Ćirezi: Od simbola razdvajanja do simbola suživota…
Izvor: Koha (Tekst je izvorno preveden sa albanskog, naslov je adaptiran – jučerašnje izdanje)
Piše: Arben Ćirezi (Qirezi)
Mitrovici treba posvetiti više pažnje, kako od strane donatora, tako i od strane Vlade, međunarodnih organizacija i zemalja koje imaju politički uticaj. Most na Ibru, uz malo političke volje, vrlo lako može postati simbol suživota, umesto da bude simbol razdvajanja.
Otvaranje glavnog mosta na reci Ibar, koji povezuje dve obale grada Mitrovice, više je simbolično pitanje nego politički problem koji bi zahtevao odluku na visokom nivou.
Oni koji nisu posetili Mitrovicu zamišljaju glavni most na Ibru kao tvrđavu kroz koju niko ne može da prođe. Međutim, ako stanete pored tog mosta, vidite da ga sve vreme koriste pešaci, koji most prelaze sa obe strane reke Ibar, i sa juga i sa severa.
Most je zatvoren samo za vozila. I ovo nije jedini most koji spaja dve obale grada. Postoji još jedan most, koji je otvoren i za pešake i za vozila. Njime ljudi prelaze sa jednog kraja grada u drugi, simbolično podeljen na srpski i albanski deo od 1999. godine.
Most koji deli
Na inicijativu za otvaranje ovog mosta, EU hitno je odgovorila da ovo pitanje bude tema dijaloga u Briselu. Smatraju da se o otvaranju glavnog mosta na reci Ibar treba odlučivati na visokom nivou. Možda zvaničnici EU ne poznaju tako dobro teren i daju veću težinu nego što bi trebalo simbolici ovog mosta. A to je da ovaj most deli grad na dva dela, a ne da spaja dva dela Mitrovice.
Sa druge strane je most na Ibru koji prolazi kroz Bosansku četvrt, ili, kako se popularno naziva – Bošnjačka mahala. Ovaj most je otvoren, pešaci i vozila mogu da prelaze sa obe strane bez ikakvih problema.
Više puta sam se lično vozio ka severnoj strani grada Mitrovice preko ovog mosta. Na drugoj strani grada nisu samo Srbi. Tu žive i Albanci, Bošnjaci, Turci i ostali. I oni imaju potrebu da se kreću (saobraćaju).
Dakle, nije da uopšte nema saobraćaja sa obe strane grada Mitrovice. Reč je o problemu simbolike koju predstavlja glavni most reke Ibar. Već 25 godina simbolizuje podelu, a ne zajednicu grada i ljudi koji žive sa obe strane reke Ibar.
Simbolika razdvajanja glavnog mosta na Ibru sraman simbol za međunarodnu zajednicu
Postavlja se pitanje kako prevazići ovu simboliku podele koju ovaj most ima?
Jedini način je da se otvori za slobodno kretanje ljudi, onako kako oni žele i kako im je neophodno: pešice, kao što čine sada, ili čak vozilima, kao što bi trebalo da bude.
Ova simbolika razdvajanja glavnog mosta na reci Ibar sraman je simbol pre svega za međunarodnu zajednicu. Oni i dalje insistiraju na zadržavanju ove simbolike i na njenom „rešenju“ kroz dijalog na visokom nivou, preterano politizujući ovo pitanje.
U vreme kada Evropa govori o ekspanziji na Zapadnom Balkanu i inkluzivnosti u integracionim procesima, kada se protivi aneksiji i podeli teritorije Ukrajine od strane Rusije, ona istovremeno nastavlja da brani simboliku podele mosta. Umesto ujedinjenja, deli grad, koji se može smatrati malim po teritoriji, sa samo 7 odsto teritorije grada koji se nalazi u severnom delu.
Bogomolje
Na jugu Mitrovice postoji pravoslavna crkva, ali malo je pravoslavnih vernika koji idu tamo da vrše verske službe. Smatraju da je grad odvojen i ne može da se pređe na južni deo gde se nalazi.
S druge strane, značajan broj stanovnika severnog dela grada nema gde da obavlja verske službe, jer je džamija, koja se nalazila na severnoj obali reke Ibar, uništena tokom rata.
Ova džamija, ili džamija na Ibru kako je poznata, služila je vernicima svih nacionalnosti i islamske veroispovesti. Još pre 2011. godine postignut je dogovor za rekonstrukciju ove džamije, ali je ona obustavljena zbog političkih dešavanja.
Rekonstrukcija ove džamije bila bi pozitivan signal za ljude sa obe strane reke Ibar – da se život vraća u normalu i bio bi simbol ujedinjenja grada. Dakle, rekonstrukcija džamije na Ibru, osim što bi značila rekonstrukciju značajnog spomenika kulture uništenog u ratu, rezultirala bi i većim protokom ljudi sa obe strane reke. Dakle – Albanaca za obavljanje verske službe na severu, i Srba da vrše verske službe na jugu.
Stoga, u ovom slučaju, verski lideri svih veroispovesti u Mitrovici mogu odigrati važnu ulogu u svrgavanju simbola koji razdvajaju i izgradnji simbola koji ujedinjuju.
Problem izostanka povezivanja dve strane leži na najvišem političkom nivou
Problem povezivanja Albanaca i Srba ne leži na nivou zajednice. Na nivou zajednice postoji čak i komunikacija tamo gde postoji prilika i potreba.
U Mitrovici postoji na desetine međuetničkih projekata u kojima učestvuju i Albanci i Srbi. Lokalni lideri nemaju problema u međusobnoj komunikaciji. Problem izostanka povezivanja leži na najvišem političkom nivou od kojeg se očekuje da reši probleme građana.
Ovaj nivo podržava simboliku podele za postizanje političkih ciljeva, bez brige za dobrobit građana, kojima je potrebna komunikacija, slobodno kretanje i osećaj života u normalnoj zemlji.
Mitrovici treba posvetiti više pažnje, kako od strane donatora, tako i od strane vlade, međunarodnih organizacija i zemalja koje imaju politički uticaj. Most na Ibru, uz malo političke volje, vrlo lako može postati simbol suživota, umesto da bude simbol razdvajanja.
Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.
