Predstava „Usud po Grigoriju“ izrađena u koprodukciji Narodnog pozorišta u Prištini i Doma kulture „Stari Kolašin“ biće izvedene ove nedelje u dva termina na Severu Kosova.
Ovo delo u režiji Branka Popovića ljubitelji pozorišta moći će da pogledaju ove srede od 19.00 časova u Zubinom Potoku, odnosno Domu kulture „Stari Kolašin“.
Predstava se sledećeg dana igra u Domu kulture „Trepča“ u Zvečanu u 19:30 časova.
Komad je premijerno izveden 30. maja ove godine upravo u Zubinom Potoku, a dan kasnije i na matičnoj sceni NPP-a u Gračanici.
U predstavi igraju Nebojša Đorđević, Ivana Kovačević, Bojan Stojčetović, Nemanja Janičić, Jasmina Stojiljković, Nikola Đorđević, Tamara Tomanović, Ognjen Mićović i Nikola Stanković.
Scenografiju za predstavu je uradio Goran Stojčetović, kostimograf je Boris Čakširan, a koreografkinja Isidora Stanišić.
Originalnu muziku je komponovao Bojan Stojčetović, za scenski govor je zadužena Ljiljana Mrkić Popović, a inspicijentkinja je Zorica Grahovac.
„Drama ‘Usud’ Miloša Latinovića, poznatog pisca i direktora Bitef teatra iz Beograda je ne samo vraćanje duga svom velikom književnom prethodniku Grigoriju Božoviću (1880-1945) i podsećanje na njegovo značajno stvaralaštvo, već i velika opomena društvu u celini da se nikada više ne ponove tako surovi obračuni i stradanja izuzetnih srpskih stvaralaca, a na osnovu izmišljenih optužnica i režimskih smicalica“, ocenio je reditelj, Branko Popović, navode iz Narodnog pozorišta Priština.
Popović kaže da drama prati život jednog od naznačajnijih srpskih pisaca između dva rata, koji je, kako dodaje, nazivan ‘kosovskim Andrićem’ zbog svoje posvećenosti temama iz Stare Srbije koje je oživeo u više dela među kojima su ‘Pripovetke’, ‘Putopisi’ ali i kraći zapisi o ljudima i događajima objavljeni u ondašnjoj ‘Politici’.
Božović je radio kao profesor prizrenske bogoslovije, predavao je i u Bitoljskoj gimnaziji, bio je biran za narodnog poslanika, pa i za predsednika beogradskog Pen kluba.
Ovaj pisac je, međutim, streljan 1945. nakon što ga je Vojni sud Komande grada Beograda osudio na smrt zbog navodnog „zločina izdaje“ sa početka 1940-tih.
Međutim, rešenjem Okružnog suda u Beogradu od 4. aprila 2008. godine Božović je rehabilitovan i smatra se neosuđivanim, dok je presuda Vojnog suda Komande proglašena nevažećom.
Uprkos rehabilitaciji, Popović ocenjuje da je njegovo delo ostalo prilično nepoznato, ali i dodaje da uspomenu na njegovo stvaralaštvo, „verno i uspešno“ čuva Kulturni centar ‘Stari Kolašin’ u Zubinom Potoku, redovno, svake godine dodeljujući nagradu ‘Grigorije Božović’ za književnost“.
Popović poručuje da autor drame „Usud“, Miloš Latinović, temeljno analizirajući vreme i događaje iz tog perioda, gradi dramsku strukturu u kojoj se „prepliću život i stradanje“ Grigorija Božovića i sudbine njegovih književnih junaka:
„Slikajući jednu turobnu sliku neprestane borbe kosovskih Srba, Arbanasa, Turaka, aga, trgovaca, seljaka, žena, dece sa kosovskim usudom u kome isijavaju istorijska nasleđa, običajni zakoni, ali i malograđanština i politikanstvo podeljene države, razapete između težnje ka bogatom Zapadu i zadaha siromašnog Juga u kome se još uvek oseća ‘miris orijentalne zaprške’“.
Zaključuje da pisac dramu donosi ne samo kao potresno svedočanstvo nego, i da ujedno obrađuje i današnje izazove koji, „kao da nam govore da se nismo mnogo odmakli od ovog kosovskog ‘Usuda’“.
Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.
