Centar za kulturu “Sava Dečanac” iz Leposavića danas proslavlja slavu. Od 11.30 održava se pomen Savi Dečancu u prostorijama ovog kulturnog centra. Potom sledi svečana akademija.
Sava Dečanac – Đorđe Barać – rođen je 1831. godine u selu Gnježdane. Bio je dečanski monah,a kasnije Episkop Žički.
Upravo je Sava Dečanac ostavio pisano svedočanstvo o zbivanjima u Staroj Srbiji (kako se tada nazivalo Kosovo i Metohija) i Makedoniji.
Kao arhimandrit učestvovao je u radu berlinskog kongresa 1878. godine.
Nјegov memorandum pod naslovom "Sadanje nesretno stanje u Staroj Srbiji i Makedoniji" iz 1882. sadrži niz podataka o tome sa kakvim problemima se tada susretao pravoslavni srpski narod u tim oblastima – pljačkama i drugim oblicima nezakonitog sticanja materijalnih dobara, ubistvima i progonom.
Osuđujući velike sile, koje su na Berlinskom kongresu ostale neme na molbe naroda Stare Srbije, Sava Dečanac takođe u ovom memorandumu ukazuje na brojne zločine, navodeći ko su njihovi počinioci, žrtve i kakav je bio krajnji cilј.
Sava Dečanac je bio i ovlašćen od svojih sunarodnika da 1878. na Berlinskom kongresu preda molbu za oslobođenje od osmanske vlasti, ili dobijanje autonomije. "Budite u ovom uzvišenom trenutku očevi i dobročinitelji zaboravljenog naroda Stare Srbije" – rekao je u svom obraćanju, 3. jula 1878. godine, na Berlinskom kongresu, zaključivši i da je Srbima data samo amnestija i da se ni ona nije poštovala. Ova molba nije prihvaćena.
Detaljnije o zapisu Save Dečanca čitajte u tekstu: Zapisi iz 19. veka: Sava Dečanac Barać o stradanju Stare Srbije
Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.
