Danas se obeležava godišnjica progona najmanje 200.000 Srba iz Hrvatske u vojnoj akciji „Oluja“. U Srbiji se ovaj dan obeležava kao Dan sećanja na stradale i prognane. Udruženja podsećaju da porodice stradalih i nestalih 28 tragaju za istinom sudbine svojih najmilijih.
Hrvatska vojno-policijska akcija „Oluja“ počela je 4. avgusta 1995. godine napadom hrvatskih snaga na nepriznatu Republiku Srpsku Krajinu usled čega je proterano oko 200.000 Srba.
Na evidenciji Dokumentaciono-informativnog centra „Veritas“ nalaze se imena 1.881 poginulih i nestalih Srba iz ove akcije i posle nje, od čega 1.233 (66%) civila, od kojih su oko tri četvrtine bili stariji od 60 godina. Među žrtvama se nalazi 555 (30%) žena, od kojih su oko četiri petine bile starije od 60 godina.
Od ukupnog broja žrtava do sada je rasvetljena sudbina 1.227 lica, dok se na evidenciji nestalih vodi još 654 (35 %) lica, od čega 494 (76%) civila, među kojima 251 (51%) žene, ukazuje Veritas.
Centralna manifestacija obeležavanje Dana sećanja na pogođene u Oluji održava se po prvi put ove godine u Republici Srpskoj – Prijedoru.
Prethodno je služenju pomena na spomen obeležju na Petrovačkoj cesti predsednik Srbije Aleksandar Vučić, koji je u Republici Srpskoj od juče, položio venac.
Inače, u toku akcije „Oluja“, na Petrovačkoj cesti hrvatskom avijacijom bombardovana je izbeglička kolona.
Prema informacijama dokumentaciono-informacionog centra Veritas, poginulo je 10 ljudi, a nekoliko desetina je bilo teže i lakše povređeno.
Među poginulima nalazilo se i četvoro dece, 20-godišnja devojka i 83-godišnja starica.
Srpsko Tužilaštvo za ovaj zločin i dalje tereti četvoricu hrvatskih pilota u penziji – brigadira pilota hrvatske avijacije Vladimira Nikca, komandanta avio-baze Pleso kod Zagreba Zdenka Radulja, nekadašnjeg komandira 22. eskadrile lovačkih aviona u Puli, pukovnika Željko Jelenić i pukovnika Danijela Borojevića, komandira lovačke avijacije u Plesu.
Uz Vučića su bili i zvaničnici iz Republike Srpske, uključujući i predsednika Milorada Dodika, a sa srpskim predsednikom juče je doputovao i Patrijarh Porfirije.
Dodik je, najavljujući današnju manifestaciju obeležavanja godišnjice „Oluje“ – kazao da je upravo Zločin na Petrovačkoj cesti – simbol stradanja Srba u „Oluji“.
Pomen žrtvama „Oluje“ održan je jutros u Crkvi Svetog Marka u Beogradu, a služi se i u drugim gradovima Srbije.
Uoči 4. avgusta oglašavali su se beogradski zvaničnici koji govore i osuđuju zločine Hrvatske počinjene nad Srbima.
Povodom 27. godišnjice „Oluje“ oglasila su se Udruženja porodica žrtava, kao i srpski Komesarijat za migracije i izbeglice.
Udruženje porodica nestalih i poginulih „Suza“ i ove godine održava konferenciju za medije, sada pod nazivom „Nemamo pravo na zaborav – 28. godina od Oluje“.
Podsetili su da ukupno 28 godina traje borba porodica za istinom o sudbini njihovih nestalih članova.
Istakli su da je, kako vreme prolazi – sve teže doći do novih informacija, kao i da sam proces traženja nestalih lica predugo traje.
„Mnoge porodice nisu dočekale da im se ispuni posljednja želja, da pronađu posmrtne ostatke svojih najmilijih i dostojno ih sahrane. Na žalost, mnoga pitanja o nestalima ostala su bez odgovora“, naglasili su iz ovog Udruženja.
Iz Komesarijata za migracije i izbeglice Republike Srbije danas su poručili da se:
„Srbija sa tugom seća etničkog čišćenja srpskog naroda tokom akcije ‘Oluja’ 1995. godine i nikada neće zaboraviti proterane, strdale i nestale“.
Kažu da u protekle dva i po decenije, uz Vladu Srbije kontinuirano rade na rešavanju problema lica koja su morala da napuste svoje domove tokom sukoba na prostoru cele bivše Jugoslavije.
„Tokom 1995. godine više od 190.000 lica je izbeglo u Republiku Srbiju u dve akcije Hrvatske vojske, Bljesak i Oluja, sa područja sektora pod zaštitom UN. Po popisu iz 1996. godine ukupan broj izbeglica bio je 537.937, a ratom ugroženih lica 79.791 , što znači da je u Republici Srbiji u jednom trenutku bilo 617.728 izbeglih lica. Posle raspada Jugoslavije utočište u Republici Srbiji je potražilo preko 600.000 izbeglica iz bivših republika, od toga iz Republike Hrvatske 330.000 lica. Danas status izbeglice u Republici Srbiji ima 24.897 lica, od toga 17.074 iz Hrvatske“.
Kažu da je više od 400.000 lica steklo državljanstvo Republike Srbije, a da je povratnički status je prema podacima UNHCR ostvarilo oko 70 000 lica u Republici Hrvatskoj.
Ističu da je „nažalost klima neprijateljstva ostala i sada nepromenjena“.
„I pored pozitivnih rezultata i ostvarene saradnje koje beleži proces regionalne saradnje i sam Regionalni stambeni program, i dalje postoje problemi i niz nerešenih pitanja u ostvarivanju i pristupu stečenim pravima kako Srba u Hrvatskoj, tako i povratnika koji ne mogu ostvariti održiv povratak. Srbima proteranim iz Hrvatske i dalje se ne priznaju njihova imovinska i druga prava, nije im obnovljena uništena imovina, nije vraćeno oduzeto poljoprivredno zemljište, zaštita privatnog vlaništva Srba je i dalje nerešen problem, povećanje broja evidentiranih slučaja govora mržnje i nasilja na osnovi etničke pripadnosti, povećan broj oštećivanja sakralnih objekata i srpske imovine, samo su neki od problema sa kojima se Srbi suočavaju“, istakli su iz srpskog Komesarijata za migracije i izbeglice.
Fond za humanitarno pravo se do sada posebnim saopštenjem nije oglasilo, ali su oni na društvenoj mreži Tviter podelili statisku Mreže pomirenja „REKOM“.
Iz Krajine je 1991, uz pomoć JNA i dobrovoljačkih jedinica iz Srbije, proterano hrvatsko stanovništvo.
Hrvatske vojne i policijske snage su 1995. godine sprovele operaciju „Oluja“ koja je dovela do egzodusa srpskog stanovništva iz Krajine. (MKSJ, presuda Gotovini i dr. ) pic.twitter.com/WMrJ4KxzDj
— REKOM mreža pomirenja (@REKOM_KOMRA) August 4, 2023
Osnivačica Fonda za humanitarno pravo u Beogradu Nataša Kandić, oglašavala se danas i juče, ali komentarišući to što je centralna manifestacija danas najavljena u Prijedoru. Kazala je da je ta odluka politička i da nije reč o žrtvama.
Ujedno FHP je juče takođe na mreži Tviter retvitovao izjavu sećanja Srpskog nacionalnog veća (SNV), koja će se, kako su naveli, čitati na sednicama svih srpskih veća u znak sećanja na egzodus Srba i sve stradale u ratu.
Fond za humanitarno pravo prošlih godina pozivao je institucije Srbije i Hrvatske da uspostave međudržavnu saradnju u procesuiranju odgovornih za zločine počinjene u „Oluji“, a žrtvama omoguće sticanje statusa civilnih žrtava rata i dostojanstvene uslove života.
Precizirali su, takođe prošle godine – da su tokom ove operacije hrvatske oružane snage počinile sistematske i rasprostranjene zločine nad civilnim stanovništvom srpske nacionalnosti.
Podsetivši tada da pravda za žrtve „Oluje” nije dostignuta, poručili su i da su presudom Žalbenog veća Haškog tribunala iz 2012. godine hrvatski generali Ante Gotovina i Mladen Markač oslobođeni su krivične odgovornosti za zločine protiv čovečnosti i ratne zločine, te da nalazi suda da su tokom operacije „Oluja“ počinjeni brojni zločini nad srpskim civilima nisu dovedeni u pitanje.
Njihov je stav, prema saopštenju od prošle godine – da ratni zločini počinjeni tokom Oluje moraju biti procesuirani i da bi međudržavni sporazum o procesuiranju optuženih doprineo pravdi za žrtve i vladavini prava daleko više od suđenja u odsustvu, koja postaju praksa u celom regionu.
FHP je ukazivao i na to da se isti dan godišnjica „Oluje“ kada je u pitanju srpska strana obeležava na najvišem državnom nivou, kako oni smatraju, čime se „politički zloupotrebljavaju žrtve“
Sa druge strane, FHP je takođe ukazalo i na to da se u Hrvatskoj godišnjice „Oluje“ proslavljaju na najvišem državnom nivou, kao dan pobede i oslobođenja, uz ignorisanje civilnih žrtava srpske nacionalnosti.
Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.
