Danas je Badnji dan. Pravoslavni Srbi ga tradicionalno proslavljaju sečom, unošenjem i paljenjem badnjaka, liturgijama u hramovima, porodičnim okupljanjem za posnom trpezom, dočekujući tako Božić. Badnji dan je poslednji dan sedmonedeljnog posta, kojim i započinje božićno slavlje i traje naredna tri dana. Za to vreme SPC je pred izazovom posle usvajanja zakona kojem se protivi u Crnoj Gori.
Jutros se u hramovima služe liturgije. U staroj crkvi Svetog Save u Južnoj Mitrovici, obnovljenoj nakon paljenja u martu 2004, liturgija počinje u 8 časova nakon čega će se u porti crkve paliti i badnjak.
Na Božić, 7. januara, jutarnja liturgija će se služiti u 6h, a drugog i trećeg dana Božića u 8h.
Paljenju badnjaka u hramu Sv. Dimitrija u Severnoj Mitrovici u 16 časova, kako je najavljeno, prisustvovaće direktor Kancelarije za KiM Marko Đurić.
U Zubinom Potoku badnjak se pali u porti crkve „Svete Trojice“ u 14 sati, saopštili su iz Doma kulture „Stari Kolašin“ iz Zubinog Potoka, uz tradicionalno druženje i kuvanu rakiju. Pokrovitelji ovog događaja su Kancelarija za KiM i Opštine Zubin Potok. Dom kulture „Stari Kolašin“ i Crkvena opština Dubokopotočka.
U manastiru Banjska osvećenje i paljenje badnjaka je u 17 časova, za čim, nekoliko sati kasnije sledi i ponoćna božićna liturgija.
U nekim sredinama južno od Ibra, poput gnjilanskog kraja, seča badnjaka obavila se dan ranije. Promena je novijeg datuma nastala pre svega usled bezbednosne ugroženosti malobrojnih lokalnih Srba koji su ostali u selima gnjilanskog kraja. O tome kako proslavljaju Badnji dan, kao i sam Božić, čitajte u: Božić u gnjilanskom kraju: Malobrojni Srbi a običaji bogati.
Istovremeno, u Đakovici su, kao i ranijih godina, najavljene demonstracije kako bi se sprečio dolazak raseljenih Đakovičana srpske nacionalnosti u svoju gradsku crkvu Uspenja Presvete Bogorodice.
Ovaj Božić Srbi i Crnogorci koji su pristalice i vernici Srpske pravoslavne crkve dočekuju u napetosti nastaloj usvajanjem tzv. Zakona o slobodi vjeroispovesti u Crnoj Gori na samom izmaku stare godine, protiveći se prvo njegovom usvajanju a potom i primeni. Smatraju da se njime diskriminiše i neposredno ugrožavaju pravo, imovina i opstanak mitropolije i tri eparhije SPC u ovoj državi, kao i samog identiteta srpskog i crnogorskog naroda.
Danima se širom crnogorskih gradova održavaju sve masovniji protesti – gradske litije i molebani na čelu sa sveštenstvom i arhijerejima, a od skoro se slične inicijative pojavljuju i u Srbiji, na iznenađenje dela javnosti. Desetine video zapisa i prenosa se objavljuju preko društvenih mreža na kojima se vide reke ljudi u ovim litijama i u hramovima.
„Svakog razumnog čovjeka raduje ovdašnja molitvena i crkvena probuđenost, koja je najdivniji ukras i najčudesniji božićni badnjak i hram današnje Crne Gore. Probudila se u narodu vjera i vjernost Božijoj istini i pravdi, vjera i vjernost Svetog Vasilija Ostroškog, Svetog Petra Cetinjskog, Prepodobnog Stefana Piperskog i Svetog Petra Drugog“, u svojoj božićnoj poruci uoči Badnjeg dana poručio je mitropolit Amfilohije.
Situacija u Crnoj Gori nametnula se i kao jedna od ključnih tema da se na nju u značajnom delu osvrne i patrijarh u Božićnoj poslanici.
„Glavna poruka i ovogodišnjega Božića treba da glasi da pravoslavnu veru treba čuvati i sačuvati po svaku cenu (…) Naša sveta dužnost jeste da nosimo krst istorijskih događaja i iskušenja u svim pomesnim Crkvama kao zajedničkim (…) Ali je sveta dužnost i obaveza i svih pomesnih pravoslavnih Crkava da jedna drugu poštuje i uvažava“, deo je iz poslanice patrijarha Irineja.
Kao i ranijih godina, posebna poruka u poslanici za pravoslavne vernike bilo je Kosovo, ovog puta uz podsećanje na raniji naziv „Stara Srbija“, ali i na sve stradale na ratištima i stratištima.
„U našem ovogodišnjem božićnom obraćanju, upućenom našoj vernoj svetosavskoj deci, podsećamo da ne smemo zaboraviti našu Staru Srbiju (Кosovo i Metohiju). Prema toj svetinji treba da se ophodimo kao prema srpskoj zavetnoj misli, reči i nasleđu – neodvojivim od našeg narodnog bića. Jer, upravo su o tome svojom krvlju svedočili horovi srpskih mučenika i novomučenika svih vekova. Danas na Božić najsvečanije pomenimo kosovske, jasenovačke, gradinske, i mučenike sa svih ostalih stratišta. Mi im se za pomoć molimo da i sami lično ispovedimo svoju crkvenu pravoslavnu veru u Bogomladenca Hrista, do samoga kraja, ne bojeći se da o njima svedočimo pred svima“.
Porodice će današnje popodne provesti u svojim domovima za poslednjom posnom trpezom do Božića, do ponoćnjih i jutarnjih božićnih liturgija. U mnogim domovima, ali i u crkvama se na podu nalazi slama, upravo kao sećanje na rođenje Hristovo.
Pravoslavni vernici se za Božić pozdravljaju sa „Hristos se rodi!“ i „Vaistinu se rodi“.
Kako izgleda deo atmosfere tokom proslave Badnjeg dana u Siriinićkoj župi, pogledajte u video prilogu.
O tome kako ovaj dan planiraju da provedu povratnici iz Prizrena, Siniša i Sunčica Cvetković, pročitajte u posebnoj vesti: Siniša Cvetković: Setite se i nas u Prizrenu
Prilikom seče Badnjaka, Dečanskim monasima jutros se pridružio i Radio Goraždevac, video snimak možete pogledati u nastavku:
Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.
