Apelacioni sud biće krajnja sudska instanca za Srbe sa Kosova i Metohije

Nakon potpisivanja sporazuma o pravosuđu između Beograda i Prištine, u noći između ponedeljka i utorka u Briselu, prvi razgovori predstavnika Vlade Srbije na terenu – sa zaposlenima u sudstvu na Severu Kosova i Metohije, uslediće već sledeće nedelje. Na razgovorima u Briselu su bili prisutni i predsednik Višeg suda u Kosovskoj Mitrovici, kao i tužilac, koji su sve vreme bili u kontaktu sa svojim kolegama na Severu Kosova, a srpski pregovarači su uvereni da će i na terenu, od srpskih sudija, tužioca i ostalog sudskog osoblja, dobiti podršku za ispregovaran sporazum, za koji srpski pregovarači veruju da je, u postojećim okolnostima, najbolje moguće ispregovarano rešenje.

„Sada nas čeka veliki posao. Čekaju nas razgovori sa nosiocima pravosudnih funkcija na Kosovu i Metohiji. Čekaju nas razgovori sa administrativnim osobljem koje je zaposleno u sudovima koji na Kosovu i Metohiji sada funkcionišu na papiru,“ saznaje KoSSev iz neimenovanog izvora blizak srpskom pregovaračkom timu.

Sudovi na Severu Kosova, koji su u sistemu Republike Srbije, od jula 2013. godine, po Briselskom sporazumu rade po principu „stale cases“, što znači da samo primaju i zavode sudske spise, ali ne procesuiraju predmete. Radnici srpskog pravosuđa, međutim, kojih na čitavom Kosovu i Metohiji danas ima između 250 i 300, od čega oko stotinjak sudija i tužioca, i dalje primaju plate, koje su znatno više nego lični dohoci kosovskih sudija i tužioca.

Ono što su srpski pregovarači prepoznali kao potencijalan izazov, dodaje naš izvor, jeste što ova disproporcija u zaradama u dva pravosudna sistema, pored političkog, može biti dodatan demotivišući faktor za integraciju osoblja srpskih sudova na Kosovu i Metohiji u kosovski sistem.

U vladi se trenutno traži odgovarajući model obeštećenja srpskog sudskog osoblja na Kosovu i Metohiji, a po uzoru na sličnu situaciju, kada su se pripadnici MUP-a Republike Srbije, krajem 2013. godine, integrisali u Kosovsku policiju na Severu i kada je problem smanjenja zarada, kako veruju u pregovaračkom timu, rešen tako što su integrisani policajci prethodno penzionisani u srpskom sistemu.

„Ovi ljudi će od države Srbije dobiti neku vrstu razlike, odnosno nastaviće od države Srbije da primaju neku razliku u novcu, da bi mogli da obavljaju tu fnkciju u interesu i u korist srpske zajednice. Mi tražimo model i naći ćemo ga vrlo brzo – kako ćemo to da uradimo,“ navodi izvor KoSSeva.

Odnos i raspored sudova, srpskih i albanskih sudija i tužioca na Severu

Osnovni sud u Mitrovici (smešten u dve zgrade – u Severnoj i Južnoj Mitrovici):

Predsednik suda – Srbin (trajno)

Glavni tužilac – Albanac

Zgrada opštinskog suda u Severnoj Mitrovici (postojeća sudska zgrada):

Uz sporazum o pravosuđu postoji i prateći sporazum kojim se uređuje statusna neutralnost Sporazuma

"Srpske sudije će polagati posebnu vrstu zakletve koja neće biti ista kao zakletva koju polažu sudije kosovski Albanci i ta zakletva će biti statusno neutralna, kao što će biti statusno neutralna i sva prateća dokumentacija."

"Na sudskoj dokumentaciji neće pisati 'AP KiM', ali ni 'Republika Kosovo'." 

"Čitava procedura je učinjena da bude statusno neutralna. To je do u detalja razrađeno. Postoji sporazum koji ima 15 tačaka, a postoji i jedan prateći sporazum koji razrađuje sve te detalje. Dakle, ni na jednom mestu, nema ni grba, ni naziva 'Republika Kosovo'."

10 sudija Albanaca

14 sudija Srba

26 albanskog osoblja

54 srpskog osoblja

Odeljenje za teška krivična dela:

4 sudije Albanaca

4 sudije Srba

Odeljenje za opšte poslove:

5 sudija Albanaca

4 sudije Srba

Zgrada opštinskog suda u Južnoj Mitrovici (zgrada Jugobanke):

14 sudija Albanaca

11 sudija Srba

54 albanskog osoblja

26 srpskog osoblja

Odeljenje Apelacionog suda (smešteno u Severnoj Mitrovici):

Predsednik: Srbin

2 albanskih sudija

5 srpskih sudija

Veće apelacionog suda će biti druga instanca za sve sporove u kojima su stranke Srbi i u ostalim sudovima na Kosovu i Metohiji

Tužilaštvo (smešteno u Severnoj Mitrovici, moguće u zgradi Administrativne kancelarije):

9  tužilaca Srba

8 tužilaca Albanaca + 1 glavni tužilac Albanac

1 zamenik apelacionog tužioca Srbin i biće zadužen da kontroliše rad glavnog tužioca

Sudski ogranci u Zubinom Potoku i Leposaviću sa po dvoje srpskih sudija i sa po 7 srpskog sudskog osoblja

Srbija će, takođe, u okviru dogovorenog broja predviđenog za srpsko pravosudno osoblje,  uključiti i deo osoblja iz bošnjačke i goranske zajednice. Značajan broj pozicija biće otvoren i za dosadašnje srpske sudske radnike koji su nekada radili na jugu.

Trgovinski u upravni sporovi na čitavom Kosovu i Metohiji su u nadležnosti Osnovnog suda u Prištini. Srbi će u tom sudu imati srpske sudije specijalizovane za ove sporove.

Albanci nisu želeli da razgovaraju o formiranju osnovnih sudova u četiri srpske opštine

Ovim sporazumom, međutim, nisu formirani opštinski sudovi u četiri severne opštine, koje je čak predvideo i tzv. Ahtisarijev plan, a koji su Srbi imali u okviru pravosudnog sistema Republike Srbije i koje su i sada zahtevali, ali su kosovski Albanci to odbili, „ne želeći uopšte da o tome razgovaraju“.

„Mi smo na početku ovih razgovora, pozivajući se i na plan Marti Ahtisarija – i to je integralni deo kosovskog Ustava, hteli da se ta mogućnost i iskoristi. Međutim, kosovski Albanci to nisu prihvatili. Nisu uopšte želeli da razgovaraju o tome. Njihov argument je bio da sudovi treba da budu organizovani na onaj način i za onaj broj stanovnika, kao što je to učinjeno i u drugim delovima teritorije Kosova i Metohije. Prikazali su ukupan broj sudija i tužilaca koji imaju na jugu. Ako pogledate brojeve sudija i tužilaca Srba i srpskog administrativnog osoblja koje smo sada postigli, i uporedite to sa ukupnim brojem sudija i tužilaca na Kosovu i Metohiji, videćete da na žalost, na našu veliku žalost, ukupan broj srpskih sudija i tužilaca je mnogo veći od ukupnog broja procenta preostalog srpskog stanovništva,“ navodi naš izvor.

Pripajanjem tri južne opštine nije narušena posebnost Severa

U ovom sporazumu, po srpsku stranu nepovoljna je etnička struktura stanovništva u novom regionu, koji sada čini sedam opština, umesto četiri, koliko je de fakto činilo Sever u proteklih 15 godina. Taj odnos iznosi 4:1, u korist albanskog stanovništva, izneli su srpski pregovarači, a potvrdio ovaj izvor.

On, međutim, tvrdi da pripajanje tri južne opštine Severnom Kosovu ne ugrožava posebnost Severa, te da je upravo ovim sporazumom – ispregovaranim brojem srpskih sudija, tužilaca i ostalog osoblja, kao i rasporedom sudova i tužilaštva –  „afirmisana specifičnost Severa“, te da nije došlo do promene granica.

„Nije došlo do promena 'granica' regiona, ili nečeg slično. Policijski region Sever obuhvata četiri opštine sa srpskom većinom. I imamo sada, ovim sporazumom, pravosudni region Sever, koji je različit od istoimenog policijskog i bezbednosnog regiona, koji je po mnogo čemu specifičan. Mi smo Briselskim sporazumom dobili garancije, kao sastavni deo ovog sporazuma, od Generalnog sekretara NATO-a, da nijedna albanska vojna čizma ne može da uđe na Sever Kosova i Metohije bez saglasnosti srpske zajednice i to je taj region Sever koji se odnosi na četiri severne opštine i na policiju. Kada je reč o pravosuđu, ovde je napravljen jedan drugačiji region i u tom regionu je odnos stanovništva lošiji po srpsku stranu – 4:1, i u takvoj situaciji, predsednik suda je Srbin,“ navodi izvor blizak pregovaračkom timu.

Apelacioni sud krajnja sudska instanca za Srbe sa Kosova i Metohije

Osim što je moguće žaliti se određenim međunarodnim sudovima, s obzirom na to da Kosovo direktno primenjuje neke međunarodne konvencije, za većinu Srba sa čitave teritorije Kosova i Metohije krajnja instanca je Posebno odeljenje Apelacionog suda koji će biti smešteno u Kosovskoj Mitrovici, sa odnosom 5:2 u korist Srba.

„Pravostepenu presudu donosi Osnovni sud, a konačnu presudu donosi Posebno odeljenje Apelacionog suda. Uzgred, dogovoreno je i da u Vrhovnom sudu Kosova, predmeti budu dodeljivani po specijalizaciji, poreklu i jezičkom znanju i tu će predmet da obrađuje sudija Srbin, zbog toga što sudije Srbi sada ulaze i u Vrhovni sud Kosova,“ navodi izvor blizak srpskom pregovaračkom timu i dodaje:

„Mi bolje i više od toga, sa ovom količinom uticaja kojeg imamo, nismo mogli više.“

Comments

comments



Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.