijske transakcije.

Zadaci

Kao glavni zadaci ovog tela predviđeni su:

Jačanje lokalne demokratije – akcenat je u okviru ovog zadatka stavljen na međusobnu saradnju opština članica, te saradnji ovih opština sa, kako navode, centralnim vlastima.

Drugi zadatak je da će ova Zajednica imati potpuni pregled „u razvoju lokalne ekonomije“ – u opisu ovog zadatka akcenat je na saradnji opština na dizajniranju projekata, politika i mera za razvoj lokalne ekonomije, kao i poslovno povezivanje privrednika koji se nalazi na njihovoj teritoriji sa centralnim vlastima, te državnim i privrednim subjektima u regionu i šire, uključujući one iz Republike Srbije.

Štaviše, predviđeno je da će se Zajednici „redovno slati dokumenti privrednih, finansijskih i budžetskih institucija unutar opština članica“, a Zajednica može da traži dodatne informacije „čak i od centralnih vlasti“, ali nije predviđeno i da mogu da ih dobiju.

Kao treći zadatak, u dokumentu se navodi, Zajednica će imati potpuni pregled u oblasti obrazovanja. Ovaj zadatak će moći da ispuni kroz sprovođenje sledećih funkcija:

„Omogućavanje saradnje među svojim članovima za svrhe unapređenja obrazovnih standarda na lokalnom nivou; Zastupanje interesa obrazovne politike svojih članova i njihovih stanovnika kod centralnih vlasti; Sprovođenje istraživanja i praćenje edukacionih trendova među svojim članovima, na Kosovu i u inostranstvu i pružanje smernica za napredak u obrazovnim standardima, politici i tehničkim veštinama; Pružanje pravne, naučne i sekretarske podrške svojim članovima u implementaciji svojih kompetencija u oblasti obrazovanja, uključujući visoko obrazovanje predviđeno zakonom; Pružanje savetodavne uloge centralnim i vlastima opština članica u vezi sa razvojem i obezbeđivanjem obrazovanja prema srpskom nastavnom planu i programu kako reguliše kosovski zakon; Pružanje pravnih, predmetnih i istraživačkih saveta centralnim vlastima i opštinama članicama u pogledu određivanja broja nastavnika, rukovodstva škole i plata u obrazovnom sistemu opština članica; Pružanje pravnih, predmetnih i istraživačkih saveta centralnim vlastima u vezi sa upravljanjem sektorom obrazovanja na teritoriji opština članica; Finansiranje inicijativa u vezi sa obrazovanjem – uključujući stipendije, obuke nastavnika, grantove za istraživanje, IT rešenja, akademske razmene, letnje programe i drugo – u korist obrazovnog napretka među opštinama članicama; Finansiranje građevinskih i infrastrukturnih projekata vezanih za obrazovanje među opštinama članicama; Finansiranje građevinskih i infrastrukturnih projekata koji se odnose na pružanje obrazovanja među opštinama članicama, kao i pružanje finansijske podrške za održavanje obrazovanja i pratećih objekata (sportske hale, IT laboratorije, itd.); Omogućavanje i/ili finansiranje transporta i distribucije obrazovnih udžbenika koji se odnose na obrazovanje prema srpskom nastavnom planu i programu prema kosovskom zakonu. Asocijacija/Zajednica će pružiti istu uslugu za obrazovanje prema kosovskom nastavnom planu i programu na albanskom i drugim jezicima ako je potrebno bilo kojoj grupi stanovnika opština koje učestvuju; Povezivanje sa drugim stranama, uključujući i prosvetne vlasti Republike Srbije, radi ispunjenja ovog cilja; Davanje saveta centralnim vlastima o izmenama i dopunama zakona o obrazovanju“.

U sprovođenju ovog zadatka, kako se u statutu precizira, Asocijacija/Zajednica „u potpunosti će raditi u skladu sa Ustavom i pravnim sistemom Kosova“.

Kao i za obrazovanje, predviđen je i pun pregled za „poboljšanje lokalne, primarne i sekundarne zdravstvene i socijalne zaštite“. Za ovu oblast predviđene funkcije Zajednice su:

„Omogućavanje saradnje među svojim članovima u svrhe unapređenja primarne i sekundarne zdravstvene i socijalne zaštite na lokalnom nivou; Zastupanje interesa zdravstvene i socijalne politike svojih članova i njihovih stanovnika kod centralne vlasti; Sprovođenje istraživanja i praćenje trendova u zdravstvu i socijalnoj zaštiti među svojim članovima, na Kosovu i u inostranstvu, i pružanje smernica za unapređenje zdravstvenih i socijalnih usluga, politike i istraživanja; Pružanje pravne, naučne, finansijske i sekretarske podrške svojim članovima u ostvarivanju njihovih nadležnosti u oblasti zdravstva i socijalne zaštite, u skladu sa zakonom;
Pružanje pravnih, predmetnih i istraživačkih saveta centralnim vlastima u pogledu upravljanja zdravstvenim sektorom na teritoriji opština članica; Pružanje savetodavne uloge centralnim vlastima i vlastima opština članica u vezi sa bilo kojom specifičnom zdravstvenom i socijalnom zaštitom potrebe svojih stanovnika; Pružanje pravnih, predmetnih i istraživačkih saveta centralnim vlastima i opštinama učesnicama na osnovu istraživanja u vezi sa određivanjem profesionalaca u zdravstvenom sektoru, broja rukovodstva i pomoćnog osoblja i platne skale u opštinama članicama; Finansiranje i omogućavanje izgradnje kapaciteta i profesionalne obuke medicinskog i socijalnog osoblja opština članica, u korist poboljšanja zdravstvene i socijalne zaštite među opštinama članicama; Finansiranje građevinskih i infrastrukturnih projekata koji se odnose na pružanje zdravstvene zaštite i nege i socijalne zaštite među opštinama članicama. Asocijacija/Zajednica takođe obezbeđuje finansijsku podršku održavanju zdravstvenih ustanova; Finansiranje socijalnog stanovanja u opštinama učesnicama, poštujući etničku raznolikost stanovništva i odredbe kosovskog zakona u vezi sa odabirom korisnika; Finansiranje objekata, opreme i materijalnih troškova u vezi sa bilo kojim posebnim zdravstvenim ili socijalnim potrebama u opštinama članicama kao što su oni koji se odnose na mobilno zdravstveno osiguranje, osobe sa invaliditetom ili zdravstvena zaštita starijih; Finansiranje i/ili prikupljanje sredstava za socijalnu zaštitu i podršku stanovnicima opština članica, poštujući njihovu etničku raznolikost; Promovisanje, olakšavanje i finansiranje javnog zdravlja, kampanje podizanja svesti i mere za unapređenje standarda javnog zdravlja, osim onih koje redovno sprovodi zdravstvena zaštita prema relevantnim zakonima; U vreme pandemije ili krize javnog zdravlja, Asocijacija/Zajednica podržava sprovođenje mera javnog zdravlja, koje je obezbedila Vlada, od strane opština članica; U vreme pandemije ili kada je na drugi način potrebno, finansira i/ili olakšava obezbeđivanje lekova, vakcina i medicinske opreme za potrebe stanovnika opština članica; Povezivanje sa drugim stranama, uključujući organe zdravstvene i socijalne zaštite Republike Srbije, radi ispunjenja ovog cilja; Finansiranje kupovine specijalizovane medicinske opreme prema potrebi opština(ama) članica i stavljanje kupljene opreme u upravljanje zakonom obezbeđenim medicinskim ustanovama; Savetovanje centralnih vlasti u pogledu primarne i sekundarne zdravstvene i socijalne zaštite u opštinama učesnicama, kao i u pogledu izmene i dopune zakona o opštinskoj primarnoj i sekundarnoj i socijalnoj zaštiti; Kroz zajedničku komisiju osnovanu sa centralnim vlastima, olakšavajući isplatu novčane pomoći socijalne zaštite iz Republike Srbije za korisnike sa prebivalištem u opštinama članicama“

Takođe, Zajednica će imati pun uvid u urbano i ruralno planiranje. I kod ove oblasti manje-više na sličan način su opisane funkcije ovog tela, osim što se ne spominje Republika Srbija.

Sledeći zadatak Zajednice je da usvoji mere kako bi se poboljšali uslovi života povratnika.

Odnosi sa centralnim institucijama

Takođe, među zadacima je i da će Zajednica sprovoditi i koordinisati aktivnostima istraživanja, kao i da će promovisati, objavljivati i zastupati pitanja zajedničkog interesa – uključujući i da ih predstave centralnim vlastima.

Zadatak je i da će obezbeđivati usluge svojim članicama u skladu sa kosovskim zakonom i da će procenjivati isporuku javnih usluga svojim članicama i stanovnicima opština, od zajedničkog interesa.

Takođe, Zajednica ima za zadatak i nadgledanje primene svih svojih zadataka i da će uspostaviti odnose i saradnju sa ostalim udruženjima opština, a one mogu biti „domaća i strana“.

Jedna od podtačaka ovog zadatka podrazumeva pružanje saveta opštinama članicama i centralnim vlastima u vezi sa otvorenim pitanjima u sprovođenju zakonodavnih, budžetskih, administrativnih ili političkih intervencija koje se odnose na sprovođenje sporazuma o normalizaciji odnosa:

„Na izričit zahtev Vlade Kosova ili drugog ovlašćenog centralnog organa, Asocijacija/Zajednica, u skladu sa svojim unutrašnjim demokratskim upravljanjem , može formirati posebne komisije, samostalno ili zajedno sa centralnim vlastima, za olakšavanje administrativnih rešenja potrebnih za ovu implementaciju, kao što je verifikacija diploma i sertifikata. Ovaj član se takođe može primeniti na otvorena pitanja između Republike Kosovo i Republike Srbije, kao što su uzajamno prihvatanje fitosanitarnih sertifikata i slična pitanja od značaja za slobodno kretanje ljudi i robe“

Iako se nakon svakog navedenog zadatka, odnosno cilja Asocijacije/Zajednice, podcrtava da će se ispunjavati u skladu sa kosovskim ustavom i pravnim sistemom, upravo ovome posvećen je i poseban član Statuta – član četiri koji glasi:

„U ispunjavanju ciljeva, Asocijacija/Zajednica neće potkopavati ili zaobići Ustavom i zakonom predviđena ovlašćenja i nadležnosti opština članica niti na bilo koji način zameniti ili podriti Ustavom i zakonom predviđen odnos između centralnih i lokalnih vlasti u Republici Kosovo“.

U sledećem, petom članu, navodi se da će Asocijacija/Zajednica vršiti i druge dodatne nadležnosti koje im mogu „delegirati“ centralne vlasti.

U odeljku Statuta o odnosu Zajednice prema centralnim institucijama uređeno je i to da su gradonačelnici četiri srpske opštine na Severu, pod uslovom da su ove opštine članice Asocijacije/Zajednice, dužni da Ministarstvu unutrašnjih poslova Kosova dostave listu kandidata za izbor komandira policije.

U istom odeljku precizira se i da Asocijacija/Zajednica može učestvovati u javnim raspravama u vezi sa donošenjem ili izmenama postojećih zakona, kao i da će imati pravo na pristup i informacije centralnih vlasti, u skladu sa kosovskim zakonom.

Asocijacija/Zajednica ima pravo i da pokreće i učestvuje u pravnim postupcima pred sudovima, ali opet je podcrtano u skladu sa „Ustavom i relevantnim zakonima Kosova“.

Jedino onda kada Asocijacija/Zajednica kao pravni entitet ima mogućnost da tvrdi da je žrtva kršenja njenih osnovnih prava i sloboda koji joj se garantuju Ustavom i to u okviru tumačenja člana 113.7 Ustava Kosova, može da pokrene postupak pred Ustavnim sudom.

U zaključnom delu opštih i konačnih odredbi predviđeno je da će Vlada Kosova izvršiti reviziju primene (rada) Zajednice godinu dana pošto se bude usvojio njen Statut.

Predviđeno je i to da će Zajednica u tom slučaju, imati pravo da svoje argumente predstavi u slučaju da se njen rad bude razmatrao pred Ustavnim sudom.

Pročitajte još:

 

Fridrih Ebert predstavio izveštaj: „Zajednica opština u Republici Kosovo u kojima je zajednica kosovskih Srba u većini“

 

Ambasadori podsetili na obavezu Kosova da formira ZSO

 

Šole i Eskobar: Vreme je za osnivanje Zajednice opština sa većinski srpskim stanovništvom

 

Crni dane a crna sudbino, čekajući Eberta i Hovenijera

 

FHE u ponedeljak predstavlja nacrt Statuta

 

FHE demantuje da je nacrt Statuta ZSO rađen u Beogradu; verzija u medijima zastarela

 

Koha objavila novi nonpejper: Za ZSO je potreban nov zakon

 

Kosovski mediji objavili navodni statut ZSO…nadležnosti su „potpuni pregled“, a sve u skladu sa kosovskim ustavom i zakonima



Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.