Srbi na Severu Kosova opstali su zaslugom javnih institucija i ustanova čiji je osnivač Vlada Republike Srbije, ključni je zaključak studije “Kakva nas budućnost čeka?” koju je realizovao i objavio Institut za teritorijalni ekonomski razvoj – InTER. Iz budžeta Vlade Republike Srbije finansira se 48 obrazovanih ustanova, koje pohađa oko 18.000 učenika i studenata; u devet zdravstvenih ustanova i apoteka leči se oko 50.000 građana, a Centri za socijalni rad na Kosovu godišnje servisiraju oko 16.000 korisnika. Svakog meseca Republički fond za penzijsko osiguranje na Severu Kosova podeli 8.328 penzija, a Nacionalna služba za zapošljavanje godišnje opsluži oko 8.340 građana. Javne institucije i ustanove i javna preduzeća Vlade Srbije zapošljavaju oko 12.100 radnika, što zajedno sa njihovim porodicama iznosi oko 40.000 ljudi, ili ukupno oko 80% stanovništva opština na Severu Kosova.
Predmet istraživanja koje je rađeno od februara do avgusta ove godine bili su srpski državni organi, javna preduzeća i ustanove čiji je osnivač Vlada Republike Srbije i jedinice lokalne samouprave sa Severa Kosova, a koje su i dalje aktivne na prostoru četiri opštine na Severu.
Javne institucije i preduzeća koja su nakon potpisivanja Briselskog sporazuma 2013. godine integrisani u kosovski sistem, kao što su policija, carina, civilna zaštita i Telekom Srbija, nisu bili predmet istraživanja u ovoj studiji.
Jedan od zaključaka jeste i da se u briselskim pregovorima ne posvećuje značajna pažnja nalaženju institucionalno-pravnog rešenja za dalje funkcionisanje ovih institucija na Severu Kosova.
"Konačno rešenje bi trebalo naći u okviru Zajednice/Asocijacije srpskih opština, koja bi trebalo da preuzme ingerencije institucija Republike Srbije koje trenutno funkcionišu na Kosovu," navodi InTER, ali i dodaje:
"I pored dva potpisana dogovora u Briselu, pregovori oko formiranja Zajednice/Asocijacije su visoko politizovani tako da se ne nazire njeno skoro osnivanje niti rešenje problema daljeg funkcionisanja institucija Republike Srbije."
InTER predlaže:
"Imajući u vidu broj zaposlenih i značaj usluga koje institucije Republike Srbije pružaju Srbima i ne-albancima na Kosovu (ne samo sa Severu već i u drugim delovima Kosova), ovom problemu je potrebno pristupiti sa znatnom dozom ozbiljnosti i odgovornosti, i ponuditi sveobuhvatno rešenje koje bi konačno definisalo status i budući okvir za rad ovih institucija na Kosovu."
Istraživanje o javnim institucijama i ustanovama Republike Srbije na Severu Kosova čija predstavljanje je u toku u Kosovskoj Mitrovici, sprovedeno je uz podršku švajcarske ambasade na Kosovu. Na predstavljanju, uz istraživače InTER-a, je i predstavnica Kancelarije za Kosovo i Metohiju u Kosovskoj Mitrovici, Zlata Radovanović.
Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.
