Kosovska policija danas obeležava 17 godina od svog formiranja. Centralna proslava se održava u Prištini, na kojoj prisustvuje veći broj kosovskih zvaničnika i međunarodnih predstavnika. Uspostavljanje Kosovske policije na Severu Kosova je tokom 17 godina obeležilo više faza.
Formiranje Kosovske policije započelo je u septembru 1999., obukom prve generacije od 176 kandidata, mahom bivših pripadnika tada zvanično demilitarizovane Oslobodilačke vojske Kosova (OVK).
Iako je prilikom njenog uspostavljanja na Severu, tokom faze regrutovanja kandidata, u leto 1999, prvobitno podnešeno skoro 200 prijava tadašnjih policajaca srpskog MUP-a, ove prijave su ubrzo i povučene, a prvi srpski pripadnici Kosovske policijske službe, nakon obuke, u javnosti su žigosani kao "izdajice".
Uspostavljanju tadašnje Kosovske policijske službe, koja je bila pod kontrolom nekadašnje UNMIK policije, Srbi na Severu Kosova pružali su snažan otpor sve do 2002. godine, a obeležilo ga je više incidenata i nemira.
Od 2002. do 2008. godine, prisustvo i vidljivost ove službe na Severu su se postepeno povećavali. Sve lokalne policijske stanice su tokom 2006. i 2007. godine prešle sa prvobitne UNMIK Policije pod komandu same službe Kosovske policije, osim Regionalnog policijskog štaba (RPŠ), koji je tada ostao kao jedini regionalni štab na Kosovu pod komandom UNMIK policije. U ovom periodu, prema drugom izveštaju OEBS-a "Paralelne strukture na severu", u Kosovskoj policiji je već tada radilo i 50 bivših policajaca MUP-a Srbije.
Uticaj Kosovske policije na Severu, u trećoj fazi, povećao se postizanjem sporazuma u Briselu u aprilu 2013. godine, odnosno sporazumom od 9. decembra iste godine. Sve lokalne jedinice srpskog MUP-a su, odlukom Vlade Srbije iz decembra 2013, raspuštene istog meseca, a do marta 2014, integrisano je 285 bivših srpskih policajaca u kosovsku policiju, odnosno, 250 na Severu do kraja 2015, prema podacima iz Kosovske policije sa Severa. Briselskim sporazumom je takođe uspostavljena regionalna komanda ove službe „Kosovo Sever”, u čijoj su nadležnosti upravo četiri severne opštine sa srpskom većinom. Prema istom sporazumu, komandant je Srbin.
|
Iz poslednjeg izveštaja Kancelarije za Kosovo i Metohiju o napretku dijaloga Beograda i Prištine: "U poslednje vreme očigledna su nastojanja Prištine da kadrovski i organizaciono dovede u pitanje rad i postojanje Direkcije policije Kosovska Mitrovica – sever. Naime, rukovodstvu Direkcije preti se političkim optužnicama za ratne zločine, a zahtevi rukovodstva za pojedinim kadrovskim rešenjima bivaju ignorisani." "Zabrinjavajuća je činjenica da Priština krši i član 9. Prvog sporazuma, koji predviđa da će sastav KP na severu odslikavati etnički sastav stanovništva četiri većinski srpske opštine. Naime, u tom regionu Priština je razmestila više jedinica u čijem sastavu Albanci čine oko, ili iznad 50%, što je znatno više od njihovog učešća u populaciji tih opština. Mimo pravila službe, Priština te jedinice drži izvan lanca komande Direkcije, što predstavlja opasnu praksu usled koje bi moglo da dođe do zloupotreba. Angažovanje ovih jedinica mimo odobrenja Regionalnog komandanta bi moglo da se negativno odrazi na bezbednosne prilike, što očigledno nikome, osim Prištini, nije u interesu." |
Upravo je eksplicitno navođenje nacionalne pripadnosti prvog čoveka Kosovske policije za Sever, sadržano u tački 9 ovog sporazuma, jedan od glavnih razloga snažnih osuda iz Prištine i dela međunarodne zajednice na račun briselskog sporazuma. Kritike su usmerene na, kako brojni analitičari, civilni aktivisti i politički predstavnici navode, "diskriminišući" karakter ove odredbe, i "suprotnost sa evropskim principima jednakosti".
Kosovska policija regionalne direkcije Sever, sa četiri policijske stanice, danas ima 507 zaposlenih, a na mestu komandira se sve vreme nalazi "vršilac dužnosti". Uslovi za njegovo zvanično imenovanje stvoriće se tek uspostavljanjem Zajednice srpskih opština, u skladu sa tačkom 9. Prvog sporazuma, a koja, posle više probijanja rokova, i uprkos sporazumu iz avgusta prošle godine, kada je, kako je srpski premijer rekao, "formirana", još uvek nije uspostavljena. Kosovskim policajcima sa Severa se pre tri godine pridružilo i pomenutih 250 policajaca srpskog MUP-a i sada svi nose kosovsku uniformu, a od nedavno, na rukavu i zastavu "Republika Kosovo". Region je još uvek u formiranju.
Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.
