BIO sutrašnjih izbora na Severu Kosova

Sutra se održavaju kosovski parlamentarni izbori, na kojima će po prvi put učestvovati i Srbi sa Severa Kosova i Metohije, iako srpsko političko rukovodstvo sa Severa, kao ni Beograd, više nemaju nijedan adut da kažu da se radi o "statusno neutralnim izborima", jer će na glasačkim listićima biti jasno istaknuti grb i naziv "Republika Kosovo".

Iako na Severu još uvek nema ni jednog znaka da se sutra održavaju ovi izbori, osim evropskih posmatrača i predstavnika ambasada koji krstare u velikim, zatamnjenim džipovima, sa "close protection" timovima, građani su mogli sinoć da vide i novog direktora Kancelarije za Kosovo i Metohiju, Marka Đurića, kako se opušteno šeta ulicama Severne Kosovske Mitrovice.

To je njegov treći, a drugi nenajavljeni dolazak na Kosovo u poslednjih sedam dana. Kako je sa političkim rukovodstvom i predstavnicima državnih institucija sa Severa, prekjuče, iza zatvorenih vrata, imao težak razgovor, nakon čega je ranija odluka o neučešću Severa na izborima, promenjena u učešće Severa, spekuliše se i da bi se radnici državnih institucija mogli pozvati u 'minut do 7' da organizovano izađu i glasaju. Svi nerado govore o tome. Narod je plašljiv i zbunjen.

Danas je izborna tišina. Na Severu Kosova izborna tišina zapravo traje sve vreme, jer nije bilo nikakve izborne kampanje. Od trideset političkih subjekata koji učestvuju na izborima, pet je srpskih, sa centralnim 'stožerom' – listom “Srpska”, koju podržava Vlada Republike Srbije i na kojoj se upadljivo nalazi mali broj, gotovo anonimnih političkih predstavnika sa Severa, sa izuzetkom Olivera Ivanovića, koji se od 27. januara nalazi u pritvoru. Po prvi put, na istoj listi nalaze se i predstavnici državnih partija, kao i predstavnici kosovskih parlamentarnih partija – dojučerašnje 'patriote' i 'izdajnici'.

To su samo neke od kontroverzi i nedoumica koje obeležavaju ove izbore. Nedoumice su brojne – od toga da li će se izbori održati u skladu sa starim izbornim zakonom, preko pomenutog sastava kandidata liste “Srpska”, prekida kampanje ove liste, zatim njenog ponovnog nastavka (u južnim i centralnim delovima Kosova), nedoumicama same Vlade Republike Srbije da li da pozove kosovske Srbe da izađu na izbore, odnosno pritiska na Vladu Srbije da pozove kosovske Srbe na izbore – za koje više ne može reći da su statusno neutralni, CIK-ovih pokušaja da promeni cenzus za ulazak u kosovsku skupštinu i broj mandata za manjinske zajednice, sve do opštinskih izbornih komisija u srpskim sredinama – dodatno pojačanih brojem Albanaca.

Stroge mere obezbeđenja za posmatrače iz Evropske komisije

Celokupni izborni proces nadgledaće 27.733 posmatrača, dok će za bezebednost kosovskih izbora, članova komisije na biračkim mestima, pomagača i posmatrača, brinuti Kosovska policija u koordinaciji sa EULEX-om, KFOR-om i OEBS-om.

Na samom terenu Severnog Kosova to izgleda tako da evropski posmatrači, pre svega oni  iz Evropske komisije, usled “bezbednosnog rizika” – ne smeju da se ni na jednom mestu zadržavaju, uglavnom se voze posebnim vozilima i sve vreme su pod obezbeđenjem “close protection” timova. Istovremeno, iz zapadnih centara, kao i iz Prištine, više puta se naglašava da se izbori organizuju u demokratskoj i slobodnoj atmosferi.

Birački centri, čak 44, na kojima će Srbi sa Severa Kosova i Metohije moći da glasaju, od čega 33 biračka mesta u Severnoj Mitrovici, otvaraju se sutra u 7 časova ujutru, a glasači će moći da glasaju uz sva važeća dokumenta, uključujući ličnu kartu, pasoš, raseljeničku, ili izbegličku legitimaciju, ali i ličnu kartu UNMIK-a koja više nije važeća, ali koja će na dan izbora biti prihvaćena kao važeća legitimacija. Ukoliko nisu u nekoj od opština na biračkom spisku, a njihovo ime se nalazi na jedinstvenom biračkom spisku, birači će moći da glasaju i uslovno.

Birački materijal za sutrašnje izbore nije statusno neutralan. Na glasačkom lisitiću jasno je istaknut grb Kosova i Centralne izborne Komisije i naziv “Republika Kosovo”, a na biračkom spisku i dalje ima više birača nego stanovnika na teritoriji Kosova i Metohije. Konačni birački spisak sadrži 1.782.454 imena birača, što je za oko 40.000 birača više nego što Kosovo zapravo ima stanovnika prema popisu iz 2011. godine. Broj birača koji glasaju prvi put na izborima za kosovsku skupštinu iznosi – 33. 735 birača. Kosovski Albanaci inače čine najmlađu populaciju u Evropi, sa preko 70 odsto stanovništva mlađim od 30 godina.

Imenovanje članova biračkih odbora i opštinskih izbornih komsija proteklo je u senci predizbornih aktivnosti. Centralna izborna komisija donela je odluku da u sredinama gde su Srbi članovi biračkih odbora, budu i Albanci, te su birački odbori znatno pojačani Albancima, što je najvidljivije na primeru Severne Mitrovice – od 198 članova biračkih odbora – bez rezerve (sa rezervom je 252), 115 su srpski, 79 albanski predstavnici, 5 bošnjačkih i 4 turska. U broju od 115 srpskih komisionera nalaze se i 54 člana iz dve nevladine organizacije iz Severne Mitrovice – NVO "Aktiv" i NVO "Ekos". 

Birački centri u Severnoj Kosovskoj Mitrovici:

OŠ “Sveti Sava”, Tehnička škola i Srednja medicinska škola; Donji Suvi Do – P.N. “Sulejmani”; Bošnjačka Mahala – Administrativna kancelarija; Mikro naselje – Škola “Aziz Sulejmani”; Gornji Suvi Do – OŠ “Sveti Sava”.

Snažna je bitka vođena u Skupštini Kosova za ukidanje rezervisanih mesta za Srbe i ostale manjinske zajednice u kosovskom parlamentu. Srpski poslanici su se po prvi put snažno suprotstavili ovim pokušajima, a čitava priča se trenutno zaustavila na tome da bi možda neki od njih mogli da podrže legitimaciju odluke o formiranju Oružanih snaga Kosova u zamenu za rezervisana mesta.

Tako će se, po svemu sudeći, sutrašnji izbori održavati po starom kosovskom izbornom zakonu, po kojem će ‘kosovske manjine’ imati 20 zagarantovanih mesta od kojih 10 pripada Srbima, a ostalih deset drugim nacionalnim zajednicama na Kosovu. A pun smisao ovih izbora mogao bi se videti od septembra kada novi saziv kosovskog parlamenta profunkcioniše punom parom i kada na dnevni red dođu pitanja kao što je nastavak briselskog dijaloga, primena briselskih sporazuma i zvanično formiranje Oružanih snaga Kosova

Comments

comments



Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.