Tri nijanse o ženi

Piše: Goran Avramović

Nasilje

U porodičnom nasilju u Srbiji je tokom 2017. godine stradalo 29 žena. Prethodno proleće obeležila su i ubistva dve žene (majke i ćerke, odnosno supruge i tašte), koja je 4. maja izvršio G.P. iz Pasjana, na putu Bujanovac-Končulj kod sela Turija, kada je povređena i njegova dvogodišnja kćerka. 

Mreža žena Kosova je navela da je 2017. pratila 179 prijavljenih slučajeva nasilja u porodici. Pretežne identifikovane žrtve trgovine ljudima na Kosovu su žene.

Na teritoriji opštine Gračanica policiji se prijavi između 18 i 20 slučajeva porodičnog nasilja godišnje, a Centru za socijalni rad upola manje. Dok žrtve navode da je prijavljivanje nasilnika "sramota", institucije i organizacije koje se bave nasiljem nad ženama potvrđuju da dobar deo slučajeva nikada ne bude prijavljen policiji.

"U primitivnijim društvima mnoga ljudska prava žena se krše, počev od potpune potčinjenosti muškarcu da odlučuje o njenoj sudbini i životu, bilo da se radi o mužu ili ocu, bratu, preko blagonaklonog gledanja na ubistva žena od strane istih zbog kršenja nekog od patrijarhalnih zakona, do fizičkog sakaćenja (ablacija) koje je još uvek prisutno u nekim afričkim zemljama," navodi Vikipedija u odeljku "Sociološki status žena kroz istoriju".

Majka i radnik

Termin 'žena' je obično rezervisan za odraslu osobu, dok se termin 'devojka' (ili 'devojčica', u deminutivu) obično koristi za žensko dete ili adolescenta. U pogledu pola, žena može biti i osoba čiji se pol razlikuje od njenog rodnog identiteta, ili čije polne karakteristike se ne podudaraju sa tipičnim pojmovima muškarca ili žene (interseksualnost).

U srpskom jeziku, pojam 'žena' se takođe koristi u značenju 'supruga' ('moja žena'). Kada je reč o našem "folkoloru" (Žena da bude gospođa na ulici, domaćica u kući, majka detetu…), kao i u svakom folkloru, pored pravih mudrosti, ima svega i svačega, pa i ovakvih rodnih stereotipa patrijarhata. 

Oni koji navode da indoevropski koren gen znači rađati, zaključuju da se žena smatrala za "rađalicu", dok je reč muž, odnosno muškarac, u vezi sa slovensko-germanskom konstrukcijom monž-man, koja je, opet, u izvornoj vezi sa indoevopskim korenom men, u prevodu misliti.

"Misleći" muškarci, mada znamo da je ratova bilo i zbog žena, svojim kavgama nesvesno su doveli do ozbiljnije promene statusa žene u društvu.

"Kako su (krajem Prvog svetskog rata) svi muškarci bili na frontu, žene su morale da preuzmu poslove koje su oni ostavili. U fabrikama, naročito fabrikama oružja, radnički redovi su se sastojali od žena. Žene su varile, lile, i pravile topove i municiju. Takođe je ogroman broj žena otišao na front kao medicinsko osoblje, gde su radile kao bolničarke i negovale ranjenike. Nakon završetka rata, mnoge od njih su odbile da se vrate u ulogu domaćice, a i samo društvo u mnogim zemljama je počelo da menja tvrdokorne patrijarhalne stavove," sažela je period "zlatne" emancipacije žena Vikipedija. 

Slava, boginja, kraljica, muza..

Etimologija drevne slovenske reči žena, prema nekim tumačenjima odražava slavu, a prema drugima, slabost žene kao ljudskog bića. 

Neki etimolozi smatraju da drevna slovenska reč "žena" potiče od staroindijske imenice gna – boginja. Iz te reči je u engleskom jeziku izvedena imenica – queen (kvin) – kraljica. 

"Kao takva, žena je uzvišen predmet poezije i tragedije", napisao je pre 15 godina Jovan Ćirilov u NIN-u.

Bake, mame, sestre i kćerke, pitajte one koji vas danas budu darovali cvetom (u zamenu za ručak ili bar nešto slatko i kafu) znaju li kada se obeležava Međunarodni dan borbe protiv nasilja nad ženama. 

Comments

comments



Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.