U Srbiji će u subotu početi popis stanovništva, domaćinstava i stanova i trajaće do kraja oktobra. Građani će odgovarati na ukupno 69 pitanja, a na tri nije obavezno dati odgovor. Ove godine će, za razliku od popisa 2011. godine učestvovati i Albanci iz opština Preševo, Bujanovac i Medveđa.
Direktor Zavoda za statistiku Miladin Kovačević kazao je, gostujući u Dnevniku RTS-a da je popis ogroman posao, ali da su spremni.
Popis se sprovodi svakih deset godina. Prethodni je održan 2011. godine, a ovaj kasni godinu dana zbog pandemije, budući da je bio planiran za april 2021.
Popis se, prema rečima Kovačevića, sastoji od 69 pitanja, postavljanih i prethodnih godina, od kojih su tri „etnička pitanja“ o nacionalnoj pripadnosti, veroispovesti i maternjem jeziku, na koje nije obavezno odgovoriti.
„To su manje-više sva standardna pitanja koja slede preporuke UN i Evrostata. Mi se u svemu prilagođavamo međunarodnim standardima“, kazao je Kovačević za RTS.
Najveća inovacija ove godine je elektronsko popisivanje, a svi popisivači imaće legitimacije Republičkog zavoda za statistiku i ovlašćenje.
„Popisivači idu sa računarima i u laptopima je aplikacija koju je izradio sam Zavod, to je proizvod domaće pameti, i to će mnogo da ubrza postupak, jer se preskaču operacije koje slede nakon popisa, a to je unos podataka“, objasnio je direktor Zavoda za statistiku.
Učešće na popisu je obavezno, te je za odbijanje propisana novčana kazna u iznosu od 20,000 do 50,000 dinara.
„Nešto se odnosi i na popisivače ukoliko izađu izvan svojih uobičajenih ovlašćenja, a deo i na građane koji odbiju da učestvuju u popisu“, zaključio je Kovačević.
Prethodni popis stanovništva u Srbiji održan je 2011. godine i nije obuhvatio albansko stanovništvo sa juga Srbije.
Skupština albanskih odbornika iz Preševa, Bujanovca i Medveđe je 2011. donela odluku za bojkot popisa stanovništva jer neki uslovi nisu bili ispunjeni.
„Formulari koje je trebalo da popune Albanci nisu bili na maternjem jeziku, a bio je problem i sa popisivanjem dijaspore. Sada su se oko učešća u popisu složile albanske političke partije, čiji su predstavnici potpisali zajedničku deklaraciju o učešću, jer su ti uslovi sada ispunjeni“, rekao je za Danas Ragmi Mustafa, predsednik Nacionalnog saveta Albanaca (NSA).
Kako je na Kosovu?
Popis Republike Srbije na Kosovu se nije održavao od 2002. godine, a Srbi sa Severa bojkotovali su isti u organizaciji kosovskih institucija u dva navrata – 2011. i 2016. godine.
Kosovska skupština u februaru ove godine usvojila je Nacrt zakona o popisu stanovništva, domaćinstava i stanova. Predstavljajući ovaj Nacrt zakona, kosovski ministar finansija, rada i transfera, Hekuran Murati, najavio je da će popis biti obavljen tokom 2022. godine.
Predsednik Srbije Aleksandar Vučić se u jednom od nedavnih obraćanja drugim povodom, usputno kazao da je postojao pokušaj spovođenja popisa u većinski srpskim sredinama proteklih godina, u čemu se u praksi nije uspelo.
Pre pet godina, u septembru 2017., pripadnici Kosovske policije onemogućili su ogranke Crvenog Krsta Srbije na Kosovu da sprovedu do kraja ono što su iz ove institucije i Beograda tada objasnili kao „proces evidentiranja stanovništva radi izrade socijalne karte“, nakon pretresa privatnih kuća, sekretara i koordinatora CK u Rapči, na Gori, u Vitini, Novom Brdu i Goraždevcu, te kontrolu prostorija pokrajinskog CK u Severnoj Mitrovici.
Kosovska policija oglasila se nakon pretresa na više lokacija te potvrdila da je zaplenjena dokumentacija za koju se „sumnja da ima veze sa popisom stanovništva“, a koju su okarakterisali kao protivnu zakonu.
Kada je Crveni Krst započeo ovu akciju, ona nije bila javno obelodanjena. Srpska lista je tada optužila Olivera Ivanovića kao nekog ko je policiji „pažnju skrenuo“, a da je „članove i volontere Crvenog krsta nazvao ‘sektom’ i ‘zlonamernom organizacijom’ i pozvao građane da prijave ljude čiji je jedini posao upravo da pomažu socijalno ugroženim građanima, plasirajući pritom i dezinformaciju da je reč o nekakvom ilegalnom popisu, a ne redovnom procesu ažuriranja socijalne karte”.
Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.
