Usvojeno novo administrativno uputstvo o sudskim taksama – proširene kategorije lica oslobođenih od plaćanja

Izvor: Gazeta Express (Tekst je izvorno preveden sa albanskog, naslov je adaptiran)

Sudski savet Kosova obavestio je javnost da je usvajanje Administrativnog uputstva o sudskim taksama izvršeno u potpunosti u skladu sa važećim zakonodavstvom i u okviru ustavnih i zakonskih nadležnosti saveta. Ova uredba ima za cilj da garantuje efikasan pristup pravdi kroz oslobađanje od plaćanja sudskih taksi za kategorije koje, zbog svojih društvenih, ekonomskih okolnosti ili posebnog statusa, uživaju dodatnu zaštitu, osim u slučajevima sa novčanim karakterom.

Da bi se obezbedio efikasan pristup pravdi, Administrativno uputstvo definisalo je dve kategorije oslobođenja od plaćanja sudskih taksi:

Kategorija lica i kategorija podnesaka

Oslobađanje od plaćanja taksi predviđeno je kao odgovor na društvene, ekonomske i posebne okolnosti lica koja treba da uživaju dodatnu zaštitu, ali i kao mera uravnoteženja regulative o tarifama, u skladu sa životnim standardom na Kosovu.

U okviru kategorije lica, od plaćanja sudskih taksi oslobođena su sledeća lica:

Korisnici socijalne pomoći;

Porodice palih boraca i nestalih lica tokom rata;

Invalidi i ratni veterani;

Porodice civilnih žrtava rata;

Žrtve seksualnog nasilja tokom rata;

Lica sa invaliditetom, uključujući paraplegičare, tetraplegičare i slepe osobe;

Lica koja imaju pravo na besplatnu pravnu pomoć.

Takođe, od plaćanja sudskih taksi oslobađaju se državne institucije, kao i lica u teškom ekonomskom stanju koja mogu dokazati da bi plaćanje takse direktno ugrozilo njihov život ili život njihove porodice.

U kategoriji podnesaka, uputstvo oslobađa od sudskih taksi ukupno 26 podnesaka, pri čemu je u odnosu na prethodno uputstvo dodato još 17 novih podnesaka. Ovi podnesci se uglavnom odnose na porodične, socijalne i statusne stvari, kao i izvršne procedure, uključujući zahteve za alimentaciju, starateljstvo, poverenje dece, kao i podneske povezane sa zaštitom osetljivih kategorija.

Treba naglasiti da je ovo Administrativno uputstvo izrađeno u skladu sa principima transparentnosti i odgovornosti, kroz uredan i sveobuhvatan proces javnih konsultacija, koji je sproveden u dve faze. Tokom ovog procesa primljeni su komentari od civilnog društva i advokatske zajednice, koji su pažljivo razmotreni i adresirani od strane Komisije za normativna pitanja Saveta. Kao rezultat, ovo uputstvo je rezultat interne institucionalne analize i profesionalnih konsultacija, čime se osigurava efikasno funkcionisanje sudskog sistema i upravljanje sudskim predmetima.

Za razliku od prethodnog uputstva, aktuelna regulativa predviđa reviziju i prilagođavanje tarifa sudskih taksi za Komercijalni sud i izvršne procedure, sa ciljem povećanja efikasnosti i održivijeg tretmana ovih postupaka.

Važno je istaći da od 2017. godine nije bilo promena u sudskim taksama, uprkos značajnim promenama životnog standarda, ekonomskim razvoju i povećanju troškova sudskog sistema. Zbog toga je aktuelna regulativa doneta radi prilagođavanja ekonomskim realnostima i aktuelnim standardima u Republici Kosovo, poštujući princip proporcionalnosti i uzimajući u obzir značajno proširenje kategorija oslobođenih od plaćanja sudskih taksi.

Sudske takse određene ovim uputstvom ulaze u budžet Republike Kosovo i ne predstavljaju direktna primanja Sudskog saveta Kosova, niti sudova.

U skladu sa principom transparentnosti, Administrativno uputstvo i tarife sudskih taksi objavljuju se na zvaničnom sajtu Sudskog saveta Kosova i postavljaju se radi informisanja javnosti u svim sudovima, na vidljivim i lako dostupnim mestima, kako bi svaki građanin bio unapred obavešten o svojim pravima i obavezama pre pokretanja bilo kog sudskog postupka.

Dakle, regulacija i unifikacija sudskih taksi ima za cilj izgradnju pravednog, jednakog i funkcionalnog pravosudnog sistema, u skladu sa životnim standardom i ekonomskim realnostima u Republici Kosovo, i nema za cilj ograničavanje prava na pokretanje sudskih postupaka niti neopravdano smanjenje broja predmeta u sudovima. Ova regulativa teži očuvanju balansa između efikasnosti sudskog sistema i zaštite pristupa pravdi za sve građane, bez ikakve diskriminacije.

Stoga ne stoje tvrdnje da su sudske takse značajno povećane radi smanjenja broja predmeta u sudovima; naprotiv, ovim Administrativnim uputstvom značajno je proširen spisak kategorija oslobođenih od plaćanja sudskih taksi, kako u pogledu lica, tako i podnesaka, olakšavajući direktno pristup pravdi za najosetljivije kategorije društva.