Kosovski mediji: Ibar potiče od albanske reči "shkumbon", istorija mosta na Ibru duga više od 100 godina

Reč "Ibar" za kosovski portal "Veriu. info" potiče od albanske reči "shkumbon", što znači "beo". Glavni most na Ibru je menjao svoj izgled više od deset puta u poslednjih sto godina, prikazujući razna (kosovska) istorijska razdoblja, koja je istoimeni portal u tekstu "Most na ibru i istorija u slikama" pokušao da pokaže, izlažući seriju fotografija glavnog mosta preko Ibra u Kosovskoj Mitrovici, od 1910, pa do 2015. Sa druge strane, slovenski izvori navode na drugačije etimološko poreklo reči Ibar – od podsećanja na grčki naziv za reku Maricu "Hßcoq", preko reke Ebro u Španiji, odnosno, do tumačenja baskijske reči " i-ba/r/i", što znači "reka". Srpski izvori jasno navode i istorijski kontekst kada je u pitanju reka Ibar, sadržanu kroz raskoš devet manastira i više crkava podignutim u srednjem veku niz rečni tok ove reke, od kojih su neke danas pod zaštitom UNESCO-a i čuvene Doline srpskih kraljeva, odnosno jorgovana. Ibar izvire na planini Hajla koja se nalazi na granici između Crne Gore i Kosova i Metohije i pripada severoistočnom vencu Prokletija. Za ovaj kosovski portal, Prokletije su "albanski alpi".

"Reka Ibar izvire u albanskim alpima, nastavlja da teče teritorijom današnje Crne Gore, a onda kroz Srbiju i blizu Banja ulazi na teritoriju Kosova, teče jugoistokom Mitrovice, na severu skreće i protiče kroz Zvečan i Leposavić, Lešak, a onda u podnožju planine Kopaonik, blizu Rudnice, ulazi na teritoriju Srbije, gde skrećući levo, ide ka Raškoj i to pod istim nazivom, a onda se uliva u Zapadnu Moravu, ona u Dunav i na kraju u Crno more," piše ovaj portal, dajući podatke da je reka dugačka 276 km, od čega joj na Kosovu pripada 82km.

Ovaj portal podseća i na "devet činjenica" o novom mostu u Mitrovici. Finansirala ga je francuska vlada, radove rekonstrukcije od 2000-2001 izvela je francusko-britanska firma "Freyssinet", sa podjednakim brojem upošljenih radnika srpske i albanske nacionalnosti, njih 61, koji su primali mesečnu platu od po 1000 tadašnjih nemačkih maraka, a da je ukupna vrednost rekonstrukcije mosta koštala tri miliona nemačkih maraka. Menadžer ovog projekta, inspirisanog mostom u Austerlicu, u Francsukoj bio je Pjer Lotisi (Pierre Lottici).

Na portalu je prikazana galerija fotografija mosta preko Ibra od 1900 do 2015 prikazujući izgled mosta koji se menjao tokom duže od 100 godina.

Potpuno suprotno tumačenju sa kosovske strane, prema slovenskim izvorima, međutim, reč "Ibar" podseća na antički "Hßcoq" to jest, današnju reku Maricu i na Ebro u Španiji – {"Jßt](), Hiberus, Iberus).

"Tumačenje nam pruža baskovska reč i-ba/r/i 'reka'. Prema tome bi imao da znači jugoslovenski Ibar – 'reka'," pisao je politikolog, etnolog i antropolog Niko Županić u Ljubljani (1876 -1961) u svom delu "Značenje nekih starih geografskih i etničkih imena na balkanskom poluostrvu".

Srpski izvori podsećaju da ova reka ima i svoju poznatu dolinu, a to je Dolina srpskih kraljeva, ili Dolina jorgovana, te da je reka poznata po nizu srednjevekovnih manastira podizanim niz njen tok, od manastira Crna reka iz 14. veka, preko manastira Sopoćani, Đurđevi stupovi i Petrove crkve iz 13, 12, odnosno 9. veka, do manastira Nova Pavlica iz 14., Stara Pavlica, Gradac i Končulj, Studenica iz 12, te konačno, manastira Žiče koji je nakon uništenja u 13. veku ponovo sagrađen u 14.  

Comments

comments



Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.