U susret Vidovdanu: Usnule srednjovekovne veštine i zanati probuđeni u Gračanici

Festival Shield Gračanica
FOTO: KoSSev

Mačevi, strele, lukovi, sekire, buzdovani, štitovi, kacige.. Odjekuje zvuk čekića u rukama snažnog kovača koji udara o čelik. Dopire urlik viteza pod oklopom koji sa oružjem u rukama juriša ka protivniku. Tri dana i umilnih tonova srednjovekovne muzike.

Savremeni vitezovi iz Srbije, Mađarske i Severne Makedonije su u susret Vidovdanu za stanovnike Gračanice, priredili prošlog vikenda pripremili nezaboravne prizore koji su ih sve vratili sa nostalgijom u srednji vek.

Četvrti po redu međunarodni festival srednjovekovnih veština i zanata pod nazivom „Shield“ ove godine je okupio više udruženja iz regiona. Osnovni principi ovog festivala su očuvanje srednjovekovne kulture i tradicije, promocija srednjovekovnih veština i zanata, kao i podizanje svesti o značaju i očuvanju kulturnog nasleđa.

Osim takmičarskog dela tokom kojeg su vitezovi odmerili snage na streličarskom turniru, u viteškim borbama i takmičenju u bacanju koplja i sekire, za sve posetioce ovog trodnevnog festivala, koji su barem na trenutak i sami želeli da postanu vitezovi – organizovane su viteške borbe, probanje delova viteške opreme i učestvovanje u interaktivnim radionicama sa srednjovekovnom tematikom.

Boban Petrović iz TO Gračanica, koji je jedan od organizatora ovog festivala, u razgovoru za KoSSev, poručuje da ovogodišnji festival osim poznatog programa sa prethodnih festivala može da se pohvali novinama.

„Ono što je interesantno je to da po prvi put imamo srednjovekovno venčanje u manastiru Gračanica, kao i kovanje novca Kralja Milutina. A kao i prethodnih godina, imali smo edukativni deo sa srednjovekovnim radionicama, sportski deo sa viteškim turnirima – streličarskim, bacanjem koplja, sekire i rvanje, a naravno i deo programa zabavnog karaktera gde je bilo muzičkih koncerata, prikaznih borbi, igara vatrom i drugih aktivnosti“.

Ekipa KoSSev portala ispratila je ovaj trodnevni festival i zabeležila najzanimljivije delove ove manifestacije.

Na početku školskog dvorišta dočekao nas je drveni znak sa smernicama za kamp i krčmu, odmah zatim kretala je srednjovekovna pijaca. Na tezgama su bili izloženi suveniri, predmeti, lukovi, mačevi, sekire i ostala srednjovekovna oružja koje su mogli da pazare svi posetioci.

Sa leve strane nadvijali su se mnogobrojni šatori a pred njima bile su postavljene zastave mnogobrojnih udruženja koja su posetila ovaj festival.

Preko puta, u streličarskom dvorištu, mete naslonjene na balama sena čekale su sve one koji bi da se oprobaju u streličarstvu ili bacanju sekire. Dok su se vitezovi pripremali, a publika, nedaleko od kampa, na školskom terenu, željno iščekivala početak borbi.

Ovogodišnji festival otvoren je svečanim defileom učesnika do manastira Gračanica. Nakon što su odložili oružja u porti ovog srednjovekovnog manastira, vitezovi su ušli u crkvu kako bi se pomolili.

Za to vreme, publika, a najviše od svih mališani čija mašta prelazi granice, sa nestrpljenjem su čekali njihov povratak i početak pokaznih borbi.

Deo ovogodišnjeg festivala činilo je više od 100 učesnika iz različitih udruženja. Ono što ih čini različitim je svakako period istorije koji obrađuju, dok ih povezuje želja za očuvanjem i promocijom srednjovekovne kulture i tradicije, zanata i veština.

Jedno od udruženja koje je učestvovalo na ovogodišnjem festivalu bilo je mađarsko udruženje „Sveti Longin“ iz Sente. Udruženje je osnovano još 2005. godine i bavi se očuvanjem srednjovekovne kulture 13. i 14. veka.

Ono što ovo udruženje čini jedinstvenim je svakako takozvano ‘žongliranje vatre’ koje je zapanjilo sve prisutne posetioce.

Sonja Konjević član je ovog udruženja, na gračaničkom festivalu učestvovala je i prošle godine, dok je samo udruženje prisutno još od njegovog osnivanja.

Poručuje da osim zbog „čari i zadovoljstva“ koje pruža oživljavanje srednjovekovnih veština i zanata, ovakve događaje posećuje upravo zbog druženja.

„Mi na ovakve festivale zbog drugova i druženja dolazimo, jer sa ovim ljudima se dosta retko možemo sresti ili naći, pa su nam ovakvi festivali zato posebni. Naravno, tog nekog zdravog takmičenja ima, ali ne, nije nam to osnovno“.

O gračaničkom festivalu ima vrlo lepo mišljenje, a zaslugu tome pripisuje „jako pozitivnim ljudima“, dobroj saradnji“. Te, poručuje da, nakon završetka festivala, u razgovoru sa članovima udruženja, neretko oživljavaju uspomene iz ovog, kako naša sagovornica kaže, specifičnog mesta.

Bojan Tasić, član je udruženja za očuvanje starih zanata i veština „Beli orlovi“ koje će sledeće godine proslaviti 10 rođendan.

Udruženje iz Centralne Srbije „Beli Orlovi“, pored učesća u takmičarkskom delu i radionicama sa srednjovekovnom tematikom, ujedno su i su organizatori ovogodišnjeg festivala.

„Beli orlovi“ česti su posetioci mnogobrojnih festivala širom Evrope koji obrađuju drugu polovinu 14. veka i početak 15. veka.

„Svu opremu koju vidite na nama su zapravo istorijske rekonstrukcije iz tog perioda, ali nije sve iz Srbije – ima uticaja Vizantije, uticaja Zapada, Italije, Francuske, sadašnje Nemačke, Rusije“.

Mnogobrojni članovi ovog udruženja rasprostranjeni su širom Srbije, dok su glavna središta u Beogradu i u Valjevu.

„Beli orlovi“ broje više od 100 članova i suorganizatori su gračaničkog festivala i posećuju ga svake godine. Među članovima ovog udrženja prisutni su i antropolozi, arheolozi i etnolozi koji, kako im, kako kaže, pomažu u naučno istraživačkom radu i „pronalaženju rezultata eksperimentalne arheologije“.

Na gračaničkom festivalu članovi ovog udruženja organizovali su više radionica za sve posetioce i ljubitelje srednjovekovnih veština i zanata.

„Udruženje će predstaviti radionice kao što su kovačka, drvodeljačka, radionica sa kožom kao i razne veštine – streličarstvo, bacanje koplja i sekire i naravno mačevanje i druge bliske borbe sa buzdovanima, dugačkim sekirama, kopljima“.

Kao suorganizator gračaničkog „Shield“-a poručuje da festival raste iz godine u godinu, ali i da je zahtevno organizovati ovakav događaj.

„Ogromno je zalaganje da se ljudi dovedu i da naprave neki višednevni događaj na jednom mestu, potrebna je velika požrtvovanost svih udruženja koja dolaze i najviše naravno od ljudi koji su ovde sa lokala i koji daju svoj trud tokom cele godine da bi na kraju izneli kombinaciju celogodišnjeg rada.

Ono što ovogodišnji festival čini svakako jedinstvenim a i čime je ova manifestacija privedena kraju je srednjovekovno venčanje održano u gračaničkom manastiru. Nakon srednjovekovnog venčanja usledila je dodela nagrada najboljim takmičarima, a time je i festival zvanično otvoren.

Organizatori najavljuju održavanje ovog festivala i sledeće godine i nadaju se čak i većoj poseti. Kako je protekao ovogodišnji gračanički „Shield“ pogledajte u video prilogu.

Comments

comments



Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.