Izvor: Koha (Tekst je izvorno preveden sa albanskog, jučerašnje izdanje)
Od ulaska na Kosovo 12. juna 1999. godine, KFOR je retko kada bio izazivan posle 24 godine prisustva. Kako bi izbegli eskalaciju situacije i sačuvali opštinske zgrade, koje su po prvi put osvojili albanski gradonačelnici na severu, pripadnici snaga koje čuvaju granice Kosova sukobili su se sa srpskim demonstrantima, među kojima je bilo i kriminalnih grupa. Iako je Kosovo stvorilo sopstvene bezbednosne strukture, prisustvo KFOR-a se i dalje smatra neophodnim.
Pre tačno 24 godine, 50.000 NATO vojnika ušlo je usred cveća i gomile ljudi, otvarajući tako put za više od milion kosovskih Albanaca da se vrate svojim domovima.
Za razliku od srpskih vojnika koji su otišli sa govorom mržnje i pesmom, kao i sa teretom zločina na plećima, NATO vojnici su dočekani kao heroji.
Mirovne snage, pod ingerencijom Ujedinjenih Nacija, bile su jedna od najvećih vojnih misija u Evropi posle Drugog svetskog rata. Kao retko kada u istoriji Albanaca, Zapad se udružio protiv osvajača Kosova.
Ali KFOR, koji nastavlja da čuva granice Kosova, posle više od dve decenije, retko je bio izazvan na severu – koji je istorijski žarište tenzija.
Trideset pripadnika ovih snaga povređeno je posle nasilnog protesta Srba u Zvečanu prošlog meseca, protiv postavljanja albanskih gradonačelnika u opštinske objekte. Tenzija je bilo i u Leposaviću, Zvečanu i Zubin-Potoku, gde je KFOR preuzeo situaciju u svoje ruke da bi garantovao bezbednost ovih objekata.
Zvaničnici Kfora saopštili su da su napad izvele srpske kriminalne grupe.
„Bilo je jasno da ljudi pokušavaju da mirno protestuju, ali je takođe bilo jasno da iza njih stoje neke kriminalne grupe koje pokušavaju da napadnu trupe KFOR-a“, rekao je Andrea Galijeni, portparol KFOR-a.
Iako je treći u lancu onih koji reaguju – posle Kosovske policije i Euleksa, Kfor će i dalje biti prisutan u opštinskim objektima na severu.
Američki stručnjak za Balkan Danijel Server kaže da je prisustvo ovih snaga oko opštinskih objekata neophodno za izvesno vreme.
„Ovo je mogući korak u pravom smeru. Sledeći korak je povlačenje policije, ne sa cele teritorije severa, već samo iz glavnih zgrada opština i sagledavanje mogućnosti da tamo bude Kfor“, naglasio je Server.
Država Kosovo na severu može da iskrca specijalne jedinice, ali ne i vojsku. To je zato što i dalje važi sporazum bivšeg premijera Hašima Tačija sa sekretarom NATO-a, po kome KBS može da ide na sever samo uz dozvolu KFOR-a.
Za razliku od prethodnih godina, sada je epicentar tenzija bila susedna opština Severne Mitrovice – Zvečan.
Međutim, most preko reke Ibar ili, kako su ga francuski vojnici KFOR-a nazvali „Austerlic“, kao sinonim za krvavu austro-rusku bitku pre 214 godina, i dalje je simbol etničke podele između Albanaca i Srba. Neretko je bio poprište čak i krvavih sukoba.
Višegodišnja spirala nasilja oko mosta je stala, ali politička bitka za njegovo otvaranje nije završena.
Kosovo nema zvaničan dan oslobođenja, ali pravno priznaje 12. jun kao Dan mira. Dani oslobođenja gradova su različiti u zavisnosti od datuma pohoda trupa Kfora i vojnika OVK.
Ulasku NATO trupa prethodilo je 79 dana bombardovanje Srbije od strane Severnoatlantske alijanse. Nakon vojne intervencije, koja je počela 24. marta 1999. godine, nije ostalo ništa da zaustavi Miloševića.
Ali 24 godine kasnije, Srbija nastavlja da hrani narativ da je NATO izvršio nezakonitu agresiju na suverenu državu. A, na poslednju godišnjicu kampanje bombardovanja, američki ambasador u Beogradu Kris Hil je izrazio žaljenje zbog žrtava NATO bombardovanja.
Uprkos narativu koji Beograd hrani, NATO ostaje najpouzdanije međunarodno prisustvo na Kosovu čak i posle 24 godine.
Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.
