Brđani: Albanci sa juga gradili kuće do sada bez konsultacije sa Srbima

KoSSev tragom vesti o sastanku u Južnoj Mitrovici; hoće li kosovski ministar Jevtić biti medijator razgovora dva gradonačelnika Mitrovice? Goran Rakić: Sa Bahtirijem mogu da razgovaram tek pošto vrati otetu teritoriju; 72 albanske kuće napravljene od 2008 u naselju "Brđani" u Severnoj Mitrovici od 2008; ovo naselje poprište etničkih sukoba još od 1999.

Kosovski ministar za zajednice i povratak, Dalibor Jevtić se, kako su preneli neki mediji sa juga Kosova, u četvrtak sastao sa gradonačelnikom Južne Mitrovice, Agimom Bahtirijem. Oni su, pored pitanja povratka Srba u selo Svinjare, razgovarali i o planiranoj izgradnji kuća u naselju "Brđani" u Severnoj Kosovskoj Mitrovici.

Jevtić je predložio da se za pitanje izgradnje kuća za Albance u naselju "Brđani" formira radna grupa koja će biti sastavljena od stanovnika Severne i Južne  Mitrovice, predstavnika njegovog ministarstva i međunarodne zajednice, sa ciljem "transparentnog procesa i sprečavanja bilo kakvih problema" kada je o ovom pitanju reč. Ovom predlogu načelnu saglasnost dao je gradonačelnik Južne Mitrovice, Bahtiri. Kosovski mediji su javili i da je dogovoreno da se u što skorijem roku održi sastanak sa gradonačelnikom Severne Mitrovice, Goranom Rakićem, kako bi se postigao i konačni dogovor po ovom pitanju.

KoSSev saznaje iz neimenovanog izvora bliskog kosovskoj vladi da je ministar za povratak, Jevtić, nakon sastanka bio “veoma zadovoljan ovom posetom”. Isti izvor je naveo da je Jevtić “obećao saradnju gradonačelniku Južne Mitrovice kako bi ubuduće radio sa gradonačelnikom Rakićem” i naglasio mogućnost da i sam Jevtić bude medijator u ovim razgovorima.

Goran Rakić: Samo predstavnici Severne Mitrovice, meštani naselja Brđani i međunarodne zajednice u radnoj grupi

U izjavi za KoSSev, gradonačelnik Severne Kosovske Mitrovice, Goran Rakić kaže da je znao za jučerašnji sastanak, te da je još ranije pokrenuo inicijativu zaustavljanja procesa izgradnje dodatnih šest kuća u ovom naselju. Što se tiče toga da li će se sastati sa Bahtirijem i razgovarati o ovom pitanju, on kaže da principijelno nije protiv sastanaka, ali da se određeni uslovi pre toka moraju steći.

“Mogu razgovarati sa gradonačelnikom Južne Mitrovice tek pošto vrati deo teritorije koji je bespravno oduzet od Severne Mitrovice – Suvi Do. Ovo naselje se i graniči sa naseljem “Brđani”. Mi smo u našem statutu te katastarske zone ispravili, tako da je deo Suvog Dola koji je pripojen Južnoj Mitrovici, što se nas tiče, sada vraćen Severnoj Mitrovici. Logično je da reka ibar bude prirodna granica između ovih opština. Štaviše, drugi dokaz da Suvi Do pripada Severnoj Mitrovici je taj što su meštani Suvog Dola u izbornom procesu glasali na Severu, na osnovu čega su oni dobili tri odbornička mesta i učestvuju u vlasti u Skupštini – ovde na Severu. Hoću da kažem, opština Južna Mitorvica nam je otrgla deo teritorije, a u izbornom procesu, tokom kosovskih lokalnih izbora, albanski predstavnici i birači iz ovog mesta, učestvovali su kao teritorija u Severnoj Mitrovici”, rekao je Rakić.

Rakić je naglasio da jedina radna grupa koja može da odlučuje o izgradnji kuća u naselju "Brđani", jeste ona koja bude sastavljena od predstavnika lokalne samouprave Severne Mitrovice, meštana naselja “Brđani” i međunarodne zajednice, a nikako od predstavnika Južne Mitrovice.

“Posebno, bez saglasnosti meštana naselja ‘Brđani’, niko nema pravo da dovodi ni jednu drugu zajednicu u njihovo naselje,” naglasio je gradonačelnik i podsetio da i kosovski ustav predviđa mogućnost povratka samo uz pristanak zajednice koja živi na tom prostoru. On je upozorio da se u naselju "Brđani", pokušava naseliti stanovništvo koje nije izvorno iz ovog naselja.

Rakić se osvrnuo i na ostale teme jučerašnjeg sastanka kosovskog ministra za povratak Jevtića i gradonačelnika u Južnoj Mitrovici Bahtirija, pozdravivši napore da se veliko hrišćansko groblje na jugu uredi.

“Zahvaljujem se na naporima da se naše groblje uredi. Voleo bih da konačno, posle ovoliko godina, to i vidim – spomenike naših umrlih koji nisu polomljeni i srušeni, već da groblje odiše dostojanstvom i mirom, baš onako kako izgleda muslimansko groblje u našoj opštini. Svi mogu da se uvere da je još tokom rata, kao i svih ovih godina nakon rata, muslimansko groblje na Severu čuvano, održavano, jer se tako odaje pošta umrlima,” rekao je Rakić za naš portal.

Žitelj Brđana, Siniša Lazić: Albanske kuće su se do sada gradile bez znanja i konsultacija sa nama

Žitelj naselja "Brđani", Siniša Lazić, kaže da on nema nikakvu informaciju o jučerašnjem sastanku u Južnoj Mitrovici. „Nas kao zajednicu odavde nije niko konsultovao. Ne znam ni tok razgovora, ni ko je bio incijator, niti pod čijom ‘palicom’ je održan i pod kojim okriljem. Kao takav, taj sastanak je za mene nevažeći i nebitan,” rekao je Lazić, naglasivši: “Ne znam čemu vode sastanci na kojima se govori o našem naselju, a mi na njima ne učestvujemo. Ukoliko nemaju razgovor sa predstavnicima iz naselja i ulica, dakle sa ljudima koji tu žive, onda ne znam ko može da daje izjave o našem naselju i donosi odluke u  naše ime“.

Lazić je podsetio da su se do sada, u ovom naselju, albanske kuće gradile bez znanja i konsultacija sa srpskom zajednicom iz tog naselja: “Albanci grade pod divljom gradnjom i to samo da bi pojačali svoju etničku strukturu. Oni to rade na svoju ruku i bez ikakvog dogovora, ili bilo čega drugog.”

On je dodao da se u njihovom naselju naseljavaju Albanci koji nisu ranije tamo živeli, kao i da se grade kuće kojih ranije nije bilo. “To nisu gradili za ljude koji su ranije živeli tu. Izgrađene su nove kuće na mestima na kojima nikada nisu ni postojale kuće. Doselili su ljude koji nisu stanovnici naselja. Da su u pitanju stanovnici naselja, o tome bi smo još nekako i mogli da se dogovorimo, ali dovesti ljude koji nisu stanovnici naselja – to je tipičan primer pritiska na Srbe,” naglasio je Lazić.

Na pitanje da li ima načina da se spreči divlja gradnja kuća, Siniša Lazić je rekao da su za to odgovorni policija i EULEX: “Tu je policija, tu je EULEX. Postoje oni koji treba da sprovode zakon i koji primaju platu za to,” rekao je Lazić.

Brđani – poprište etničkih tenzija

Naselje "Brđani" je jedno od četiri multietničkih naselja Severne Kosovske Mitrovice. Iako je od 2008. počeo masovniji povratak Albanaca u ovo naselje i to – renoviranjem, ali i izgradnjom serije novih kuća, prvi pokušaj povratka Albanaca se dogodio 10. septembra 1999. godine. Tada se, uz pomoć francuskog KFOR-a, nekoliko albanskih porodica vratilo u svoje razrušene kuće. Srbi su ubrzo organizovali mirnu protestnu šetnju kroz naselje, a na protestu su se – po prvi put za Severnu Mitrovicu – dominatno našli žene i deca. Tokom ove protestne šetnje, albanski povratnici su otvorili vatru iz automatskog oružja na kolonu Srba. Situaciju su uspeli da smire francuski vojnici, da bi ovaj isti događaj Albancima u Južnoj Mitrovici poslužio kao povod za trodnevne velike sukobe na glavnom mitrovičkom mostu, kada je u ovim neredima povređeno 32 Srba i15 francuskih vojnika.

Iako su predstavnici srpske zajednice 2000. godine sa UNMIK-om sklopili ugovor da u naselju Brđani postoji "žuta linija" koja razdvaja severni i južni deo grada i da se van nje ne mogu graditi objekti ni sa jedne, ni sa druge strane bez saglasnosti obeju zajednica, taj ugovor je prekršen 2008. kada su Albanci u pratnji EULEX-a i KFOR-a započeli izgradnju porodičnih objekata van te linije. Od tada, pa sve do 2013. Srbi su organizovali višednevne proteste, suprotstavljajući se izgradnji 72 albanske kuće, koliko su ih sami stanovnici izbrojali, te – kako su navodili, pokušaju Albanaca da promene etničku strukturu stanovništva tog dela Kosovske Mitrovice. Proteste su pratili i incidenti – ranjavanje desetine Srba, ali i ubistvo meštanina Brđana – Save Mojsića u novembru 2011. Iako ubistvo Mojsića nije bilo direktno povezano sa protestima, ubistvo je okarakterisano kao etnički motivisano – očevici su tvrdili da su ubistvo izvršili Albanci iz naselja Brđani.

 

Comments

comments



Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.