Da li je slučajno to što su se najave o integraciji srpskog zdravstva i obrazovanja na KiM poklopile predizbornom kampanjom za kosovske lokalne izbore 12. oktobra i institucionalnom krizom u Prištini? Da li je to samo deo predizborne taktike kosovskog premijera u ostavci Aljbina Kurtija ili je ona paravan za sprovođenje dogovora zvaničnog Beograda i Prištine, pod okriljem Zapada? Na ova pitanja za Danas odgovara Dejan Mirović, profesor Pravnog fakulteta Univerziteta u Prištini sa sedištem izmeštenim u severni deo Kosovske Mitrovice.
„Kurti je od 2021. na vlasti, a gašenje srpskih institucija je intenzivirano nakon zaključivanja Francusko-nemačkog plana i Ohridskog sporazuma 2023. godine. Francusko – nemačkim planom i Ohridskim sporazumom Srbija je priznala teritorijalni integritet, suverenitet, nepovredivost granica, članstvo u međunarodnim organizacijama, dokumenta i simbole Kosova, kao i status SPC na nezavisnom Kosovu. Vučić je sve to uradio kroz državni udar, odnosno bez ustavnih ovlašćenja, bez odluka Vlade i Narodne skupštine, kao i bez odluka Sabora SPC. Dakle, Kurti samo sprovodi ono na šta je Vučić pristao Francusko-nemačkim planom i Ohridskim sporazumom, ostalo su propagandne tehnike koje imaju za cilj da skrenu pažnju sa te pravne činjenice – kaže profesor Mirović, autor knjiga „Briselski sporazum: hronologija i posledice – Vašingtonski sporazum, Vašingtonski sporazum 2020, Državni udar – Francusko-nemački plan i Ohridski sporazum“.
U Srpskoj listi, koja kao i zvanični Beograd tvrdi da nema potpisa za integraciju preostalih srpskih institucija na KiM u sistem samoproglašene kosovske države, upozoravaju da „bez srpskog zdravstva i obrazovanja na KiM nema ni Srba“. Da li bi najavljena integracija mogla da bude najbrži put ka potpunom iseljavanju Srba iz južne srpske pokrajine kao završni čin progona iz 1999. pod protektoratom UN?
Na osnovu čega tvrdite da je Beograd pristao na ukidanje Univerziteta u Prištini sa sedištem privremeno izmeštenim u severni deo Kosovke Mitrovice? Da li je Univerzitet dobio bilo kakvu najavu, obaveštenje i uputstvo iz Beograda ili Prištine koji upućuju na njegovu budućnost?
Nakon katastrofe u Banjskoj u septembru 2023. Vučić je, da bi skinuo odgovornost sa sebe, pristao na Lajčakov statut zajednice srpskih opština – ubrzanu primenu Francusko -nemačkog plana i Ohridskog sporazuma. To se desilo prilikom njegove posete Briselu 26. oktobra 2023. godine. Vučić se tada sastao sa liderima Francuske, Nemačke, Italije i EU. U članovima od 16 do 24 Lajčakovog statuta ZSO predviđa se da Univerzitet u Kosovskoj Mitrovici sa svojih deset hiljada studenata postaje Kosovska srpska obrazovna mreža, a zdravstvo uključujući i Kliničko-bolnički centar Kosovski srpski zdravstveni sistem. Nakon toga je tekst Lajčakovog statuta objavljen u našoj i stranoj javnosti. Niko ga nije demantovao. Zatim je Lajčak u intervjuu za jedan srpski režimskim list u decembru 2023. potvrdio da je Vučić pristao na njegov statut, isto su potvrdili Vučić i Petković u maju 2024. godine. Univerzitet u Kosovskoj Mitrovici nije dobio nikakvo obaveštenje povodom transformisanja u albansku prosvetnu mrežu. To je očekivano jer se rektorat i ne meša u svoj posao i daje udvorička saopštenja u kojima podržava velikog vođu, iako im je upravo on namenio samoukidanje prihvatanjem Lajčakovog statuta.
Kako ste razumeli najavu Prištine o uvođenja boravišnih i radnih viza na državljane Srbije koji nemaju boravište na KiM?
Najavljena je aktivnija uloga SAD u pregovorima Beograda i Prištine. Koliko su Francusko-nemački plan i Ohridski sporazum saglasni sa Vašingtonskim sporazumom iz prvog Trampovog mandata i kako vidite dalje procese?
Francusko-nemački plan i Ohridski sporazum su, u suštini, razrada člana 15 Vašingtonskog sporazuma u kojem je Vučić pristao na članstvo Kosova u međunarodnim organizacijama. Sva tri sporazuma na koje je neovlašćeno i netransparentno pristao Vučić za pravni osnov imaju Osnovni ugovor između dve Nemačke iz 1973. prema kojima strane ugovornice pristaju na priznanje tri osnovna elementa državnosti definisanih još u Konvenciji iz Montevidea 1933. godine. To su teritorijalni integritet, suverenitet i međusobno priznanje međunarodnog subjektiviteta. To je bila i osnova Išingerovog plana koji je Srbija odbacila 2007. godine. Vučić je na sve to pristao.
Prozivate predsednika Srbije kao glavnog i neovlašćenog pregovarača za ćutanje o KiM – da li zato što je prezauzet studentskim i građanskim protestima u ostatku Srbije ili je nešto drugo u pitanju?
Patrijarh sa Andrićevog Venca
Osim zdravstva i obrazovanja u sistemu Srbije na KiM ostala je još samo kultura. Zašto je niko ne pominje?
Zato što SPC i Eparhija raško-prizrenska kao nosioci srpske viševekovne kulture na KiM ne smeju da se zamere pravom patrijarhu koji se nalazi na Andrićevom vencu. Da je tako pokazuje i član 7 Francusko-nemačkog plana u kojem je Vučić pristao da SPC prizna nezavisno Kosovo. SPC i Eparhija raško-prizrenska upadljivo ćute o tome kao i egzarh Pećkog trona mitropolit Joanikije. Uporedite njihovo sramno ćutanje sa kritikom Aleksandra Vučića od strane istinskog egzarha Pećkog trona Amfilohija i biće vam jasno o čemu govorim.
Čanak priprema teren
Kako komentarišete izjave Nenada Čanka na TV Koha o „nepostojanju srpskih manastira“ na KiM, koji je koliko pre godinu dana apelovao na Aljbina Kurtija da ne prihvati plan Beograda o raseljavanju Srba sa severa KiM u Rašku?
Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.
