Na današnji dan, pre osam godina, ubijen je Oliver Ivanović. I ovog 16. januara pomeni se održavaju odvojeno.
Ubistvo Olivera Ivanovića i osam godina kasnije ostaje snažan marker podela. To se ogleda i u načinu na koji se godišnjica njegove smrti obeležava – u više „tabora“, na tri različita mesta i u tri ili četiri odvojene prilike.
Pored dvostrukog obeležavanja godišnjice u Kosovskoj Mitrovici, na mestu gde je Ivanović ubijen, pomen se svake godine održava i u Beogradu – odvojeno na Novom groblju i u Hramu Svetog Save.
Kosovska Mitrovica: dva pomena, dva sata razmaka
U jutarnjim satima, u vreme kada je Ivanović ubijen – u 8.15 – ispred prostorija njegove nekadašnje stranke „Srbija, demokratija, pravda“ u Kosovskoj Mitrovici okuplja se deo njegove porodice, prijatelji, saborci, kao i delegacije i opozicioni politički aktivisti iz centralne Srbije. Skupu redovno prisustvuje i veći broj novinarskih ekipa.
Ovom pomenu danas su prisustvoval aktivisti i rukovodstvo Pokreta „Kreni-promeni“, Lokalnog fronta, Demokratske stranke, odbornici sa severa: GI „Sever za sve“ i Srpskog narodnog pokreta.
Dva sata kasnije, na istom mestu, godinama unazad je sveće palila Ksenija Božović sa saradnicima. Božović je bila jedna od najbližih Ivanovićevih saradnica, ali se u međuvremenu politički pozicionirala uz strukture bliske Srpskoj listi.
Ove godine, međutim, kako je potvrdila lokalnim medijima, odlučila je da odstupi od ove prakse, budući da se, kako je kazala, GI SDP iselila iz prostorija, te da namerava da u crkvi zapali sveću.
Beograd: Novo groblje i Hram Svetog Save
U Beogradu se pomen održava u 11 časova na Novom groblju, u Aleji zaslužnih građana, gde je Ivanović sahranjen. Tamo se okuplja deo njegove uže i šire porodice, prijatelji i poštovaoci njegovog lika i dela, među kojima su i opozicioni političari i novinari.
Istovremeno, u Hramu Svetog Save, godišnjicu obeležava drugi deo porodice, blizak Srpskoj naprednoj stranci, uz prisustvo državnog vrha Republike Srbije, kao i najmlađeg od petoro Ivanovićeve dece.
Tako je bilo i ove godine, potvrdio je za KoSSev Oliverov bratanac Aleksandar Ivanović.
Prema njegovim rečima, on je prisustvovao pomenu u Aleji zaslužnih građana, zajedno sa delom Oliverove porodice, kao i nekolicinom opozicionih političara i novinara.
U Hramu Svetog Save, kako su preneli mediji, obeležavanju godišnjice prisustvovali su Ana Brnabić, Marko Đurić, Petar Petković i Milan Antonijević, uz Oliverovu nevenčanu suprugu Milenu Popović i njihovog najmlađeg sina.
Suđenje za ubistvo Olivera Ivanovića
Oliver Ivanović ubijen je 16. januara 2018. godine sa šest hitaca u leđa, ispred prostorija svoje stranke u severnom delu Kosovske Mitrovice.
Suđenje za njegovo ubistvo okončano je prvostepenom presudom u junu 2024. godine, kada su četvorica optuženih osuđena na ukupno više od 22 godine zatvora. Sud je utvrdio da je ubistvo bilo politički motivisano, ali direktni izvršioci i nalogodavci nisu identifikovani.
Osnovni sud u Prištini osudio je Marka Rošića, Nedeljka Spasojevića, Dragišu Markovića i Žarka Jovanovića zbog umešanosti u ubistvo. Silvana Arsović i Rade Basara su oslobođeni optužbi.
Milan Radoičić i Zvonko Veselinović označeni su kao vođe organizovane kriminalne grupe, ali nisu osuđeni jer nisu bili obuhvaćeni optužnicom.
Povlačenje poternice i navodi Specijalnog tužilaštva
Glavni tužilac Specijalnog tužilaštva Kosova Bljerim Isufaj izneo je sredinom prošle godine nove detalje o povlačenju međunarodne poternice za Milanom Radoičićem početkom 2021. godine, u vezi sa istragom ubistva Olivera Ivanovića.
Kako je naveo u emisiji „KallxoPërnime“, Radoičić je navodno nudio „kredibilne informacije“ u zamenu za povlačenje poternice, što je iz Beograda kasnije demantovano.
Isufaj je rekao da je takvu ponudu odbio, ali da je povlačenje poternice zagovarao tadašnji tužilac Burim Ćerkini, uz podršku tadašnjeg glavnog tužioca Aleksandra Ljumezija. Plan je podrazumevao da se Radoičić pojavi pred tužilaštvom, ali se to nikada nije dogodilo, nakon čega je poternica ponovo aktivirana.
Prema Isufajevim navodima, Specijalno tužilaštvo trenutno ima četiri aktivna naloga za hapšenje Radoičića – u vezi sa ubistvom Ivanovića, slučajem Banjska, organizovanjem barikada i ratnim zločinima.
Detalji presude
U prvostepenoj presudi, Osnovni sud u Prištini je Milana Radoičića označio kao odgovornog za ubistvo Olivera Ivanovića, utvrdivši da je kao bivši zamenik lidera Srpske liste predvodio organizovanu kriminalnu grupu koja je organizovala ubistvo i učestvovala u prikrivanju tragova.
Sud je ocenio da je grupa imala snažan kriminalni i politički uticaj, delovala uz podršku države Srbije i vršila pritiske i ucene nad političkim rivalima, uključujući Ivanovića, koji je odbio da se povuče iz političkog života i priključi Srpskoj listi.
U presudi se navodi da je na severu Kosova stvarana klima straha i političke represije sa ciljem eliminacije političkog pluralizma, a ubistvo Ivanovića ocenjeno je kao politički motivisano.
Sud je zaključio da je ubistvo rezultat političkih rivalstava i pokušaja širenja političke moći organizovane kriminalne grupe predvođene Milanom Radoičićem i Zvonkom Veselinovićem.
Prvostepenom presudom Osnovnog suda u Prištini, izrečenom u junu 2024. godine, Marko Rošić, Nedeljko Spasojević, Dragiša Marković i Žarko Jovanović osuđeni su na ukupno 22 godine zatvora zbog umešanosti u ubistvo Olivera Ivanovića, dok su Silvana Arsović i Rade Basara oslobođeni optužbi.
Stojković na pomenu Ivanoviću: Ubice se nalaze u Beogradu, ali dolazi vreme istine i pravde
Manojlović u Mitrovici: „Oliver Ivanović je prva žrtva Briselskog sporazuma“
Isti ljudi, manji grad: Osam godina od ubistva Olivera Ivanovića
Milivojević: Oliver je ubijen zato što se zalagao za ideju zajedništva, slobode, istine i pravde
Preuzimanje i objavljivanje tekstova sa portala KoSSev nije dozvoljeno bez navođenja izvora. Hvala na poštovanju etike novinarske profesije.
