Delegacija Albanaca iz opština na jugu Srbije danas boravi u Prištini. Sastali su se sa Kurtijevim zamenikom i šefom prištinskog pregovaračkog tima za dijalog u Briselu, Besnikom Bisljimijem.
Bisljimi je ugostio poslanika u Skupštini Srbije, Šaipa Kamberija, gradonačelnicu Preševa, Arditu Sinani i predsednika Albanskog nacionalnog saveta, Enkela Redžepija.
Razgovarali su o situaciji u opštinama Preševo, Bujanovac i Medveđa, odnosno, kako je saopštila kosovska vlada:
„O diskriminatorskoj i represivnoj politici Srbije prema Albancima koji tamo žive. Razmatrana je i situacija u kojoj se nalaze Albanaci u Sandžaku, gde prioritet ostaje pitanje očuvanja i negovanja albanskog identiteta“.
Na sastanku je naglašeno da zaštita i unapređenje prava Albanaca u Srbiji „nije samo potreba već i nužnost“.
Besnik Bisljimi istakao je da će kosovska vlada nastaviti sa pružanjem podrške:
„Ne samo da bi pomogli u očuvanju kulture i identiteta, već i da povećaju podršku programima u skladu sa potrebama tamošnje albanske zajednice“.
Internacionalizacija albanskog nacionalnog pitanja na jugu Srbije
Pre svega dve nedelje upravo je Šaip Kamberi podneo Skupštini Srbije predlog Rezolucije o položaju Albanaca u Preševu, Bujanovcu i Medveđi.
Kako je naveo, cilj je da se prizna postojanje diskriminacije i obezbedi institucionalna posvećenost poboljšanju položaja albanske zajednice, ali i da se ovo pitanje uključi u dijalog Beograda i Prištine, što je šef srpskog pregovaračkog tima, Petar Petković, potom protumačio kao pokušaj zloupotrebe dijaloga.
Rezolucija o položaju Albanaca deo je kontinuiranih napora Kamberija i drugih albanskih političkih aktera iz Preševa, Bujanovca i Medveđe, kao i iz Prištine, da internacionalizuju problem opština u kojima živi albansko stanovništvo na jugu Srbije koje oni nazivaju Preševskom dolinom.
Inače, ni kod kosovskih političara u vlasti, medija, kao ni kod više političkih predstavnika Albanaca na jugu se gotovo ne može čuti da ove opštine kategorišu kao deo Srbije, osim, u optužbama. Uglavnom se koristi termin „Dolina“, „Albanci iz Doline“ ili „Preševska dolina“.
Srpski Albanci ističu da su diskriminisani, sa posebnim isticanjem problema sistemske pasivizacije adresa.
Uz podršku pre svega poslednje kosovske vlade i samog premijera, sada u ostavci – Aljbina Kurtija, albanski predstavnici sa juga Srbije pitanje položaja Albanaca povezuju i sa tzv. principom reciprociteta u pravima Srba na Kosovu. Albanci iz Srbije, i Aljbin Kurti, kontinuirano pozivaju na uključivanje ovog pitanja u briselski dijalog, a članovi njegovog kabineta, uključujući glavnog pregovarača Besnika Bisljimija, insistirali su na tome i pred međunarodnim posrednicima – do sada bez uspeha.
Tokom parlamentarnih izbora u Srbiji 2023. godine, Kurti se direktno uključio u predizbornu kampanju podržavajući Kamberija i pozivajući Albance u Srbiji da se „suprotstave autoritarnom i antialbanskom režimu Vučića“.
Albanski Nacionalni savet i politički predstavnici organizovali su posete Briselu, Strazburu, kao i američkom Kongresu i Senatu, uz pisma, kako bi dalje aktuelizovali pitanje položaja Albanaca. Tokom tih susreta ukazivali su na „nespremnost Srbije da integriše Albance u državne institucije“ i „spremnost državnog sistema da pasivizira njihove adrese“.
Srpske vlasti odbijaju navode o diskriminaciji.
Brisel prati postupanje prema Albancima u Srbiji: Očekujemo usklađivanje sa evropskim normama
Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.
