Izvor: Zakletva za pravdu (Tekst je izvorno preveden sa albanskog)

Pred Osnovnim sudom u Prištini u sredu je, na suđenju Momiru Pantiću i Žarku Zariću, koji se terete za zločine protiv civilnog stanovništva na području Istoka, saslušana svedokinja Hava Avdiljaj (Avdylaj), koja je navela da je ćerku rodila dok su je srpske snage držale kao taoca.

Avdiljaj je rekla da je, dok je bila zatočena u jednoj kući u Istoku, tamo rodila ćerku i da nije odvedena u bolnicu kako bi dobila medicinsku pomoć.

Navela je i da je optuženog Pantića uspela da identifikuje na osnovu potpisa na dokumentu koji joj je, prema njenim rečima, doneo tokom rata, a kojim je potvrđena promena prebivališta nakon što su njihove kuće spaljene.

„Znala sam da je on bio u Istoku na osnovu njegovog imena. Dok smo bili u Istoku, on (Momir Pantić) nam je dovezao traktor sa hranom, a kao dokaz dao nam je ovaj dokument da potvrdi da smo bili tamo. Dao ga je meni u ruke, a sada, kada sam na pozivu suda videla potpis, prepoznala sam da je to njegov potpis“, rekla je svedokinja.

Avdiljaj je svedočila da se sa porodicom najpre skrivala u šumi na području Istoka, nakon čega su ih srpske snage primorale da krenu ka Albaniji. Međutim, kada su stigli do Prizrena, vraćeni su u Istok.

Kazala je da su im, nakon što su napustili Istok, spaljene kuće u kojima su živeli.

Prema njenom iskazu, po povratku u Istok odvedeni su u jedno skladište, gde su proveli tri noći, zajedno sa oko 280 ljudi.

Potom su, kako je navela, prebačeni u privatne kuće porodice Aljušaj, gde su ostali do završetka rata.

Avdiljaj je rekla da im srpska policija i vojska nisu dozvoljavale da napuštaju te kuće, kao i da, osim jednom kada su dobili hleb i osnovne higijenske potrepštine, od srpskih snaga nisu dobijali hranu, vodu niti bilo šta drugo.

Svedokinja je dalje navela da je Pantića videla samo onog dana kada je od njega dobila dokument i da ga ni pre ni posle rata više nije videla.

Na pitanje predsedavajuće sudije Donike Šalja-Abdilji da li je imala osećaj da se u kući nalazila zbog sopstvene bezbednosti ili je bila primorana da tamo ostane, svedokinja je odgovorila da je, pošto im nije bilo dozvoljeno da izlaze, bila prinuđena da ostane.

Na pitanja ko ih je naterao da napuste šumu i krenu ka Albaniji, kao i da li zna da li je u kućama i skladištu u kojima su boravili bilo premlaćivanja i zlostavljanja od strane srpskih snaga, svedokinja je rekla da to ne zna, jer su se o tim stvarima dogovarali muškarci koji su bili u kući, dok ona nije bila upoznata sa tim.

Po isteku radnog vremena suda, ročište je prekinuto, a suđenje će biti nastavljeno drugog dana saslušanjem drugih svedoka.

Optužnica

Prema optužnici koju je Specijalno tužilaštvo podiglo 1. septembra 2024. godine, bivši načelnik Policijske stanice u Istoku Momir Pantić i bivši policajac Žarko Zarić terete se da su, kao saizvršioci, počinili krivično delo „ratni zločin protiv civilnog stanovništva“.

Kako se navodi u optužnici koju je pribavila Zakletva za pravdu, 19. maja 1999. godine u selu Dubrava, odnosno u zatvoru Dubrava, nakon NATO bombardovanja u kojem su poginula tri zatvorenika albanske nacionalnosti, Pantić je, kao načelnik policijske stanice, zajedno sa srpskim policijskim snagama otišao kako bi preuzeo kontrolu nad situacijom.

Po prestanku bombardovanja, prema navodima optužnice, policajci su zajedno sa zatvorskim čuvarima ulazili u prostorije u kojima su bili zatvorenici i nad njima sprovodili sistematsko nasilje, „surovo i nečovečno ih tukući samo zato što su bili Albanci“.

U optužnici se dalje navodi da je NATO bombardovanje nastavljeno i 21. maja, kada je poginulo 18 zatvorenika albanske nacionalnosti, a desetine drugih su ranjene.

Dan kasnije, ujutru, zatvorski čuvari, naoružani Srbi, policijske snage i pripadnici specijalnih jedinica koji su se, prema optužnici, nalazili pod komandom Policijske stanice u Istoku, okupili su albanske zatvorenike na sportskom terenu, nakon čega su, kako se tvrdi, otvorili vatru iz različitih vrsta oružja, dok su iza zatvorskog zida bacane bombe u njihovom pravcu.

Pozivajući se i dalje na optužnicu, „Zakletva za pravdu“ navodi da su srpske policijske snage Policijske stanice u Istoku, pod Pantićevim rukovodstvom, otele i jednog albanskog civila označenog pseudonimom „A1“, koji je potom seksualno zlostavljan.

Pored žrtve označene kao „A1“, u optužnici se opisuje i silovanje druge žrtve, označene kao „B1“.

Pantić i Zarić se, takođe, terete za ubistva članova više porodica na području opštine Istok.

Napomena: Osobe pomenute u tekstu smatraju se nevinim sve dok njihova krivica ne bude utvrđena pravosnažnom sudskom odlukom.