Pre deset godina, na današnji dan, bivši srpski i kosovski premijeri Ivica Dačić i Hašim Tači, parafirali su Briselski sporazum.
Dokument se sastoji od petnaest tačaka od kojih se šest odnose na Zajednicu srpskih opština. Beograd i Priština se uzajamno optužuju za podrivanje istog sporazuma.
Dok Beograd optužuje Prištinu za to što Zajednica opština sa srpskom većinom još uvek nije formirana, uprkos tome što se 6 tačaka sporazuma odnosi na zajednicu, da se Srbi sa Kosova diskriminišu i nad njima sprovodi nasilje, kosovska strana uzvraća da Beograd i dalje održava institucije, pre svega na Severu, koje naziva paralelnim i ilegalnim, i da Srbe sa Kosova drži kao taoce, dok se, kako navode, kriminalnim aktivnostima meša u unutrašnje stvari Kosova.
Beograd i Priština su tokom godina negovali oprečna tumačenja onoga što su se dogovorili, uz evropski stav „o konstruktivnoj nejasnoći“. Za to vreme, javnost na obe strane je nepodeljeno komentarisala da je jedna od glavnih karakterstika briselskog procesa netransparentnost.
U prilog tome ide i to što se i sa tačnim brojem sporazuma licitira – da li je 33, odnosno 38, ili preko 40.
Dok su se dve strane dogovarale što za briselskim stolom, što preko šatl diplomatije, na terenu su se odvijale brojne krize, a jedan od ključnih trenutaka su bila nastojanja između 2016. i 2018, odnosno dela 2019, da se na terenu sprovede tzv. etnička podela, odnosno „minorna korekcija granica“, kako je to svojevremeno nazivao jedan od visokih pregovarača a sada haški pritvorenik Hašim Tači, uz eksperte koji su davali podršku istoj ideji. Srpska strana je to nazivala (etničkim) razgraničenjem.
Desetogodišnjica se dočekuje sa novom situacijom u odnosu na ranije godine: Srbi su napustili sve kosovske institucije na Severu, srpska i kosovska strana su postigli Sporazum o putu za normalizaciju odnosa Kosova i Srbije, i aneks za deo primene, a u narednim mesecima se očekuje i dogovor o primeni ostalih tačaka, dok su za nedelju planirani izbori u četiri severne opštine koje Srbi bojkotuju.
Brojni su osvrti danas na proteklih 10 godina u odnosima na relaciji Beograd – Priština i uglavnom su to negativne ocene, a jedna od njih dolazi i od bivšeg kosovskog diplomate, publiciste Vetona Suroija (Surroi).
„10. godišnjica Briselskog sporazuma, sa skromnim rezultatima i kolektivnom samoobmanom istorijskog trenutka, uključujući predloge za Nobelovu nagradu za mir za glumce. Lekcija za diplomate da dobre želje ne čine dobre sporazume. Potrošena decenija i urušen ugled EU“, poručio je Suroi danas preko Tvitera.
Pročitajte još:
Dragiša Mijačić: Aljbin Kurti je apsolutni pobednik ovih deset godina
Milivojević: Pregovarači iz Beograda Briselskim sporazumom udaljili Kosovo od Srbije
Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.
