Stotine raseljenih Srba obišle su danas grobove članova svojih porodica u gradovima i selima širom juga Kosova i Metohije. Oni su, kao i unazad 16 godina, u sredinama u kojima više ne žive Srbi, uglavnom zatekli porušene spomenike i zarasla grobna mesta. Danas su zadušnice, dan koji se poklanja dušama umrlih pravoslavnih hrišćana. Ovaj dan Srbi koriste da urede grobna mesta, koliko je to moguće. Ipak, ima i onih sredina u kojima su kosovske vlasti u proteklim danima očistile i uredile groblja, kao što je to slučaj sa gradskim hrišćanskim grobljem u Prištini. Takođe, izostali su i incidenti koji su u prošlosti bili česti, kada bi Albanci protestovali a neretko kamenovali i vređali raseljene koji su dolazili u posetu pravoslavnim crkvama, manastirima i obilazili porodične grobove. U jeku je zasedanja Generalne konferencje UNESCO-a u Parizu, na kojoj će se u ponedeljak, 9. novembra, glasati da li će Kosovo postati članica ove organizacije. Kosovo se trudi da na donosioce odluke ostavi pozitivan imidž. Gradonačelnica Đakovice – grada u kojem su u najvećem broju slučaja od '99, Srbi sprečavani da posete groblja i pravoslavne crkve i manastire, Mimoza Kusari-Ljilja, apelovala je juče na svoje sugrađane da "budu mirni, bez incidenta ili trenutaka koji se u narednim danima mogu upotrebiti protiv Kosova". Ona je apelovala na Albance iz Đakovice da ne "padnu ni na kakvu provokaciju ili nameru da reaguju" na današnju posetu, da "poštuju slobodu kretanja i da razumeju da će se Đakovica sutra meriti po tome da je Kosovo na putu za UNESCO". "Sledeći dan, vrednost i patriotska posvećenost svakog meriće se koliko će bezbedno i bez problema proteći poseta Srspke pravoslavne crkve. Sutra ćemo pokazati da Kosovo zaslužuje da bude punopravan član UNESCO-a i da se svi objekti kulturnog i verskog nasleđa na Kosovu poštuju, kao i svi njegovi građani," istakla je sinoć Kusari. U narednim redovima dajemo presek izveštaja srpskih agencija.
Raseljeni u Đakovici zatekli zapušteno groblje, poseta bez incidenata
Oko pedesetak raseljenih obišlo je pravoslavno groblje u selu Piskote, nadomak Đakovice i zatekli oskrnavljeno i zaraslo groblje, javlja RTS. Agencija Beta je prethodno javila da su raseljeni pre dolaska u Đakovicu obišli i srpski pravoslavni manastir "Visoki Dečani" gde su prisustvovali jutarnjem bogosluženju. Autobus sa raseljenim đakovičkim Srbima, od administrativnog prelaza jutros su pratile jake snage Kosovske policije, a u autobusu su bili i savetnici iz kosovskog ministarstva za zajednice i povratak.
Predsednik Srpskog nacionalnog foruma Aleksandar Đikić, koji je sa svojim sugrađanima posetio groblje u ovoj opštini, rekao je da je više nego razočaran onim što je video, jer je groblje, kako je kazao, zaraslo u šumu, a nadgrobni spomenici porušeni i oskrnavljeni.
“Neki nisu uspeli da dođu do grobnih mesta, sve je zaraslo. Potrešen sam, ovo je sramota,” rekao je Đikić.
Predstavnik raseljenih, Đokica Stanojević, zatražio je od nadležnih da omoguće verske slobode i slobodu kretanja kako bi mogli da na verske praznike obilaze grobove svojih predaka i obnovljeni manastir u Đakovici.
Pomen upokojenima služio je otac Petar iz srpskog pravoslavnog manastira Visoki Dečani.
U Đakovici je pre rata 1999. godine živelo između 10.000 i 12.000 Srba, a prema rečima raseljenih, danas u manastiru "Uspenje Presvete Bogorodice" žive samo četiri stare monahinje i iskušenice.
Priština: Pravoslavno groblje u Prištini očišćeno pred Zadušnice
Na Mitrovdanske zadušnice očišćeno groblje u Prištini posetilo je preko 100 vernika, među kojima i raseljeni, javlja RTV Kim.
Za razliku od prethodnih godina, ljudi koji su danas obišli grobna mesta svojih najmilijih malo su više zadovoljni sutuacijom koju su zatekli, kazao je otac Darko Marinković za RTV Kim.
„Za razliku od prošlih godina, groblje je ove godine mnogo više očišćeno, ostao je samo jedan mali deo. Koliko sam ja uspeo da vidim, nadležni čiste i rade na tome da groblje bude čisto,“ rekao je otac Darko.
On je podsetio da je početkom nedelje obišao prištinsko groblje koje je tada bilo zapušteno, ali da se nakon par dana situacija promenila.
„Ono što je bitno je da je sada groblje čisto u velikom delu i da se radi na tome da bude očišćeno do kraja,“ kazao je otac Darko.
Obeležavanju Zadušnica prisustvovalo je preko stotinak vernika, među kojima najviše raseljenih Prištinaca, koji su organizovano dolazili iz Niša i Beograda.
„Sve je prošlo u nekom naboljem redu, uz prisustvo policije koja je bila tu za svaki slučaj,“ rekao je prištinski paroh.
Liturgiju povodom Zadušnica u manastiru Gračanica služio je episkop raško-prizrenski Teodosije uz sasluženje sveštenstva eparhije.
Gnjilane: Na gnjilanskom groblju za zadušnice samo meštani
Gnjilansko groblje obišlo je oko desetak preostalih Srba iz ovog grada, javlja RTV "Puls".
Žika Janković iz Gnjilana jedan je od retkih Srba koji redovno obilazi gnjilnsko groblje, gde su mu sahranjena dvojica sinova i roditelji.
„Lično bih obnovio spomenike preminuilih članova svoje porodice kada bi na groblju postojalo obezbeđenje. Bez organizovane čuvarske službe, spomenici bi ponovo bili srušeni," rekao je Janković.
Parastos povodom Zadušnica u Sabornoj crkvi Sveti Nikola u Gnjilanu služio je sveštenik Radivoje Živković. Pre 1999.godine, u Gnjilanu je živelo više od 16 hiljada Srba, a danas ih je ostalo manje od pedesetoro.
Južna Mitrovica: Srbi uz pratnju policije do groblja
Nekoliko stotina Srba jutros je, uz pratnju Kosovske policije na Zadušnice, posetilo pravoslavno groblje u južnom delu Kosovske Mitrovice, javio je lokalni Radio Kontakt plus.
Srbi su do groblja, u južnom delu Mitrovice koji je nastanjen albanskim stanovništvom, stigli organizovano autobusima koje je pratila policijska patrola, i privatnim automobilima. Incidenata nije bilo.
Tek poneki čitav spomenik, grobovi oskrnavljeni, biste odnete – to je slika koja je i ovaj put dočekala sve koji su došli da upale sveće za pokoj duša preminulih rođaka i prijatelja.
Na groblju u južnom delu Kosovske Mitrovice kapela koja je bila uništena, obnovljena je nedavno.
Na tom groblju više od 70 odsto nadgrobnih spomenika je nakon završetka sukoba 1999. godine porušeno ili oskrnavljeno.
Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.
