Republika Srbija danas obelеžava za srpsku državu dva ključna datuma – 1804. godinu od početka Prvog srpskog ustanka u Orašcu i 1835. od proglašenja prvog srpskog ustava. Ustanički skup u Orašcu označio je početak obnove srpske države, 31 godinu kasnije donešen je, za srpske prilike, jedan od najdemokratskijih i najliberalnijih ustava tog vremena. Srpske državne institucije na Kosovu i Metohiji, posle veka postojanja, gase se od 2013. godine. Poslednja ugašena srpska institucija je sud.
U vremeplovu novije istorije kosovskometohijskih Srba 15. februar trebalo je da obeleži još jednu istorijsku prekretnicu. Raspuštanjem srpskih institucija na KiM-u, srpski predstavnici trebalo je da počnu sa formiranjem Zajednice srpskih opština na Sretenje 2017. godine kao konkretnim političko-administrativnim aranžmanom, sadržanim u 6 od 15 tačaka Prvog okvirnog sporazuma o normalizaciji od 2013. postignutog u Briselu:
"Mi nećemo nikoga da molimo za sprovođenje onoga što je dogovoreno. Ukoliko u narednih nekoliko nedelja ne bude konkretnih koraka ka stvaranju ZSO, srpski predstavnici će, u dogovoru sa svojom državom – početi od Sretenja 2017. – sami da uspostavljaju ZSO na KiM-u, da se dogovaraju o tome kako će ona da izgleda, kako će da izgledaju njene nadležnosti, da stvaraju institucije koje treba da predstavljaju pretpostavku za opstanak i očuvanje srpskog naroda na KiM-u."
Institucije koje treba da predstavljaju "pretpostavku za opstanak i očuvanje srpskog naroda na KiM-u", kako je ZSO formulisao direktor Kancelarije za KiM, Marko Đurić i prethodno najavio njeno formiranje za Sretenje prošle godine – do danas, međutim, nisu uspostavljene. Umesto toga, Kancelarija za KiM, na svojoj zvaničnoj Internet prezentaciji, beleži 1762. dan njenog neformiranja.
"Naši građani na Kosovu i Metohiji, centru Stare Srbije, treba sa ponosom da ističu pripadnost srpskoj državi, i da strplјivo rade na snaženju njenog institucionalnog, političkog i ekonomskog uticaja u našoj južnoj pokrajini," poručuje takođe direktor ove kancelarije, Marko Đurić, u čestitki za Dan državnosti Srbije.
Privremeni opštinski organi, bez svečane akademije, čestitke, manje srpskih zastava…
A kako institucije Republike Srbije na KiM-u, na Sretenje, ističu pripadnost srpskoj državi?
"Srbija danas svoj uticaj na Kosovu i Metohiji realizuje i kroz 29 privremenih opštinskih organa čijim očuvanjem održavamo ustavno-pravni poredak Republike Srbije," ovako je prisustvo Srbije na Kosovu ove nedelje u Nišu opisao ministar za lokalnu upravu, Branko Ružić.
Tako srpski ustavno-pravni poredak na Kosovu već petu godinu "održavaju" neustavni privremeni organi, jer je, prema Zakonu o lokalnoj samoupravi Srbije, u roku od dva meseca od dana raspuštanja opština, trebalo da se raspišu izbori za odbornike, kako bi se konstituisala nova jedinica lokalne samouprave. Istovremeno, iz Prištine se takođe potvrđuje neustavnost i nezakonitost ovih privremenih organa, koji se za kosovski sistem opisuju kao "paralelne i ilegalne institucije".
Za Sretenje radnici srpskih institucija imaju dva neradna dana, a kako se ove nedelje radi o četvrtku i petku, mnogi Mitrovčani, spajajući sa vikendom, otputovali su u centralnu Srbiju.
Na Severu nekadašnje "Stare Srbije", iznad centralnih ulica, nanizane su srpske trobojke, prethodno postavljene u jeku predizborne kampanje za izbore "Republike Kosovo", i to za kandidate koji "sa ponosom ističu pripadnost srpskoj državi".
U međuvremenu su na glavnom mostu na Ibru postavljene kosovske zastave, pred pripreme kosovskih institucija za skoru proslavu desetogodišnjice jednostranog proglašenja nezavisnosti, dok su srpske zastave iz jedne od glavnih mitrovičkih ulica, ipak, uklonjene.
U javnosti su za sada izostale i najave o održavanju svečanih akademija opštinskih organa koji okupljaju Srbe, a koje su se do sada na Severu tradicionalno održavale i to uz prisustvo zvaničnika Vlade Srbije. Umesto toga tu je, ipak, sretenjska čestitka od, za sada, samo Aleksandra Spirića – zvaničnika u oba sistema.
Kosovski sistem na celoj teritoriji Kosova
U procesima integracije koji se primenjuju od 2013., na Severu Kosova nema više ni srpskih sudova i tužilaštava.
Kosovski sistem prostire se sada na celoj teritoriji Kosova, kako to sa ponosom ističu iz zvanične Prištine.
Nema ni bezviznih pasoša Republike Srbije za građane iz policijskih uprava sa Kosova i Metohije. Umesto toga, Koordinaciona uprava i dva odlaska do Beograda još jedna je veza kosovskih Srba sa srpskom državom.
Pre 183 godine Sretenjski ustav je ovako formulisao ko su građani Srbije:
"Svako dete rođeno u Serbiji ili izvan Serbije, a od Srbina iz Serbije; svaki u vreme obnarodovanija ovog ustava u Srbskoj službi u Serbiji i izvan Serbije nalazedi se činovnik ili služitelj hristijanskog vjeroispovjedanija; svaki, komu je deset godina prošlo ot kako se u Serbiji nalazi, ili koji nepokretna dobra u njoj ima, smatra se za Srbina, i ima pravo, uživati srbsko državno građanstvo."
Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.
