Eparhija: Na Ulpijana-festu palili krstove, duboka uvreda i podsetnik na progon hrišćana, vandalski čin nema nikakve veze sa nasleđem Justinijanove Ulpijane

U međuvremenu stigao je odgovor za KoSSev iz Festa. Opširnije u posebnoj vesti.

Zapaljeni krstovi na ovogodišnjem Ulpijana festivalu u Gračanici duboka su uvreda za hrišćane, kao i za Srbe u Gračanici. „Paljenje krstova podseća nas na strašna vremena paganskih progona hrišćana, ali i sistematsko uništavanje srpskih pravoslavnih svetinja na Кosovu i Metohiji u našem vremenu“, saopštila je Raško-prizrenska eparhija. Naglasili su i to što su krstovi paljeni u blizini manastira Gračanica je neposredna uvreda hrišćanske vere i direktna pretnja.

U antičkom arheološkom nalazištu Ulpijana u Gračanici, pod sponzorstvom kosovskih vlasti, juče i danas održava se „Ulpiana fest“, drugi put za redom od kada je ustanovljen prošle godine u ovo vreme.

„Ulpijana Fest donosi iskustvo antičkog i kulturnog perioda, kombinujući ga sa današnjom umetnošću. Putovanje koje nas čini da bolje razumemo svoje korene, novu perspektivu koja jača našu vezu sa našim nasleđem i kulturnim identitetom“, poručio je organizator po ustanovljavanju ovog festa prošle godine na poznatom arheološkom lokalitetu.

Kao organizatori tada, potpisali su se NVO „ET-G“ u saradnji sa Odsekom za antropologiju prištinskog univerziteta, a uz finansiranje Ministarstva za kulturu.

Uz obilje fotografija i video snimaka tada, dominirale su tradicionalne nošnje uz srednjevekovne viteške i uopšte motive života u tadašnjim srednjevekovnim, kao i antičkim naseobinama.

„Ulpijani vraćamo starinu, a gledaocima – doživljavanje dela iz antike. Pokušaćemo da oživimo odeću, recepte za hranu, igre, plesove, rukotvorine i mnoge druge aspekte antike i srednjeg veka u antičkoj Ulpijani“, jedna je od prošlogodišnjih poruka.

Navodi se da se radi o festivalu „prvom takve vrste na celom Kosovu“.

„Kroz koji želimo da probudimo radoznalost i podignemo svest građana o značaju kulturnog nasleđa uopšte i naših arheoloških lokaliteta posebno. Pokušaćemo da razumemo više o načinu na koji su stanovnici drevne Dardanije živeli kroz nauku i umetnost. Preplićući moderne vrednosti sa antičkim, tokom festivalskih večeri, arheologija, antropologija, entografija i umetnost će se udružiti da bi predstavili spektakl inspirisan antikom“, saopštili su u predstavljanju ove manifestacije.

O ovogodišnjem programu ima nešto manje dostupnih informacija, osim samog poziva za učešće u kampu juče i danas, a koji je objavljen pre 10 dana, sa posebnom pažnjom na dijasporu.

Navedeno je da je cilj „istraživanja, očuvanje i promocija kulturnog i arheološkog nasleđa“
„✔Obrazovanje iz arheologije: Da pruži znanje i praksu u arheologiji za mlade.
✔Promocija kulturnog nasleđa: Podizanje svesti o lokalnom kulturnom nasleđu.
✔Veza sa dijasporom: Jačanje veza između mladih iz dijaspore i onih iz matice.
✔Promocija identiteta: pomoći mladim ljudima iz dijaspore da očuvaju i promovišu svoj kulturni identitet“.

No, gradonačelnik Prištine Perparim Rama učestvovao je sinoć na otvaranju drugog izdanja festivala, kako kaže, sa velikim zadovoljstvom.

Navodi da se radi o posebnom događaju koji posetioce kroz bogat program predstava, narodne nošnje, autentične hrane i drevnih igara vraća u antiku.

Među fotografijama sa kojima se pohvalio nalazi se takođe jedna u kojoj mladić stoji pored predmeta u obliku većeg hrišćanskog krsta koji gori.

Paljenje krstova u neposrednoj blizini manastira Gračanice uvreda hrišćanske vere i direktna pretnja

„Eparhija raško-prizrenska sa uznemirenjem je primila vest da je ovogodišnji Ulpiana festival u arheološkom parku drevnog rimskog grada Ulpiane pored Gračanice započeo neopaganskim performansom u kome su zapaljena tri velika krsta“, navela je Eparhija raško-prizrenska u saopštenju drugog dana festivala, uz fotografije na kojima gore po tri krsta viša od ljudi u nošnjama koji stoje pored njih.

„Ovaj nečastan akt bez presedana predstavlja duboku uvredu za sve hrišćane a posebno za naš narod u većinski srpskoj opštini Gračanica, gde se ovo arheološko nalazište nalazi. Paljenje krstova podseća nas na strašna vremena paganskih progona hrišćana, ali i sistematsko uništavanje srpskih pravoslavnih svetinja na Кosovu i Metohiji u našem vremenu“, naveli su dalje, dodajući:

„U naletu vandalskih napada kosovskih albanskih ekstremista uništeno je i spaljeno na desetine crkava na kojima su paljeni i rušeni krstovi. Кrstovi su lomljeni i na mnogim hrišćanskim grobljima“.

Paljenje krstova u neposrednoj blizini manastira Gračanice predstavlja uvredu hrišćanske vere i direktnu pretnju

Podsećaju na to da ovakav „neukusan i krajnje vandalski čin“ – nema nikakve veze sa nasleđem Justinijanove Ulpijane – Justiniane Sekunde.

„U kojoj se mogu videti ostaci ranohrišćanske bazilike i krstionice, koji su podignuti upravo na mestu gde su mučenički stradali i raspeti Sv. Flor i Lavro, hrišćanski prvomučenici na ovim prostorima“.

Podsetili su i na to da nasleđe drevne Ulpijane vekovima nastavlja i obližnji manastir Gračanica, svetski spomenik UNESCO, koji već 700 godina stoji nedaleko od drevne Ulpijane kao svedočanstvo hrišćanske vere.

Eparhija je upravo juče proslavila svečano Dan Sv. Flore i Lavra u obližnjoj istoimenoj crkvi u Lipljanu, a liturgiju je služio vladika Teodosije.

„Nasleđe Flora i Lavra služi kao snažan podsetnik na hrišćansko svedočenje u suočavanju sa nepravdom i ostaje posebno značajno na Kosovu, teritoriji koja je sama doživela svoj deo borbi. Njihovo obeležavanje 18. avgusta (31. avgusta prema gregorijanskom kalendaru) nastavlja da inspiriše verne, podsećajući ih na trajnu moć vere i žrtve.“

„Na većinski muslimanima naseljenim prostoru Кosova i Metohije ovakvo javno skrnavljenje najsvetijeg hrišćanskog simbola u ime jedne perverzne umetnosti samo pokazuje krajnju neodgovornost onih koji su organizovali ovaj događaj i stavlja pod znak pitanja njihovu sposobnost da se brinu o drevnoj hrišćanskoj baštini“, poručila je Raško-prizrenska eparhija za kraj.

Na društvenim mrežama saopštili su i to da je događaju, pored gradonačelnika Prištine, prisustvovao i francuski ambasador Olivije Gero, te predstavnica EU, Eva Palatova.

Among other dignitaries, last night’s opening of Ulpiana Fest in Gračanica was attended by the Mayor of Pristina Përparim Rama, French Ambassador to Pristina Olivier Guérot, and Eva Palatova, a representative of the EU Mission in #Kosovo. Pristina Major published on Facebook… pic.twitter.com/EhmbpNoXbI

— Dečani Monastery (@DecaniMonastery) September 1, 2024

Za više informacija i razjašnjenje o čemu se radi, da li su i zašto paljeni hrišćanski krstovi, ranije danas obratili smo se pitanjima i preko FB stranice ovog festivala, kao i na imejl.

Inače, tim francusko-kosovskih arheologa otkrio je prošlog leta pisanu posvetu cara Justinijana tokom naučnih istraživanja na arheološkom nalazištu Ulpijana. Projekat Evropske unije, vredan milion evra, pokrenut je u decembru 2021. i očekuje se da će biti završen u decembru 2024. Sprovodi ga Institut za arheologiju francuske “École Normale Supérieure”, u bliskom partnerstvu sa kosovskim Ministarstvom kulture, omladine i sporta i njegovim Arheološkim institutom.