„Srbi i nealbansko stanovništvo na Severu Kosova i Metohije prolaze kroz najtragičniji period u svojoj novijoj istoriji“, upozorio je danas Savo Manojlović, direktor pokreta Kreni-Promeni, reagujući povodom incidenta u kojem je pripadnik Kosovske policije zgrabio za vrat jednog srpskog srednjoškolca u Severnoj Mitrovici.
Proslava mature u Kosovskoj Mitrovici, tokom koje su učenici završnih razreda srednjih škola šetali ulicama grada tradicionalno uz trubače, obeležavajući kraj svog srednjoškolskog obrazovanja, danas je završena međuetničkim incidentom na dnu gradskog šetališta.
Incident je zabeležen na video-snimku koji se brzo proširio društvenim mrežama na kojem se vidi kako, dok grupa maturanata prolazi glavnim šetalištem, jedan od gostiju iz bašte kafića u vlasništvu Albanca, pokazuje rukama dvoglavog orla.
Maturanti koji su prolazili kazali su za KoSSev da su uzvratili pokazivanjem srednjeg prsta, usled čega je reagovala policija. Kategorički su svedočili da incident nisu započeli, odnosno da su gosti u ovom kafiću navodno inicijalno upućivali provokacije uz pokazivanje nacionalističkih i vulgarnih simbola.
Međutim, kako se vidi na snimku, mlađi policajac je potom maturanta uhvatio za vrat i u više navrata, na albanskom kazao da provocira. Nakon toga, usledilo je nadguravanje između maturanta i nekoliko policajaca.
I dok su ovi mladići svedoče o prekomernoj upotrebi sile, iz Kosovske policije regiona Sever odbacuju ovakve navode, tvrdeći da su službenici reagovali „najbolje što se može u takvim situacijama da bi se prekinuo incident“, te da ne postoji osnov za pokretanje slučaja.
Sa druge strane, poručuju da su navodno maturanti dobacivali gostima u lokalu, a da su ih službenici „zamolili“ da to ne čine.
Sa ovakvim tumačenjem Kosovske policije, večeras se složio i kosovski ministar unutrašnjih poslova u ostavci, Dželjalj Svečlja. On hvali službenike navodeći da su „profesionalno preduzeli neophodne mere kako bi se izbegla dalja eskalacija“, a sa druge strane, optužuje srednjoškolce da su navodno provocirali „nacionalističkim simbolima i šovinističkim sloganima ‘Kosovo je srce Srbije’“.
Svečlja je ujedno objavio novi snimak na kojem se vidi kako mlađa grupa ljudi sa srpskim zastavama na mitrovičkom šetalištu, uz pratnju trubača peva jednu od najpoznatijih srpskih folk pesama – Vidovdan i skandira „Kosovo je srce Srbije“.
Sa druge strane, političari i nevladine organizacije sa Severa Kosova, zvanični Beograd, ali i misija EULEX, osudili su ovaj incident i postupanje policije.
Manojlović: Trenutne tenzije ne ugrožavaju samo Srbe na Severu, već i one koji žive u enklavama južno od Ibra
Osuda na postupanje policije u međuvremenu je stigla i iz Pokreta Krenu-Promeni. Oglasio se Savo Manojlović, navodeći da „Srbi i nealbansko stanovništvo na Severu Kosova i Metohije prolaze kroz najtragičniji period u svojoj novijoj istoriji“.
Prema njegovim rečima, dodatno je uznemiravajuće to što se incident desio na šetalištu kod mosta na reci Ibar, koji razdvaja severnu i južnu Mitrovicu.
„To mesto ima duboko simbolično značenje jer je upravo tu, još 1999. godine, srpski narod pod vođstvom Olivera Ivanovića građanskim otporom sprečio masovno raseljavanje Srba. Ibar je tada postao linija razgraničenja koja je garantovala bezbednost“, navodi.
Danas, kaže Manojlović, taj isti most postaje „pozornica nasilja nad srpskim stanovništvom“.
„Političke odluke iz prethodnih godina direktno dovele do ovakve situacije, prelomni trenutak bio izlazak Srba iz kosovskih institucija“
On ukazuje na to da su političke odluke iz prethodnih godina direktno dovele do ovakve situacije. Kao ključni trenutak navodi Briselski sporazum iz 2013. godine koji su potpisali tadašnji premijer Ivica Dačić i sadašnji predsednik Aleksandar Vučić, a koji, prema njegovom mišljenju nije obezbedio nikakve garancije za srpsku stranu.
Nakon toga je, podseća, usledilo povlačenje srpske policije i demontiranje pravosudnog sistema Republike Srbije na Kosovu, čime je Sever postao „otvoren za institucionalnu dominaciju Prištine“.
Manojlović dalje navodi da je dodatni prelomni trenutak bio izlazak Srba iz kosovskih institucija i „fijasko“ u Banjskoj, posle čega su opštine sa većinskim srpskim stanovništvom ostale bez zaštite, a specijalne jedinice kosovske policije raspoređene su širom Severa.
Rezultat svega ovoga, tvrdi on, jeste talas iseljavanja Srba koji je „najveći još od 1999. godine“.
Govoreći o širem kontekstu, Manojlović ističe da trenutni teški položaj Srba na Kosovu proizilazi iz kombinacije više faktora.
Kao glavni vidi „agresivni ekstremizam Aljbina Kurtija“, koji se, kako tvrdi manifestuje kroz represivne mere prema nealbanskom stanovništvu, zatim pasivnost međunarodne zajednice koja već godinama „zatvara oči pred sve otvorenijim kršenjima prava“, kao i „unutrašnju razgradnju srpske zajednice usled korupcije, partokratije i odsustva poverenja u lokalno srpsko rukovodstvo“.
Posebno naglašava da trenutne tenzije ne ugrožavaju samo Srbe na Severu, već i one koji žive u enklavama južno od Ibra, koji se već više od dve decenije suočavaju sa svakodnevnim izazovima i nesigurnošću.
O tome šta se desilo pročitajte ovde:
Zašto je policajac na šetalištu uhvatio maturanta za vrat?
Srednjim prstom na albanskog orla: Šta kažu maturanti, šta kaže policija
NVO-i o incidentu na šetalištu: Prekomerna upotreba sile i selektivna reakcija KP
Nižu se osude zbog incidenta na šetalištu i reakcije KP: „Institucionalno nasilje nad srpskom decom“
Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.
