Kosovski premijer u tehničkom mandatu, Aljbin Kurti, boravio je jutros u Bošnjačkoj mahali u Severnoj Mitrovici, gde je odao poštu petnaestogodišnjem albanskom mladiću Gazmendu Brahimiju, stradalom na današnji dan pre 25 godina – u jeku posleratnih sukoba Srba i Albanaca u Mitrovici.
Počast su, zajedno sa Kurtijem, odali i gradonačelnik Južne Mitrovice Faton Peci, kandidat za poslanika Agim Bahtiri, kao i odbornica Skupštine opštine Severna Mitrovica iz redova Samoopredeljenja, Aida Ferati Dolji.
Kurti je, kako je naveo, tom prilikom posetio i porodicu Brahimi i razgovarao sa članovima porodice.
„Kao i mnoge albanske porodice koje su bile raseljene zbog rata, porodica Brahimi, kada se vratila na Kosovo, zatekla je svoju kuću razrušenu. Ali, za razliku od mnogih drugih, povratkom u svoj rodni kraj nisu odmah našli ni slobodu“, naveo je Kurti putem svog Fejsbuk naloga.
On je dalje istakao i okolnosti smrti Gazmenda Brahimija, istakavši da su za nju odgovorne, kako je naveo – „kriminalne bande iz Srbije“:
Pre 25 godina, Gazmend, koji je toliko voleo svoj dečiji kraj, naselje Bošnjačku, poginuo je od eksplozije ručne bombe, bačene prema njemu od strane kriminalnih bandi iz Srbije, koje su tada svakodnevno terorisale Albance koji su se vraćali na svoje imanje
Kaže je da je tada sa Gazmendom bio i njegov brat „koji i danas nosi 17 komadića bombe u telu“.
„Tog ponedeljka“, dodao je Kurti, „Gazmend je krenuo u školu da stiče znanje. Tog dana, on je dao lekciju o tome šta znači voleti svoju domovinu“.
Kurti je dodao i da bi Gazmend danas imao 40 godina, te da sećanje na njega podseća na, kako je naveo – „patnju, žrtvu i cenu slobode“:
„Gazmend živi u svakom ko ga je poznavao. Sećanje na njega nas podseća na patnju, žrtvu i cenu slobode. Godišnjica njegove smrti nas podseća na odgovornost, ljubav i službu svojoj zemlji.“
Bivši saziv SO Severna Mitrovica 25. avgusta prošle godine izmenio je imena 87 ulica u ovoj opštini. Među novim imenima, bila je i ulica u kojoj je Gazmend stradao, nazvana upravo po njemu. Međutim, na sutrašnjoj sednici novog saziva SO Severna Mitrovica, u kojoj su Srbi ponovo većina, jedna od tačaka biće i opoziv ove odluke o preimenovanju ovih ulica.
Osim opisivanja stradanja Brahimija, Kurti nije naveo okolnosti pod kojima je poginuo, niti se u jednom delu osvrnuo na kontekst i događaje iz tog vremena, ali to je učinila Fejsbuk stranica Mitropolj.
„29. januara 2001. godine, kada se vraćao iz škole, shvatio je da je došlo do tuče između Albanaca i Srba, u kojoj se opremio bejzbol-palicom i pridružio Albancima. U sred ove gomile, u kojoj se zatekao sa bratom, bačena je bomba od koje je Gazmend poginuo, dok je mnogo njih povređeno, uključujući i Gazmendovog brata, Armendija“.
Slučaj Brahimi
U izveštaju Amnesty International – međunarodne organizacije za zaštitu ljudskih prava, navodi se da je tog 29. januara 2001 godine:
„Gazmend Ibrahimi, 15-godišnji dečak, ubijen je ručnom bombom nakon sukoba između Srba i Albanaca u Bošnjačkoj Mahali, etnički mešovitoj četvrti Mitrovice. Pet Srba sa Kosova i jedan slovenski musliman koji je radio za Organizaciju za bezbednost i saradnju u Evropi (OEBS) izvučeni su iz svojih vozila – koja su potom zapaljena – i, nakon napada na jednog od muškaraca, spašeni su od strane trupa KFOR-a“.
Glavni mitrovički most, Bošnjačka Mahala, Tri Solitera i Brađani bili su poprište mnogobrojnih etnički motivisanih incidenata i sukoba, nakon rata, i prvih godina 2000tih.
Albanci su, sa jedne strane, insistirali da se vrate na Sever, i forsirali zauzimanje institucija i ulazak u grad, uključujući – osim političkih aktivnosti, i nasilne pokušaje masovnog prelaska reke Ibar.
Srbi su, sa druge strane, pružali otpor, pre svega kroz bezbednosno delovanje takozvanih Čuvara mosta i političko delovanje Srpskog nacionalnog veća.
U to vreme, gotovo da nije bilo izolovanih incidenata, već bi svaki međuetnički sukob izazvao novi talas nasilja.
Tako je i bilo i posle incidenta u Bošnjačkoj mahali, nakon što je Brahimi smrtno stradao, za čiju smrt su Albanci optužili Srbe, odnosno „Čuvare mosta“ – nastavili su se međuetnički sukobi.
Naime, 30. januara, grupa Albanaca je zaustavila vozilo OEBS-a u Južnoj Mitrovici i izvukla radnike koji su se nalazili unutra, među kojima je pre svega bilo lokalno osoblje, uključujući i Srbe. Mitrovčanina sa Severa su tada pretukli, polomivši mu vilicu, a njih šestoro su izvukli iz auta, od kojih su četiri bile žene, i dva muškarca. Jedan muškarac je uspeo da pobegne okupljenoj gomili. Kako je sam OEBS potvrdio tada, četiri žene su bile pod ozbiljnom traumom, i svi oni su primljeni u KFOR-ovu bolnicu, a OEBS je potvrdio je ih je zapravo i KFOR i spasao.
Narednog 31. januara, etnički motivisani nemiri su se nastavili, kada je najmanje 20 francuskih vojnika ranjeno, od kojih je jedan i ozbiljnije povređen. Na njih je bacano kamenje, molotovljevi kokteli, pa čak i bombe. Iako su pojedini albanski mediji tada javljali da su Srbi napali francuske vojnike, napad je usledio sa albanske strane.
Uprkos tome što su Francuzi ispaljivali ogromne količine suzavca i šok-bombi u pokušaju da spreče albanske ekstremiste da pređu Ibar, njima su u pomoć narednog 1. februara morale da priteknu britanske trupe, koje su čak došle sa tenkovima u Mitrovicu, kako bi odvratile najekstremnije Albance koji su bacali kamenje i molotovljeve koktele.
Bila je ovo još jedna prilika da Albanci istaknu zahtev da francuske trupe KFOR-a napuste region Mitrovice. Neposredno nakon rata, kao i u prvim godinama 2000-ih, Albanci su iskazivali snažno nezadovoljstvo i snažno lobirali da francuski KFOR napusti Sever, optužujući ih da su pristrasni, da sprečavaju Albance da se vrate na Sever i da štite „srpske kriminalne strukture“.
Prilikom smirivanja ovih događaja, tada je KFOR uveo i policijski čas.
Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.
