Istoričar o bombardovanju Beograda: Najveći ratni zločin na teritoriji Evrope

Pre tačno 80 godina na današnji dan nacistička Nemačka je bombardovala Beograd. Na području Kraljevine Jugoslavije počeo je Drugi svetski rat, a u bombardovanju koje je trajalo danima, stradao je veliki broj ljudi, dok je prestonica gotovo bila uništena.

Video prilog TV N1 pogledajte ovde

Tog 6. aprila 1941. stanovnici Beograda nisu čuli sirene upozorenja. U tome su ih preduhitrile nenajavljene bombe, koje su nemački okupatori počeli da izbacuju u nedelju rano ujutru. U bombardovanju koje je trajalo danima, grad je gotovo potpuno bio uništen.

„Čini mi se da mi svih ovih 80 godina uopšte nismo svesni koji je ovo zločin, dakle, da je ovo najveći pojedinačni ratni zločin nad kulturnim nasleđem počinjen na teritoriji čitave Evrope u čitavom razdoblju Drugog svetskog rata“, objašnjava istoričar Dejan Ristić.

U najvećem ratnom zločinu nad Beogradom, bombe su padale na naseljene četvrti, bolnice, glavnu poštu, železničku stanicu. Mnogo ljudi je stradalo, međutim, tačan broj nikada nije utvrđen. Procenjuje se da je poginulo između 2.500 i 4.000 ljudi.

„Treba naglasiti da je neposredni povod za ubrzane pripreme za napad bilo ono što se dogodilo 27. marta te iste godine, velike veličanstvene antifašističke demonstracije, kada su Srbi javno sebe deklarisali kao antifašisti i faktički Hitleru zalepili jedan dobar šamar pred očima čitave Evrope i time postali jedini evropski narod koji je Hitleru javno, aklamativno rekao ne“, rekao je Ristić.

Glavni grad izgubio najveću nacionalnu riznicu knjiga i spisa

Zbog ratnog poteza nacističke Nemačke, glavni grad je izgubio i najveću nacionalnu riznicu knjiga i spisa – Narodnu biblioteku. Jedino zdanje koje još nije obnovljeno i dalje stoji na Kosančićevom vencu, kao nezvanični spomenik danu kada je Beograd goreo.

„Nikakvih indicija nije bilo i nikome ko je zdrave pameti ne bi palo na pamet da jedna Nacionalna biblioteka, odnosno jedna ustanova kulture, može da bude planski gađana, odnosno da može da bude legitimni ratni cilj, planovi za evakuaciju su bili veoma skromni, faktički Narodna biblioteka Srbije je primarno stradala zbog nacističkog bombardovanja, sekundarno zbog kontinuirane nebrige tadašnjih jugoslovenskih vlasti za nacionalni bibliotički fond“, rekao je Ristić.

U Vaznesenjskoj crkvi, koja je takođe bila bombardovana, predstavici gradske vlasti su položili vence u znak sećanja na poginule. Pomoćnik gradonačelnika Andreja Mladenović poručio je da je 6. april jedan od najtužnijih datuma u istoriji Beograda.

„Crni datum i zaista sećanje na sve one koji su stradali u takvom jednom divljačkom činu sila Osovine i Nemačke, sve ono što je usledilo posle 6. aprila, okupacija Beograda, okupacija Kraljevine Jugoslavije, velika stradanja srpskog naroda i naravno oslobođenje koje mi proslavljamo više godina unazad, sve to pokazuje da je Beograd izdržao sve ono što se u istoriji dešavalo“, rekao je Mladenović.

Braneći beogradsko nebo, poginulo je 11 pilota šestog lovačkog puka, kojima se grad odužio tek 1997. otkrivanjem spomenika na Zemunskom keju.

N1

Comments

comments



Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.