I Evropska komisija za popis na Severu Kosova

Nakon što je prošle nedelje Skupština Kosova odlučila da će se tokom ove sedmice razmatrati Nacrt zakona o popisu stanovništva na Severu KiM-a, i Evropska komisija je, kako je saopšteno, ukazala na "potrebu" da se ovaj zakon usvoji. Ova komisija istovremeno je "podstakla" kosovske institucije da pozovu međunarodne posmatrače za popis stanovništva u severnim opštinama. Preporuke su date na jučerašnjem i poslednjem sastanku EK-a i Vlade, u okviru Dijaloga o procesu stabilizacije i pridruživanja (DPSP).

"U oblasti statistike, Komisija je ukazala na potrebu da se usvoje amandmani na Zakon o statistici i da se usvoji Zakon o popisu stanovništva u četiri opštine na severu Kosova. Takođe se razgovaralo o stanju resursa za pripremu zvanične statistike na Kosovu, u svetlu zahteva za podacima i njihove blagovremenosti. Diskusija je takođe bila usredsređena na zahteve da se ojačaju nacionalni računi, a u tu svrhu takođe i statistika o poslovnim subjektima," navodi se u zajedničkom saopštenju kosovskog ministarstva evropskih integracija i Kancelarije EU na Kosovu i dodaje:

"Komisija je takođe podstakla Kosovo da pozove međunarodne posmatrače za popis stanovništva u četiri opštine na severnom Kosovu. Efikasno prikupljanje i objavljivanje statistike je prioritet za politiku zasnovanu na dokazima."

Pored statistike, teme jučerašnjeg sastanka bile su i ekonomija, finansijska pitanja i finansijska kontrola.

Prve najave popisa još prošle godine, uz zahteve Srpske i srpskih gradonačelnika; zbog bojkota popisa iz 2011. umanjeni opštinski budžeti

Usvajanje Zakona o popisu na Severu razmatrano je tokom prošle nedelje u Skupštini Kosova, na predlog kosovske vlade da se u četiri opštine, do kraja godine – obavi popis koji nije obavljen 2011. Nacrt zakona prošle nedelje, međutim, nije usvojen, nakon što su poslanici PDK, ali i Srpske liste zatražili da se o njemu razmatra ove nedelje. 

Podsetimo, prve najave popisa na Severu i pripreme počele su još sredinom novembra prošle godine, kada su upravo o pripremama razgovarali zamenik kosovskog premijera i ministar kulture, Kujtim Šalja, ministarka za dijalog, Edita Tahiri i direktor Eurostata, Piter Everaers.

Popis na Severu bio je i jedan od uslova liste Srpske za povratak u kosovske institucije kada su tokom leta prošle godine bojkotovali rad kosovskih institucija zbog smene nekadašnjeg predsednika ove liste, Aleksandra Jablanovića, sa mesta ministra za povratak i zajednice. Takođe, popis u svim srpskim sredinama na KiM-u bio je jedan od zahteva predstavnika kosovskih opština sa srpskom većinom sa njihovog prošlogodišnjeg prvog zajedničkog sastanka u Gračanici, kada su ovaj zahtev predstavili kao "preduslov za realne opštinske budžete".

Pitanje popisa i opštinskih budžeta su, takođe, često pominjali gradonačelnici, predsedavajući SO-a i odbornici sa Severa, navodeći da su predlozi budžeta manji nego što je to realna potreba ovih opština, te da su predlozi budžeta koje su dobili od centralnih vlasti iz Prištine kreirani na osnovu popisa u kojem Srbi sa Severa nisu učestvovali. Isti problem ističu i opštine sa juga.

Prema zakonskim odredbama, osnov za izračunavanje vladinog granta za svaku opštinu je broj stanovnika i površina opštine.

Pošto su Srbi sa Severa Kosova bojkotovali popis stanovništva od 2013. godine, Vlada Kosova je prema preporuci Kosovske statističke agencije prihvatila da na tom delu živi oko 45.000 stanovnika, što čini 2,5 odsto građana Kosova.