„Novo Brdo: Pravoslavna crkva predstavljena kao katolički objekat – falsifikat, naučno neutemeljeno“

tvrdjava Novo Brdo

Pokušaji da se katedralni hram Srpske pravoslavne crkve Svetog Nikole pretvori u katolički objekat predstavljaju falsifikat koji nema nikakvo naučno utemeljenje i istorijske dokaze za takvu tvrdnji – istakao je sinoć profesor istorije sa Filozofskog fakulteta u Kosovskoj Mitrovici prof. dr Božidar Zarković. Govoreći na tribini „Novo Brdo između istorijske istine i političke laži“ u Šilovu, izrazio je zabrinutost i zbog navoda iz Prištine o postojanju naselja Artana na mestu Novog Brda, za koje je takođe izjavio da su naučno neutemeljeni i da se koriste u dnevnopolitičke svrhe, prenosi RTV Kim.

Zarković je sinoć prisutnim građanima predstavio razvoj Novog Brda i njegove kulture naglasivši značaj očuvanje srpske kulturne baštine na Kosovu i Metohiji za Srbe koji žive na ovim prostorima.

Govoreći o pokušaju pretvaranja katedralnog hrama Srpske pravoslavne crkve Svetog Nikole u katolički objekat, Zarković je rekao da je reč o falsifikatu koji nema nikakvo naučno utemeljenje i istorijske dokaze za takvu tvrdnju.

„Reč je o katedralnom hramu iz kasnorimskog i ranovizantijskog perioda koji je jedno vreme bio sedište gračaničkog i novobrdskog episkopa i koji se svojom grandioznošću može meriti sa crkvom Bogorodice Ljeviške u Prizrenu i crkvom u Kotoru“, rekao je profesor Zarković i predstavio detaljne arhitektonske nacrte te građevine na čijoj je lokaciji pronađent srednjevekovni srpski nakit.

„U srpskim državama tog perioda postoji tri tipa zidanja: raški, nastao za vreme Stefana Nemanje i njegovih naslednika u srednjem veku, srpsko – vizantijski stil u vreme kralja Milutina i treći stil nastao za vreme kneza Lazara, a to je moravski stil“, objasnio je.

Kaže da je katolička zajednica, pre svega Dubrovčani i rudari pristigli iz Nemačke „Sasi“, u ono vreme imala svoje verske objekte, ali značajno manje veličine i da to nema veze sa najvećim novobrdskim hramom Svetog Nikole.

Po njegovim rečima, veličina i značaj te crkve u 15.veku govori i o veličini i značaju zajednice koja je tu živela.

On je na ovom primeru ukazao da „nisu tačne tvrdnje da Srbi u srednjem veku nisu imali urbana naselja, jer je Novo Brdo u to vreme bio razvijen grad sa kovnicom novca, carinom i kompletnom infrastrukturom“.

„Koliko je Novo Brdo bilo moderno u to vreme govori i nedavno otkriven podatak da je u samom gradu unutar zidina postojalo i parno kupatilo za vlastelu koja je tu živela“, rekao je Zarković i ukazao na veliki broj otkrivenih grobalja unutar i oko same srkve Svetog Nikole, koji su pripadali imućnijim građanima i visokodostojnicima.

Po njegovim rečima, posebno zabrinjava to što pojedini iz Prištine govore o postojanju nekakvog naselja Artana na mestu Novog Brda, za šta ne postoji nikakav pisani dokument ili relevantan istorijski dokaz i to što se takve tvrdnje koriste u dnevnopolitičke svrhe.

Kosovski mediji najavili su nedavno radove na „katedrali u Artani“, to jest, „bivšem Novom Brdu“, te je lokalitet na koji Srpska pravoslavna crkva polaže pravo, predstavljen kao rimokatolička crkva.  

Eparhija Raško-prizrenska oglasila se nakon vesti koju su o najavi početka radova na lokalitetu, kako je objasnila, „drevne srpske srednjovekovne katedralne crkve Sv. Nikole, sabornog hrama novobrdskih i gračaničkih episkopa, u neposrednoj blizini tvrđave Novo Brdo“. Po navodima eparhije, u pitanju je jedna od 40 specijalnih zaštićenih zona, koje po kosovskim zakonima podležu posebnoj proceduri, i koja ne zavisi samo od kosovskih institucija, već i od stava Srpske pravoslavne crkve.

Oglasio se i srpski ministar kulture i informisanja Vladan Vukosavljević pismom generalnoj direktorki UNESKO-a Odri Azule u kojem je, upravo navodeći primer Novog Brda, izrazio „veliku zebnju i zabrinutost u vezi sa stanjem srpskog kulturnog nasleđa na Kosovu i Metohiji“.

Comments

comments



Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.