HPV je skraćenica za humani papiloma virus. To su određeni virusi koji pripadaju istoj grupi. Postoji više od 100 različitih vrsta HPV-a, a zaraženi obično nemaju simptome. Dele se na nisko, srednje i visokorizične sojeve.
Visokorizične vrste HPV virusa mogu da dovedu do abnormalnog rasta tkiva, a to dalje može da uzrokuje kancer.
“Najčešće izaziva karcinom grlića materice kod žena , kao i ostale malignitete, karcinom muškog polnog organa, karcinome vulve i oralne karcinome”, kaže za program Radija Kosovska Mitrovica prof. dr Goran Relić ginekolog akušer.
Ističe, da je vrlo važno znati da 80 posto seksualno aktivnih osoba oba pola, tokom života ima humani papiloma virus infekciju i to se najčešće dešava do 25. godine života. Infekcija se najčešće širi seksualnim putem ali može se proširiti i najobičnijim kontaktom – samo dodirom. Do infekcije može doći i preko vode, u bazenima, javnim toaletima pa i teretanama upotrebom zajedničke garderobe i predmeta.
“Pacijenti najčešće nemaju simptome, a kod određenih sojeva virusa nastaju polne bradavice (kondilomi). Rekao sam da postoji više od sto sojeva, ali bih naglasio visokorizične. Ima ih trinaest i obeleženi su brojevima (16, 18, 33, 35, 45…)”, kaže prof. Relić.
Kaže da tome svakako prethodi tipizacija virusa, odnosno utvrđivanje kojeg je rizika soj a onda se određuje vrsta lečenja, praćenje ili invazivna metoda lečenja, odnosno uklanjanje zaraženog tkiva (kauterizacija) i elektrokoagulacija. U novije vreme se radi metoda “kratkotalasna dijatermija” ali postoje i konzervativni metodi lečenja uz pomoć rastvora podufelina, objašnjava.
Rak grlića materice je četvrti, najčešći oblik raka kod žena u svetu, a godišnje od njega umre oko 300.000 pacijentkinja.
Vakcina protiv humanog papiloma može da smanji rizik od raka grlića materice za skoro 90 odsto
Studije su pokazale da vakcina štiti od zaraze HPV virusom najmanje deset godina, iako stručnjaci očekuju da traje i znatno duže. Prva velika studija sugeriše da je vakcina veoma delotvorna i da smanjuje broj slučajeva grlića materice za skoro 90 odsto.
HPV vakcina je najefikasnija kada je devojčice i dečaci dobiju pre nego što dođu u kontakt sa virusom. Ovaj virus je toliko rasprostranjen da je nužno sprovesti vakcinaciju mladih pre nego što oni postanu seksualno aktivni.
“U svetu se već duže vreme primenjuje vakcina protiv HPV infekcije i ono što su studije pokazale to je da se stopa oboljevanja od raka grlića materice smanjila, čak za 80 posto Međutim i pored pomenutih rezultata, postoje određene zablude da uoliko se izvrši vakcinacija dolazi do neplodnosti, što uopšte nije tačno. Postoji velika potreba za podizanjem svesti o nastanku bolesti, lečenju i prevenciji”, smatra.
Više od stotinu zemalja uvelo je vakcinaciju protiv HPV-a. Što se tiče naše zemlje vakcina je do sada bila preporučena, a od sada će prema najavama Republičkog Zdravstvenog fonda biti dostupna i potpuno besplatna do kraja prvog kvartala 2022. godine.
Srbija je u Nacionalnom programu imunizacije u aprilu 2019. godine stavila HPV vakcinu na listu preporučenih, ali je ona i dalje o trošku pacijenta, a njena cena je oko 14.000 dinara, kaže prof Relić.
On je naglasio da je neophodan rani skrining , kao obavezan kod obeljenja izazvanih virusom HPV, jer vakcinacija je preporučena samo određenom broju mladih devojaka, pre nego što stupe u seksualne odnose ili najkasnije do 25 godine života, a ukoliko do oboljenja dođe vakcina protiv HPV infekcije nije opcija.
„Kontrola na godišnjem nivou metodom papa-testa je način da se rano otkrije bolest, a rano otkrivanje karcinoma grlića materice najčešće dovodi do stopostotnog izlečenja“, kaže na kraju prof Relić i dodaje da ne treba da manjka zdravstvene prosvećenosti kod ljudi.
Treba imati u vidu, prema podacima Udruženja onkologa i ginekologa Srbije koji su izneti početkom godine, naša zemlja je druga u Evropi po smrtnosti od posledica karcinoma grlića materice, a četvrta po učestalosti obolevanja. Ovo neslavno mesto koje zauzimamo upravo govori o lošoj svesti i prosvećenosti, o bolesti koja odnosi živote.
Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.
