Dardan Gaši: Sever da zaustavi gradnju u Brđanima ili započinje akcija inspektora i organa reda

Kosovski ministar za zaštitu životne sredine i prostornog planiranja, Dardan Gaši, pozvao je danas, kako su javili kosovski mediji – Sever da zaustavi građevinske radove u naselju Brđani, te da očekuje da će Sever „preduzeti mere za zaustavljanje radova u ovom naselju.“ U slučaju da do toga ne dođe, rekao je Gaši,  „doneo je odluku kojom se obezbeđuje primena zakona u tom delu zemlje.“ Gaši apeluje na stanovnike Severne Mitrovice da „ostanu mirni“ i ne ometaju, kako je naveo, „rad inspektora i organa reda tokom izvršenja ove odluke.“ Nisu, međutim, navedeni detalji o roku vlastima Severne Mitrovice i šta bi ta najavljena akcija podrazumevala. Gaši je javnosti na Severu postao poznat izjavom koju je preneo jedan kosovski medij, a potom preuzeli mediji na srpskom jeziku, da će buldožerom „očistiti prostor u kojima su srpski lideri sa Severa pokušali da izgrade trg cara Lazara, ukoliko se ne bude kroz dijalog pronašlo rešenje.“ Danas prepodne je prethodno održan „hitan sastanak“ nesrpskih odbornika SO Severna Mitrovica, sa kojeg je upućen „javni zahtev o hitnoj obustavi provokacija koje imaju za cilj da promene demografsku strukturu na uštrb ne-srpskih zajednica,“ javili su kosovski mediji.
 
Gaši je o građevinskim radovima u naselju „Brđani“ informisao kosovskog premijera Hašima Tačija, zamenicu premijera, Editu Tahiri, zamenika premijera, Slobodana Petrovića, ministra unutrašnjih poslova, Bajrama Redžepija, kao i gradonačelnika Severne Mitrovice, Gorana Rakića.
 
„Mi smo doneli odluku koja je već na snazi i očekujemo od opštinskih vlasti Severne Mitrovice da na nju odgovore i preduzme neophodne mere. Ukoliko ne, za veoma kratko vreme, a po ovoj odluci o kojoj su obaveštene sve lokalne i međunarodne institucije, akcija će započeti,“ rekao je Gaši, a prenela RTK.
 
Ista televizija je prenela da je Gaši apelovao na stanovnike Severne Mitrovice da „ostanu mirni“ i ne ometaju, kako je naveo „rad inspektora i organa reda tokom izvršenja ove odluke.“
 
„Vlada Republike Kosovo je zbog toga rešena da primeni zakon i neće tolerisati dnevne provokacije od strane ekstremista i beogradske vlade,“ rekao je Gaši, a prenela RTK.
 
A druga kosovska agencija, „Kosovapress“, ranije danas je javila da je prepodne održan hitan sastanak svih ne-srpskih odbornika, na kojem je zatraženo da se, kako je navedeno posle ovog sastanka, „u Severnoj Mitrovici hitno zaustavi nezakonita gradnja u duhu dobre saradnje i partnerstva.“

Kako ova agencija navodi, „zamenik predsednika ove skupštine, Emir Azam je rekao da Srbi nastavljaju sa planom kolonizacije“ drugog etnički mešovitog naselja – Bošnjačke mahale.

U Bošnjačkoj mahali nema radova
 
U Bošnjačkoj mahali vlasti Severne Mitrovice ne prave nijednu zgradu. Do sada je napravljeno 13 manjih zgrada za povratničke porodice, a one su mahom napravljene tokom mandata ranijih vlasti u Beogradu.
 
Prema nezvaničnim podacima, u Bošnjačkoj mahali, Bošnjaci žive u 87 kuća, a sa njima je oko 1250 stanovnika ovog etnički mešovotog naselja iz nesrpskih zajednica, uglavnom Albanaca.
„Javni zahtev šaljemo centralnim vlastima, javnosti, Administrativnoj kancelariji, odgovornim faktorima i međunarodnim faktorima zaduženim za nadgledanje svih sporazuma, i on podrazumeva hitnu obustavu provokacija koje imaju za cilj da promene demografsku strukturu na uštrb ne-srpskih zajednica,“ rekao je Azam.
 
Pred sastanak Radne grupe o pitanju glavnog mosta u Kosovskoj Mitrovici, 22. juna, a u vezi sa poslednjom krizom, u kojoj je prvo uklonjena barikada sa ovog mosta, pa postavljen Park mira, potom usledile i nasilne demonstracije sa juga, pa početak radova na izgradnji Trga cara Lazara, kao i obustava radova, te postavljanje betonskih barikada „Trg UČK“ i „Trg Adem Jašari“ u mešovitim delovima Severne Mitrovice, intenzivirani su kontakti vlasti i predstavnika za urbanizam u Severnoj i Južnoj Mitrovici sa kosovskim ministrom za zaštitu životne sredine i prostorno planiranje, Dardanom Gašijem, kako bi se, kako je tada rečeno, na ekspertskom nivou, pronašlo rešenje za obe zajednice  i dve opštine u vezi sa izgledom obale reke Ibar, na obe strane.
 
Međutim, pre ovih sastanka, Dardan Gaši  je u javnost izašao sa izjavom da ukoliko se ne bude kroz dijalog pronašlo rešenje, on će narediti da buldožeri očiste prostor u kojima su srpski lideri sa Severa pokušli da izgrade trg. 
 
Početkom juna je predsednik privremenog organa Opštine Kosovska Mitrovica, Aleksandar Spirić, položio kamen temeljac za izgradnju dve zgrade u naselju Brđani, kada je i obećao javnosti da će Kosovska Mitrovica, postati veliko gradilište.
 
„U planu je izgradnja i dečijeg igrališta, kao i odeljenja predškolske ustanove, čime će biti stvorene bolje životne prilike i pozitivniji ambijent u naselju Brđani,“ rekao je tada Spirić. On je takođe tada najavio da se završetak radova očekuje za 150 dana, da su izvođači radova sa prostora Kosova i Metohije, te da će izgradnja zgrada koštati blizu 30 miliona dinara, i da radove finansira privremeni organ opštine Kosovska Mitrovica.
 
Grupa Albanaca je 2. jula, blokirala prolaz stanovnicima naselja „Brđani“ pošto je na teren izašao tim inspektora Administrativne kancelarije i stopirao radove gradnje na jednoj od albanskih kuća, zatraživši im na uvid dozvolu za izgradnju koju nisu imali, dok su kosovski mediji tada preneli da su Srbi stopirali izgradnju šest albanskih kuća u naselju Brđani.
 

Na sastanku srpskih i albanskih predstavnika iz ovog naselja, koji je ubrzo po izbijanju incidenata usledio, uz angažovanje gradonačelnika Severne Mitrovice, Gorana Rakića, te uz prisustvo opštinske građevinske inspekcijske službe i opštinskih odbornika iz obe zajednice, dogovoreno je da se radovi na izgradnji šest albanskih kuća u ovom naselju obustave, a da se istovremeno svi budući radovi na izgradnji ovih kuća regulišu kroz važeću opštinsku proceduru.

Stanovnik naselja „Brđani“, Dragoslav Živković, koji je bio prisutan na ovom sastanku, rekao je tada za naš portal da dodatni problem koji komplikuje osetljivo pitanje izgradnje kuća u naselju „Brđani“ jesu neslaganja između srpske i albanske zajednice o broju albanskih kuća. On je tada rekao da se Albanci služe „po malo neistinom“, kada kažu da se kuće prave na postojećim ruševinama.

„To se može vrlo lako utvrditi. Ko god poznaje situaciju u Brđanima i ko dođe ovde, može da vrlo lako da vidi da nije tačno da su se sve kuće za Albance pravile na postojećim ruševinama,“ rekao je Živković. 


Brđani – poprište etničkih tenzija
 
Naselje „Brđani“ je jedno od četiri multietničkih naselja Severne Kosovske Mitrovice. Iako je od 2008. počeo masovniji povratak Albanaca u ovo naselje i to – renoviranjem, ali i izgradnjom serije novih kuća, prvi pokušaj povratka Albanaca se dogodio 10. septembra 1999. godine. Tada se, uz pomoć francuskog KFOR-a, nekoliko albanskih porodica vratilo u svoje razrušene kuće. Srbi su ubrzo organizovali mirnu protestnu šetnju kroz naselje, a na protestu su se – po prvi put za Severnu Mitrovicu – dominatno našli žene i deca. Tokom ove protestne šetnje, albanski povratnici su otvorili vatru iz automatskog oružja na kolonu Srba. Situaciju su uspeli da smire francuski vojnici, da bi ovaj isti događaj Albancima u Južnoj Mitrovici poslužio kao povod za trodnevne velike sukobe na glavnom mitrovičkom mostu, kada je u ovim neredima povređeno 32 Srba i15 francuskih vojnika.
 
Iako su predstavnici srpske zajednice 2000. godine sa UNMIK-om sklopili ugovor da u naselju Brđani postoji „žuta linija“ koja razdvaja severni i južni deo grada i da se van nje ne mogu graditi objekti ni sa jedne, ni sa druge strane bez saglasnosti obeju zajednica, taj ugovor je prekršen 2008. kada su Albanci u pratnji EULEX-a i KFOR-a započeli izgradnju porodičnih objekata van te linije. Od tada, pa sve do 2013. Srbi su organizovali višednevne proteste, suprotstavljajući se izgradnji 72 albanske kuće, koliko su ih sami stanovnici izbrojali, te – kako su navodili, pokušaju Albanaca da promene etničku strukturu stanovništva tog dela Kosovske Mitrovice. Proteste su pratili i incidenti – ranjavanje desetine Srba, ali i ubistvo meštanina Brđana – Save Mojsića u novembru 2011. Iako ubistvo Mojsića nije bilo direktno povezano sa protestima, ubistvo je okarakterisano kao etnički motivisano – očevici su tvrdili da su ubistvo izvršili Albanci iz naselja Brđani.


 

 

 

Comments

comments



Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.