Banjska slavi hramovnu slavu: Molitve Svetog arhiđakona Stefana nad manastirom

Pravoslavni vernici danas obeležavaju prenos moštiju Svetog prvomučenika i arhiđakona Stefana. Manastir Banjska na severu Kosova i Metohije proslavlja hramovnu slavu. U 8 sati počinje liturgija koju služi vladika Teodosije, nakon čega sledi rezanje slavskog kolača. Ktitor manastira, Kralj Milutin, podigavši ovaj manastir, "ustrojivši sebi za grobno mesto – posvetio je prvomučeniku arhiđakonu Stefanu, znajući koliku slobodu ima sveti Stefan pred prestolom Gospoda našega" – poručio je vladika raško-prizrenski Teodosije u prošlogodšnjoj besedi o Svetom Stefanu.

Sveti Stefan prvi je koji je pozvan na đakonsku službu sa drugih sedam velikih đakona u Crkvi Hristovoj. On je "ne krijući da je hrišćanin i Hristov sledbednik" u Jerusalimu i kamenovan.

"U mukama, stradajući za Hrista, on je podigao svoje oči ka nebu i ugledao je nebo otvoreno i Gospoda našeg Isusa Hrista kako sedi sa desne strane Boga oca, i onda se molio Gospodu svome da ne uzme za greh neprijateljima njegovim za ono što čine, jer nisu svesni, ne znaju šta čine, isto onako kako se gospo sa krsta molio za svoje neprijatelje," govorio je u prošlogodišnjoj besedi vladika Tedosoije.

Telo sveca je je bilo bačeno izvan zidina Jerusalima da ga "psi i ptice pojedu", ali "božija sila nije dozvolila da se iko dotakne tela njegovog", a Gamailo, "potajni učenik Hristov poslao je svoje sluge da uzmu telo svetog prvomučenika i sahranio ga u pećini koju je odredio sebi za grobno mesto".

I u toj pećini je kasnije bio sahranjen i njegov sin i Nikodim:

"Posle cara Konstantina kada je sloboda bila data hrišćanima, Gamailo se javio jednom do sveštenoslužitelja i rekao mu da uzmu njihova tela i da se proslavi, na taj način, arhiđakon prvomučenik Stefan. Do današnjeg dana njihov spomen se praznuje u Crkvi, a i današnji praznik posvećen je prenosu moštiju svetog prvomučenika arhiđakona Stefana i njegove molitve su nad ovim mestom."

Manastir je sagrađen u 14. veku, a prema dostupnoj arhivi, bio je u jednom trenutku i najznačajniji srpski manastir, pre svog prvog postradanja u 15. veku kada je oštećen u požaru, potom se, kako se veruje, zapusteo da bi u 19. veku, sve do I svetskog rata bio pretvoren u džamiju. Najnovija obnova manastira započela je 15. avgusta 2004., kada je i prvi put, posle 520 godina, svetu arhijerejsku liturgiju sa arhijerejima služio blaženopočivši patrijarh srpski Pavle. Upravo je od tada Banjska mesto okupljanja Srba sa Severa Kosova.

Od 2015. godine počeli su i radovi na konacima, koje finansira Kancelarija za Kosovo i Metohiju. Krajem iste godine, u blizini manastira, počela je obnova termi i izgradnja objekata "Rajska banja". Do sada su izgrađena dva otvorena bazena, a privode se kraju i radovi na izgradnji natkrivenih. Sredinom jula ove godine zvanično je puštena u rad i manastirska pivara. O tome čitajte u posebnoj vesti. 

Upravo će se večeras na otvorenim bazenima, održati još jedna letnja žurka, koja počinje u 20 časova. Rezervacije su moguće na broj telefona 064/2258804. Cena ulaznice je 100 dinara.