Institucija Ombudsmana pokrenula je istragu po službenoj dužnosti povodom navoda o fizičkom i psihološkom zlostavljanju osoba koje je Kosovska policija uhapsila nakon obeležavanja Vidovdana na Gazimestanu 28. juna.
Kako se navodi iz Institucije Ombudsmana, odluka o pokretanju istrage doneta je na osnovu pritužbi više građana, informacija koje su dostavile nevladine organizacije, kao i navoda objavljenih u medijima.
„Ombudsman je, na osnovu pritužbi primljenih od više građana, informacija koje su dostavile različite nevladine organizacije, kao i informacija prikupljenih iz medija, odlučio da po službenoj dužnosti pokrene istragu o navodima da su policijski službenici zlostavljali osobe uhapšene tokom obeležavanja Vidovdana na Gazimestanu 28. juna 2026. godine.“
Ističu da će predmet njihove istrage biti objavljeni navodi i pritužbe uhapšenih građana da su tokom transporta do policijske stanice bili izloženi fizičkom i psihološkom nasilju, kao i da su im povređena druga prava garantovana Ustavom i važećim zakonima.
„Institucija Ombudsmana otvorila je istragu povodom objavljenih navoda i pritužbi više građana koje je uhapsila Kosovska policija, a koji tvrde da su tokom transporta do policijske stanice bili izloženi fizičkom i psihološkom nasilju, kao i da su im povređena druga prava zagarantovana Ustavom i važećim zakonima.“
Cilj istrage, navode dalje, jeste da se utvrde sve činjenice i okolnosti slučaja, kao i da se proceni da li je postupanje prema uhapšenima bilo u skladu sa svim zakonima.
„Institucija Ombudsmana podseća da svaka osoba lišena slobode mora biti tretirana dostojanstveno i u skladu sa principom apsolutne zabrane fizičkog zlostavljanja, nečovečnog ili ponižavajućeg postupanja ili kažnjavanja. Svaki navod o prekomernoj upotrebi sile ili kršenju prava osoba lišenih slobode zahteva nezavisnu, nepristrasnu, delotvornu i hitnu istragu.“
Za kraj su istakli da će po okončanju istrage javnost biti obaveštena o nalazima i preporukama koje budu proistekle iz ovog postupka.
Hapšenje 37 lica nakon obeleževanja Vidovdana na Gazimestanu
Nakon obeležavanja Vidovdana na Gazimestanu 28. juna, Kosovska policija privela je 37 osoba, dok je protiv njih 36 pokrenut prekršajni postupak zbog, kako je policija navela, „provokativnih poziva sa elementima podsticanja mržnje“.
Naknadno je postupak pokrenut i protiv još jedne osobe, na osnovu video-snimaka, nakon što je napustila Kosovo.
Dan kasnije svi privedeni izvedeni su pred Osnovni sud u Prištini, gde su se izjasnili da nisu krivi za dela koja im se stavljaju na teret. Njihovi branioci tada su tvrdili da tokom postupka nisu predočeni dokazi koji potkrepljuju optužbe.
U danima koji su usledili, više privedenih iznelo je tvrdnje i javno ali i anonimno da su tokom privođenja i zadržavanja bili izloženi fizičkom i psihičkom zlostavljanju.
Navodili su da su ih policijski službenici tukli i vređali na nacionalnoj osnovi, uskraćivali im vodu, kao i da su pojedine od njih primoravali da izgovaraju „Kosovo Republika“, uz pretnje fizičkom silom ukoliko to odbiju.
Pojedini od privedenih saopštili su i da su nakon puštanja iz pritvora zatražili lekarsku pomoć i pribavili medicinsku dokumentaciju o zadobijenim povredama.
Na ove navode reagovalo je pet organizacija civilnog društva sa severa Kosova – Nova društvena inicijativa (NSI), Aktiv, Centar za afirmativne društvene akcije (CASA), Institut za teritorijalni ekonomski razvoj (InTER) i Centar za zastupanje demokratske kulture (ACDC).
One su od Institucije Ombudsmana zatražile da ispita postupanje Kosovske policije i navode o kršenju osnovnih ljudskih prava tokom privođenja učesnika obeležavanja Vidovdana.
Organizacije su potom podnele i pritužbu Ombudsmanu, tvrdeći da postupanje Kosovske policije u više različitih slučajeva ukazuje na, kako su navele, „sistemski obrazac nezakonitog i neregularnog delovanja“, odnosno prekoračenje zakonom propisanih ovlašćenja.
Ove NVO su od Ombudsmana zatražile i da ispita postupanje Kosovske policije u slučajevima zabrane ulaska na Kosovo Vladimiru Radosavljeviću, odborniku Skupštine opštine Leposavić, preuzimanja kampa „Rezala“ na Gazivodama, rušenja vikendica u Čečevu, rušenja garaža u Severnoj Mitrovici i sprečavanja oslikavanja murala patrijarhu Pavlu u Severnoj Mitrovici.
Reagovala je i Eparhija raško-prizrenska, koja je zatražila hitnu, nezavisnu i nepristrasnu istragu navoda o policijskom nasilju, pozivajući Instituciju Ombudsmana, Policijski inspektorat, pravosudne organe, OEBS i EULEX da ispitaju zakonitost postupanja policijskih službenika, kao i navode o mogućoj etničkoj i verskoj pristrasnosti.
U međuvremenu, petorica državljana Crne Gore, koji su među privedenima, u otvorenom pismu naveli su da su na Kosovo došli isključivo kako bi prisustvovali liturgiji u Gračanici i parastosu na Gazimestanu, te da su tokom zadržavanja bili izloženi fizičkom i psihičkom zlostavljanju, vređanju i pritiscima od strane pojedinih policijskih službenika.
Petorica mladića iz Crne Gore: Tukli su nas, vređali i terali da uzvikujemo „Kosovo Republika“
Ubrzo nakon toga oglasili su se i Studenti u blokadi, zajedno sa kolegama sa Univerziteta u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici, zatraživši pokretanje nezavisne međunarodne istrage povodom, kako su naveli, ozbiljnih povreda ljudskih prava tokom privođenja učesnika obeležavanja Vidovdana na Gazimestanu.
Tvrdili su da iskazi privedenih, kao i dokumentacija kojom raspolažu, ukazuju na sumnje u nezakonito lišenje slobode, prekomernu upotrebu sile, fizičko i psihičko zlostavljanje i kršenje prava na pravično suđenje.
Uz saopštenje su objavili i fotografiju za koju tvrde da prikazuje modrice i podlive koje je jedan od privedenih zadobio tokom policijskog zadržavanja.
Studenti u blokadi zahtevaju međunarodnu istragu navoda o zlostavljanju privedenih na Gazimestanu
Kako je na Kosovu protekao ovaj Vidovdan, pročitajte u:
Advokati privedenih na Gazimestanu najavljuju žalbu i ukazuju na propuste u postupku
Gazimestan: pravo na sećanje, pravo na dostojanstven život
Petorica mladića iz Crne Gore: Tukli su nas, vređali i terali da uzvikujemo „Kosovo…
Novi slučaj posle Gazimestana: Kosovska policija istražuje državljanina Srbije zbog video-snimka
Osnovni sud: Novčana kazna i deportacija za lica privedena na Gazimestanu
Srpski Ombudsman na 106 međunarodnih adresa uputio pismo zbog navoda o torturi na Gazimestanu
Srpski Ombudsman od kosovskog i Kvinte zahteva ispitivanje svih okolnosti privođenja na Gazimestanu
Presuda protiv 36 privedenih na Gazimestanu 1. jula; Gomilaju se navodi o brutalnosti policije
Eparhija: Vidovdan ne sme da se pretvori u dan strepnje; Potrebna temeljna istraga o…
Trajković: Ovoliki narod na Gazimestanu treba da bude upozorenje onima koji su izdali Kosovo,…
Doktor iz Kosovske Mitrovice na studentskom skupu: „Srbiji će svanuti kada ova vlast padne“
Sa Vidovdanskog studentskog skupa u Kraljevu, Kosovo u fokusu, „bliži se kraj vladavini SNS“
Filipović: Pušteno svih 36 privedenih nakon Vidovdana na Gazimestanu, sutra prekršajno ročište
„Vidovdan se ne propušta“: Vernici iz dijaspore, Srbije i sa Kosova poručuju – „Dolazićemo i dalje“
Vl.Ilarion na Gazimestanu: „Kad žele da nam zabrane zavet i reči, mi čuvamo svoje dostojanstv
Vidovdan na Kosovu: Liturgija u Gračanici, parastos na Gazimestanu uz rigorozne policijske kontrole
Protojerej-stavrofor Gojko Perović: Vidovdan – duhovna vertikala Crne Gore
Koha: Vidovdan i Časni krst: Razobličavanje „srpske tapije na Kosovo“
Šarović vraćen sa Merdara: Zabranjen mi ulazak na Kosovo jer sam „pretnja po bezbednost“
Posle gradonačelnika Nikšića, ulazak na Kosovo zabranjen i načelniku Pelagićeva iz Republike Srpske
Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.
